Theo quy định mới sẽ loại trừ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR) đối với một số nhóm nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì để xuất khẩu hoặc tạm nhập, tái xuất hoặc sản xuất, nhập khẩu cho mục đích nghiên cứu, học tập, thử nghiệm; Nhà sản xuất, nhập khẩu có doanh thu bán các sản phẩm thuộc nhóm bao bì dưới 30 tỷ đồng/năm…

Hội thảo tập huấn triển khai thực hiện quy định trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu- EPR do Cục Môi trường, Văn phòng EPR, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị vừa được tổ chức nhằm chia sẻ thông tin, cập nhật những quy định mới và tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện EPR. Tại hội thảo, Thông tin trên được đại diện Văn phòng EPR chia sẻ tại ông Hồ Kiên Trung, Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết cơ sở pháp lý đã quy định đầy đủ cho doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm EPR, lựa chọn hình thức tổ chức tái chế hoặc đóng góp tài chính để hỗ trợ tái chế.

Theo đó, nội dung EPR đã được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, được cụ thể hóa tại Nghị định số 08/2022/NĐ-CP ngày 10/01/2022 của Chính phủ và Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT ngày 10/01/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Gần đây nhất, Nghị định số 05/2025/NĐ-CP ngày 06/01/2025 của Chính phủ và Thông tư số 07/2025/TT-BTNMT ngày 28/2/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, quy định rõ các đối tượng thực hiện trách nhiệm, linh hoạt trong việc tái chế một số loại bao bì và quy định rõ hơn về các giải pháp tái chế giúp việc triển khai EPR được thực hiện rõ ràng, minh bạch và hiệu quả hơn.

Đáng chú ý, tại Thông tư số 07, cũng đã ban hành định mức chi phí tái chế (Fs) cũng đã được ban hành, tạo cơ sở cho các nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì sản phẩm đóng góp tài chính để hỗ trợ việc tái chế.

Đây là chính sách quan trọng thúc đẩy tái chế, giảm thiểu tác động tới môi trường. Thông tin chi tiết về các quy định mới của Nghị định 05 của Chính phủ và Thông tư 07 của Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cũng như trách nhiệm của nhà sản xuất nhập khẩu, ông Nguyễn Văn Phan, Văn phòng EPR cho biết trước khi có quy định về EPR, một phần bao bì có giá trị sẽ được thu hồi và bán, còn phần lớn bao bì sau khi sử dụng được thải trực tiếp ra môi trường.

Tuy nhiên, khi Việt Nam đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn, nhất khi áp dụng các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, các nhà sản xuất bắt buộc nhà sản xuất nhập khẩu phải tổ chức tái chế hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường.

Cụ thể, với các nhà sản xuất nhập khẩu các sản phẩm bao bì có giá trị tái chế sẽ phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo quy định của Luật Bảo vệ Môi trường. Các nhà sản xuất nhập khẩu sẽ phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo tỷ lệ và quy cách tái chế bắt buộc. Các đơn vị có thể được lựa chọn 1 trong 2 hình thức: tổ chức tái chế hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường để hỗ trợ hoạt động tái chế.

Đối với nhà sản xuất nhập khẩu bao bì không có giá trị tái chế hoặc khó khăn trong quá trình thu gom và xử lý chất thải sẽ phải thực hiện trách nhiệm xử lý chất thải theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và chỉ được lựa chọn hình thức đóng góp tài chính vào Quỹ để hỗ trợ xử lý chất thải.

Ông Phan cho biết hiện nay đã có đầy đủ các quy định pháp lý để các nhà sản xuất nhập khẩu thực hiện trách nhiệm này.

Nghị định số 05/2025/NĐ-CP vừa ban hành, đã điều chỉnh sửa đổi theo hướng trách nhiệm của năm trước thì đến năm sau các nhà sản xuất nhập khẩu mới phải thực hiện.

Đối với trách nhiệm tái chế, nhà sản xuất các sản phẩm săm lốp, dầu nhớt, pin, ắc quy và một số loại bao bì có trách nhiệm tái chế từ ngày 01/01/2024 và thời điểm thực hiện trách nhiệm trong năm 2025.

Nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm điện và điện tử có trách nhiệm tái chế từ ngày 01/01/2025 và thực hiện trách nhiệm từ năm 2026.

Với nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm phương tiện giao thông có trách nhiệm tái chế từ ngày 01/01/2027 và thực hiện trách nhiệm trong năm 2028.

Đối với trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải, nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm pin dùng một lần, tã lót, thuốc lá,…một số sản phẩm nhựa tổng hợp và bao bì thuốc bảo vệ thực vật có trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải từ ngày 01/01/2022.

Ông Phan thông tin có 6 nhóm bao bì sẽ phải thực hiện trách nhiệm, đó là nhà sản xuất bao bì thực phẩm (trừ bao bì kẹo sao su); mỹ phẩm; thuốc; phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y; chế phẩm tẩy rửa gia dụng, nông nghiệp, y tế; xi măng…

Một trong những thay đổi quan trọng của Nghị định 05 là quy định rõ việc loại trừ trách nhiệm EPR đối với một số nhóm nhà sản xuất, nhập khẩu bao bì.

Cụ thể, đó là những nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì để xuất khẩu hoặc tạm nhập, tái xuất hoặc sản xuất, nhập khẩu cho mục đích nghiên cứu, học tập, thử nghiệm; Nhà sản xuất, nhập khẩu có doanh thu bán các sản phẩm thuộc nhóm bao bì dưới 30 tỷ đồng/năm; Nhà sản xuất bao bì mà bao bì đó được chính nhà sản xuất đó thu hồi, đóng gói để tiếp tục đưa ra thị trường với tỷ lệ bằng hoặc cao hơn tỷ lệ tái chế bắt buộc.

Ngoài ra, Nghị định 05 cũng quy định tỷ lệ tái chế bắt buộc, là tỷ lệ khối lượng sản phẩm, bao bì tối thiểu phải được thu gom và tái chế theo quy cách tái chế bắt buộc trong năm thực hiện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng dần tỷ lệ này, 3 năm một lần.