Lợi nhuận ngành hàng không có thể giảm một nửa vì giá nhiên liệu tăng cao

Theo báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Vận tải hàng không Quốc tế (IATA), mặc dù nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn ở mức cao và doanh thu toàn ngành đang tăng trưởng mạnh mẽ, lợi nhuận của ngành có thể giảm một nửa trong năm 2026.

Dự báo của IATA cho thấy các hãng hàng không trên toàn thế giới sẽ tạo ra tổng lợi nhuận ròng 23 tỷ USD trong năm nay, thấp hơn nhiều so với dự báo trước đó là 41 tỷ USD và chỉ bằng một nửa so với con số 45 tỷ USD lợi nhuận ước tính cho năm 2025.

Dự báo suy giảm lợi nhuận này được đưa ra dù số lượng hành khách đi máy bay trên thế giới năm nay được kỳ vọng sẽ đạt kỷ lục 5,1 tỷ lượt, tăng 2,4% so với năm trước, và doanh thu toàn ngành đạt 1,165 nghìn tỷ USD, tăng 9,4%.

CEO Willie Walsh của IATA, cho biết: "Những gián đoạn liên quan đến chiến tranh ở Trung Đông và chi phí nhiên liệu tăng cao đã làm xấu đi triển vọng lợi nhuận của các hãng hàng không”.

Chi phí hoạt động của ngành được IATA dự báo sẽ tăng 13% lên 1,12 nghìn tỷ USD trong năm 2026. Trong đó, hóa đơn nhiên liệu của ngành tăng gần 40% lên 350 tỷ USD từ mức 252 tỷ USD của năm 2025. Như vậy, nhiên liệu sẽ chiếm gần 1/3 chi phí hoạt động của các hãng hàng không trong năm nay.

Mặc dù các hãng hàng không đã hấp thụ một phần sự gia tăng giá nhiên liệu và tiếp tục nỗ lực cải thiện hiệu quả hoạt động, biên lợi nhuận ròng toàn ngành được dự báo sẽ giảm từ 4,2% vào năm 2025 xuống còn 2%.

Ông Walsh nhấn mạnh rằng mặc dù giá vé máy bay đang tăng, các hãng hàng không vẫn phải chịu một phần sự gia tăng chi phí này trong lợi nhuận của họ. Ông cũng lưu ý rằng lợi nhuận ròng trên mỗi hành khách dự kiến sẽ giảm xuống còn 4,5 USD, chỉ bằng một nửa so với năm trước, và điều này "thậm chí không đủ để mua một chiếc xúc xích nóng tại hầu hết các địa điểm FIFA World Cup”.

Ngoài ra, chi phí thuê và bảo trì máy bay cao hơn, cùng với chi tiêu cho nhiên liệu sạch hơn và các chương trình bù trừ carbon, cũng được dự báo sẽ ảnh hưởng đến ngành. IATA cũng chỉ ra sự giảm tốc trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu, lạm phát gia tăng và thương mại thế giới yếu hơn là những nguồn áp lực khác đối với ngành.

Bức tranh về ngành hàng không các khu vực cho thấy sự thiếu đồng đều rõ rệt. Tại trung tâm của cuộc xung đột, các hãng hàng không Vùng Vịnh đang phải đối mặt với tác động tài chính lớn nhất. IATA dự báo rằng các hãng bay ở khu vực này sẽ rơi vào tình trạng thua lỗ do nhu cầu yếu hơn và gián đoạn hoạt động. Trong khi đó, ngành hàng không tại tất cả các khu vực khác được dự báo sẽ vẫn có lãi, mặc dù ở mức thấp hơn so với năm trước.

Ngành hàng không châu Âu cũng được dự báo sẽ chịu áp lực chi phí đáng kể do phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nhiên liệu từ Vùng Vịnh. "Một phần gánh nặng chi phí này được giảm nhẹ nhờ các biện pháp bảo hiểm trước khủng hoảng bao phủ 70% nhu cầu nhiên liệu. Tuy nhiên, chi phí cao hơn sẽ trở thành hiện thực khi các hợp đồng bảo hiểm hết hạn”, IATA cho biết.

Ngoài ra, các hãng hàng không ở châu Âu cũng phải đối mặt với chi phí ngày càng tăng từ các quy định về môi trường, phí sân bay và phí kiểm soát không lưu. Kết hợp với các cuộc đình công lặp đi lặp lại ở một số quốc gia, những áp lực này có thể khiến các hãng hàng không trong khu vực gặp bất lợi cạnh tranh ngay cả sau khi điều kiện thị trường trở nên ổn định.

Đối với các hãng hàng không châu Á, sự phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu từ Trung Đông cũng là một điểm yếu. Theo dự báo của IATA, lợi nhuận ròng của ngành hàng không châu Á sẽ giảm khoảng 1/3 trong năm nay.