Mùa cá khoai đã bắt đầu. Hiện tại, ngư dân các vùng biển từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị đang phấn khởi bám biển khai thác cá khoai, kiếm tiền triệu mỗi ngày.

Cá khoai là loài cá sống chủ yếu ở nước mặn, đôi khi bắt gặp chúng ở vùng nước lợ nơi cửa sông, bơi thành từng đàn. Cá khoai mình tròn, thon dài như củ khoai lang, không vảy, phần lưng và đuôi có màu phơn phớt xanh, miệng rộng, hàm răng sắc, thịt trắng trong, xương mềm và trong suốt. Nhiều nơi còn gọi cá khoai là cá cháo vì thịt cá mềm như cháo.Trước đây mỗi lần đi biển thấy loài cá này không ai muốn đánh bắt mang về, vì thịt mềm và nhão như cháo rất khó chế biến. Giờ thì cá khoai là đặc sản, là món ăn khoái khẩu của không ít kẻ quê cũng như người thị thành. Để ăn một bữa cá khoai cho đã phải mất hai ba ngày lương. Cá khoai bị đánh bắt nhiều, cũng hiếm dần, số người ưa chuộng và thường mua về ăn đông lên, nên cá càng đắt.Những ngày này, dù bạn có chạy xe về tận biển nhưng vẫn phải bỏ ra từ hơn 100.000 đồng mới mua được 1 kg cá khoai. Bình quân sau vài giờ ra khơi, mỗi thuyền đánh bắt được 7 - 10 kg, cũng có thuyền may mắn đánh bắt được từ 10 - 15kg. Năm nay giá cá khoai bán ra tăng nhẹ, dao động từ 120.000 - 140.000 đồng/kg. Ấy thế mà thương lái đến tận thuyền mua nhưng vẫn không đủ để cung cấp.

Ông Trần Công Huyến, P. Chủ tịch UBND xã Cẩm Hòa (huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) cho biết, tuy thời tiết lạnh giá nhưng ngư dân vẫn bám biển khai thác cá cháo kiếm thu nhập mỗi ngày. Cá cháo năm nay xuất hiện nhiều hơn tại các vùng biển gần bờ, rất thuận lợi cho ngư dân đánh bắt."Thường thì cá khoai chỉ có trong vòng từ từ tháng 10 đến hết tháng 12 âm lịch, tập trung vào thời điểm sương mù dày đặc. Bởi vì tính mùa vụ của loại cá này nên bán rất được giá, trung bình 100.000 đồng mỗi kg, mua tại biển. Còn khi các tiểu thương đem lên chợ bán giá phải trên 130.000 đồng/kg. Ngày xưa người dân ít chuộng nên cá khoai đúng là rẻ như khoai, mỗi lần thấy cá khoai mắc lưới là bực trong người. Nay thì khác rồi, ai cũng muốn thu về thật nhiều cá khoai, bán thật nhiều tiền" – ngư dân Bùi Đình Toàn (xã Gio Hải, Hà Tĩnh) nói.Đối với các thực khách sành ăn thì món lẩu cá khoai là đặc sản của mùa đông. Cá khoai sau khi được cắt bỏ phần đầu, vây, đuôi, rửa sạch thì đem ướp với nước mắm, gia vị. Nồi lẩu có cà chua, dứa, nấm… đang sôi, người ăn thả từng con cá khoai vào, nhúng kèm rau sẽ tạo nên món đặc sản mang vị thơm ngon, chua ngọt đậm đà.

Tuy nhiên, do thân cá chứa nhiều nước nên việc bảo quản và vận chuyển cá khoai rất khó khăn. Chính vì vậy, nhiều người kinh doanh đã ướp cá bằng hóa chất cấm để việc bảo quản được dễ dàng hơn. Nhiều người tiêu dùng lo ngại, nếu mua phải loại cá này sẽ có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Muốn chọn mua được cá khoai tươi ngon, người tiêu dùng cần biết, cá khoai được bán thành từng xâu, mỗi xâu từ 5 đến 10 con, đủ cho một nồi canh. Chọn mua những xâu cá khoai còn tươi, thân còn ánh lên những tia máu hồng li ti dọc theo thân, mắt thường có thể nhìn thấy được. Đem về rửa sạch, cắt riêng phần đầu, bỏ đi phần vây, khi mổ bụng gạt đi phần ruột cá nhưng phải nhớ giữ lấy phần dạ dày của cá, dạ dày của cá là phần ngon nhất nhì, nếu bỏ đi là chưa biết ăn cá khoai.Để nấu bát canh cá khoai cho bữa cơm hàng ngày của gia đình, đầu tiên chặt thân cá làm 3 phần đem ướp với muối, gừng, nước mắm. Cho cá vào nấu chín nhớ đừng quấy đảo, nếu không thịt cá khoai sẽ bị nát ra như cháo. Cho một lượng nước sôi vừa đủ đun sôi trở lại và cho thì là và tỏi tươi. Cuối cùng, để dậy mùi hãy rắc thêm tiêu bắc hoặc ớt bột. Chỉ khi ấy bạn mới thấy vị thơm hòa hợp của nồi canh cá khoai lan tỏa và không thể lẫn với bất kỳ hương vị nào khác.