Nhà tổ chức sàn giao dịch vàng Sài Gòn gọi đây là một sân chơi tập trung cho các nhà đầu tư

Tại địa chỉ 29 Lý Thường Kiệt, quận Tân Bình, Tp.HCM, một sàn giao dịch mới đang chuẩn bị ra mắt. Tại đây cũng có nhân viên ngồi sàn nhập lệnh, khớp lệnh, cũng có bảng điện tử với những con số nhảy múa...

Có điều, hàng hóa giao dịch không phải là cổ phiếu, mà là vàng. Nhà tổ chức sàn này gọi đây là một sân chơi tập trung cho c

ác

nhà đầu tư muốn kinh doanh dựa trên biến động của giá vàng.

Sàn hoạt động ra sao?

Sàn giao dịch vàng Sài Gòn (tên gọi khác là Trung tâm Giao dịch vàng) do Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) tổ chức, dự kiến sẽ chính thức hoạt động từ ngày 25/5 tới đây. Lần đầu tiên thị trường vàng trong nước xuất hiện một hình thức giao dịch tập trung trên sàn, được tổ chức tương tự như các sàn giao dịch các hàng hóa khác trên thị trường tài chính.

Hoạt động trên sàn, ngoài ACB vừa là nhà tổ chức vừa là thành viên, còn có một số thành viên khác cũng là ngân hàng hoặc doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực kinh doanh vàng như Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank), Ngân hàng Việt Á (VAB), Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC)... Các thành viên sẽ có đại diện ngồi tại sàn để nhận lệnh từ nhà đầu tư. Ngoài ra, các thành viên được tự doanh, được mua bán vàng cho chính mình.

Để tham gia giao dịch, nhà đầu tư - cá nhân và tổ chức - cần mở tài khoản lưu ký tiền hoặc vàng tại một ngân hàng đang là thành viên trên sàn. Trước mắt, loại vàng giao dịch là vàng SJC; loại tiền giao dịch là đồng Việt Nam.

Sàn giao dịch mở cửa từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần, thời gian từ 9 giờ đến 11 giờ và từ 13 giờ đến 15 giờ mỗi ngày. Khi đặt lệnh, khối lượng giao dịch tối thiểu là 10 lượng/lệnh và bước nhảy về khối lượng là bội số của 10; bước nhảy về giá là 5.000 đồng/lượng; sẽ không có giá tham chiếu, không có biên độ giao dịch, nhà đầu tư tự quyết định giá mua bán theo kỳ vọng của mình.

Sàn giao dịch vàng sẽ áp dụng phương thức khớp lệnh liên tục và theo thứ tự ưu tiên cho lệnh mua giá cao và lệnh bán giá thấp; trong trường hợp các lệnh mua hoặc lệnh bán có cùng mức giá sẽ ưu tiên cho lệnh nhập trước vào hệ thống. Việc thanh toán có hiệu lực ngay khi lệnh được khớp. Ngoài ra, nhà đầu tư được phép đặt lệnh mua và lệnh bán trong cùng một ngày giao dịch.

Nhà đầu tư có thể vay tiền hoặc vàng để thực hiện giao dịch của mình trên sàn. Theo đó, nhà đầu tư chỉ cần ký quỹ trong tài khoản số tiền hoặc vàng bằng 10% giá trị giao dịch, phần còn lại sẽ được ACB cho vay. Mức lãi suất vay hoặc gửi trên tài khoản được ACB tính như hình thức gửi hoặc vay tiền (vàng) qua đêm áp dụng lâu nay. Sau khi lệnh của nhà đầu tư được thực hiện, giá trị tài sản phát sinh trên tài khoản sẽ là giá trị đảm bảo nợ vay.

Khi tài sản ròng/tổng dư nợ vay giảm xuống còn 7%, ACB sẽ yêu cầu khách hàng bổ sung tiền ký quỹ để đảm bảo tỷ lệ trở lại 10% như ban đầu. Trường hợp tỷ lệ này xuống còn 3%, ACB sẽ có quyền đơn phương tất toán toàn bộ nợ vay của khách hàng.

Ông Nguyễn Đức Thái Hân, Giám đốc Khối ngân quỹ ACB - bộ phận trực tiếp phụ trách sàn giao dịch vàng Sài Gòn - cho rằng sự ra đời của sàn giao dịch vàng là cần thiết bởi ít nhất là năm năm trở lại đây, vàng đã trở thành một loại tài sản đầu tư dựa trên biến động giá. Năm ngoái, giá vàng biến động gần 26%, giá biến động lên xuống trong ngày từ 1-2%, có lúc đến 3%/ngày. Giống như trên thế giới, ngay trong nước cũng đã hình thành một lớp nhà đầu tư ngắn hạn kinh doanh dựa trên sự biến động của giá vàng.

Tuy nhiên, các hoạt động giao dịch lâu nay chưa mang tính chuyên nghiệp, việc quyết định giá cả của nhà đầu tư phụ thuộc vào giá niêm yết của các đơn vị kinh doanh vàng. Do vậy, sàn giao dịch vàng nhằm mở ra một hình thức giao dịch tập trung, giá cả công khai và do nhà đầu tư quyết định, cách thức giao dịch an toàn và tiện lợi do giao dịch trên tài khoản thông qua tổ chức trung gian là ngân hàng.

Mặt khác, một số nghiệp vụ đầu tư tài chính có thể thực hiện được, chẳng hạn kinh doanh biên, đầu tư chênh lệch giá mà không cần phải có đủ 100% vốn đưa ra giao dịch...

Nhà đầu tư còn băn khoăn

Với tính chất giao dịch tương tự giao dịch chứng khoán, việc quản lý giao dịch trên sàn giao dịch vàng thế nào để đảm bảo minh bạch, công khai đã được các nhà đầu tư quan tâm. Các nhà đầu tư băn khoăn rằng nhà tổ chức ACB với tư cách là một doanh nghiệp liệu có thể thực hiện đầy đủ chức năng giám sát và phân xử, chế tài nếu như có các hoạt động thiếu minh bạch trên sàn.

Theo quy định cho phép của sàn, các thành viên vừa nhận lệnh từ nhà đầu tư vừa được phép mua bán cho chính mình, vậy cơ chế nào để tránh xung đột lợi ích? Các thành viên liệu có ưu tiên đặt lệnh cho mình trước lệnh nhà đầu tư khi nhận thấy có giá tốt?

Bên cạnh đó, sàn chỉ giao dịch một loại vàng duy nhất là vàng mang thương hiệu SJC. Theo nhà đầu tư, điều này làm hạn chế sự lựa chọn, dẫn đến hạn chế giao dịch; mặt khác, sẽ dễ xảy ra cung không đủ cầu, dẫn đến hiện tượng làm giá.

Một số nhà đầu tư cũng băn khoăn về giờ giao dịch của sàn. Theo quy định, sàn sẽ đóng cửa sau 15 giờ (3 giờ chiều), nhưng chính sau thời gian này lại là lúc thị trường vàng thế giới bắt đầu giao dịch và giá vàng sẽ biến động chủ yếu vào lúc này. Giá vàng thế giới biến động kéo theo giá vàng trong nước biến động, do đó đây mới thực sự là lúc nhà đầu tư trong nước phán đoán và đưa ra các quyết định tức thời, thế nhưng đó lại là lúc sàn giao dịch vàng đã đóng cửa.