Cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6/2026, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội chỉ ra nguyên nhân dẫn đến tiêu cực trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kiến nghị cần tách bạch kỳ thi này với tuyển sinh đại học.

Tại Phiên họp thứ 4 diễn ra vào sáng 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6/2026.

Báo cáo công tác dân nguyện nêu rõ cử tri và nhân dân tiếp tục tin tưởng vào sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong điều hành phát triển kinh tế - xã hội, sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội. 

Cử tri và nhân dân quan tâm, đánh giá cao công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thuận với kết quả bước đầu của việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; đề nghị tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường hạ tầng công nghệ thông tin và bảo đảm điều kiện hoạt động ở cơ sở.

Bên cạnh những kết quả đạt được, cử tri và nhân dân quan tâm vụ việc bất thường về kết quả môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 ở Tuyên Quang...

Cử tri lo ngại trước tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, thực phẩm và thuốc giả; tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm; tình hình bệnh sốt xuất huyết gia tăng; nhiều vụ đuối nước trẻ em tiếp tục xảy ra.

Cùng với đó là tình hình diễn biến cực đoan của thời tiết gây cháy rừng, lũ quét, sạt lở ở miền núi phía Bắc, sạt lở bờ sông một số tỉnh phía Nam; các vụ cháy xảy ra tại khu đô thị; thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến phương tiện vận tải thủy chở khách du lịch tại nhiều địa phương…

Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; tăng cường tuyên truyền về phòng, chống bệnh sốt xuất huyết và kịp thời xử lý triệt để các ổ dịch...

Đồng thời, tập trung nguồn lực để xác minh, làm rõ, xử lý nghiêm minh và thu hồi triệt để số tiền chiếm đoạt của người dân từ các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bán “hợp đồng kỳ nghỉ”; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về phòng cháy, chữa cháy; về việc chấp hành quy định an toàn giao thông đường thủy…

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh nhìn nhận sự việc tại điểm thi ở Tuyên Quang rất nghiêm trọng; hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ là kiên quyết xử lý nghiêm, không có vùng cấm.

Ngoài việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước, ông Nguyễn Đắc Vinh cho rằng Chính phủ cần nghiên cứu về mặt chính sách đối với Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông. 

Theo đó, việc tổ chức kỳ thi "2 trong 1" có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, việc gộp chung này đã xuất hiện bất cập. Các thí sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông với mục tiêu đạt kết quả cao để tuyển vào trường đại học. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tiêu cực.

Theo ông Nguyễn Đắc Vinh, nên chăng nghiên cứu tách bạch hai kỳ thi này. Bởi lẽ việc thi tốt nghiệp Trung học phổ thông nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại trình độ, từ đó đánh giá lại chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục nhằm điều chỉnh đúng hướng.

Trong khi đó, việc tuyển sinh đại học nên là việc riêng của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay, một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển sinh. Nếu tách bạch ra thi kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng như bây giờ.