Quy định mới của Indonesia đặt ra những quy trình kiểm định nghiêm ngặt ngay tại nước xuất xứ, đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm Halal sang nước này phải khẩn trương thích ứng để tránh rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng...

Cơ quan Tổ chức đảm bảo Sản phẩm Halal Indonesia (BPJPH) vừa chính thức ban hành Quyết định số 4/2026 về việc đảm bảo sự phù hợp của sản phẩm Halal nước ngoài nhập khẩu vào lãnh thổ Indonesia.

Với hiệu lực áp dụng sau 30 ngày kể từ ngày 10/8/2026, quy định mới này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chính sách thương mại của Indonesia khi thiết lập cơ chế giám sát và kiểm tra thực tế hàng hóa ngay tại nước xuất xứ trước khi xếp hàng.

QUY TRÌNH KIỂM SOÁT TIỀN VẬN CHUYỂN NGHIÊM NGẶT

Theo Quyết định này, mọi sản phẩm nhập khẩu, lưu thông và buôn bán tại Indonesia về nguyên tắc đều bắt buộc phải có chứng nhận Halal theo quy định pháp luật. Các sản phẩm chứa nguyên liệu bị cấm dù được miễn chứng nhận Halal nhưng bắt buộc phải dán nhãn ghi rõ "Không phải Halal".

Đáng chú ý, cả hai nhóm sản phẩm này đều phải trải qua bước kiểm định bắt buộc trước khi nhà nhập khẩu nộp tờ khai hải quan. Một số trường hợp đặc biệt được miễn trừ bao gồm: hành lý cá nhân của hành khách/phi hành đoàn, hàng hóa của người lao động Indonesia, hàng hóa quá cảnh/chuyển tải, mẫu thử nghiệm và đồ dùng gia đình của người định cư. 

Điểm cốt lõi của quy định mới nằm ở việc tăng cường kiểm tra chứng từ và khảo sát thực địa. Việc kiểm tra chất lượng sản phẩm Halal sẽ do các cơ quan kiểm định (bao gồm cả công lập và tư nhân) được BPJPH thẩm định và chỉ định thực hiện.

Quy trình thực hiện được quy định cụ thể như sau: Nhà nhập khẩu nộp đơn xin chứng nhận Halal và chọn cơ quan kiểm định được chỉ định thông qua Hệ thống điện tử tích hợp của BPJPH. Hoạt động kiểm tra thực tế được tiến hành trực tiếp tại kho xếp hàng ở nước xuất xứ hoặc nước xếp hàng trước khi vận chuyển. Quá trình này đối chiếu tính đồng nhất giữa tài liệu của cơ quan kiểm định (SJPH) và tình trạng thực tế của lô hàng. 

Cuối cùng, cơ quan kiểm định lập Báo cáo Đảm bảo Chất lượng Sản phẩm Halal (LPPH) ghi nhận sự phù hợp hoặc không phù hợp để gửi tới Người đứng đầu BPJPH qua hệ thống điện tử.

DOANH NGHIỆP CẦN CHỦ ĐỘNG THÍCH ỨNG

Đánh giá về động thái mới này, Thương vụ Việt Nam tại Indonesia cho rằng gánh nặng vận hành phức tạp cùng sự thẩm định khắt khe sẽ là rào cản lớn đối với các nước xuất khẩu. 

Các thách thức lớn nhất được chỉ ra bao gồm: Yêu cầu khớp dữ liệu tuyệt đối, mỗi lô hàng xuất khẩu phải đảm bảo độ chuẩn xác cao nhất giữa thực tế và hồ sơ tài liệu. Các thông tin như mã HS, hóa đơn, danh sách đóng gói (packing list), số lô, ngày sản xuất và nhãn mác phải đồng nhất hoàn toàn. 

Rủi ro nghẽn luồng thông tin do nhà nhập khẩu phải phối hợp đa bên gồm BPJPH, các cơ quan kiểm định, tổ chức chứng nhận Halal nước ngoài và Hệ thống Hải quan Cửa sổ đơn quốc gia Indonesia (SINSW). Sự lệch pha dữ liệu giữa các bên dễ dẫn đến tình trạng "nút thắt cổ chai", làm chậm trễ tiến độ thông quan. 

Cùng với đó là chi phí tuân thủ gia tăng. Quy định chi tiết về truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thô cùng các khâu kiểm tra bắt buộc sẽ đẩy chi phí nhập khẩu lên cao, làm giảm sức cạnh tranh của hàng ngoại nhập so với sản phẩm nội địa Indonesia. 

Tại Việt Nam, các nhóm hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Quyết định này chủ yếu là bánh kẹo, các sản phẩm từ ngũ cốc, rau quả chế biến và thủy sản chế biến. Nguy cơ ách tắc, chậm trễ giao hàng ngay tại cảng xuất hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn đầu triển khai chính sách.

Để chủ động thích ứng và giảm thiểu rủi ro từ rào cản kỹ thuật này, Thương vụ Việt Nam tại Indonesia khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước cần phối hợp chặt chẽ với đối tác nhập khẩu, tích cực trao đổi với doanh nghiệp nhập khẩu tại Indonesia trong quá trình khai báo và đăng ký kiểm tra tuân thủ Halal với BPJPH. 

Đồng thời, đảm bảo tính chuẩn xác của hồ sơ và hàng hóa. Chuẩn bị hàng hóa thực tế đáp ứng chính xác và đồng nhất với tất cả chứng từ đi kèm trước khi đưa vào kho xếp hàng. Chủ động đề xuất đối tác Indonesia ưu tiên lựa chọn các tổ chức giám định có năng lực và thuận tiện nhất cho tiến độ sản xuất, giao hàng của doanh nghiệp.