Tính đến ngày 15/2/2019, có hơn 23.000 container phế liệu đang lưu giữ tại cảng biên thuộc Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

Đáng kể, có đến 9.825 container đã lưu giữ trên 90 ngày, nhưng khi các Cục Hải quan thông báo tìm chủ thì chỉ có 955 container có người đến nhận hoặc xác định được chủ hàng.

Bộ Tài chính vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về việc xử lý hàng hoá tồn động là phế liệu tại cảng biển.

Theo đó, tính đến ngày 15/2/2019, có hơn 23.000 container phế liệu đang lưu giữ tại cảng biên thuộc Cục Hải quan các tỉnh, thành phố. Trong đó, chiếm số lượng lớn nhất là các container đã lưu giữ trên 90 ngày với 9.825 container, lưu giữ dưới 30 ngày là 7.048 chiếc lưu giữ và lưu giữ từ 30 ngày đến 90 ngày là 6.580 chiếc.

Trong số đó, lượng hàng phế liệu tồn nhiều nhất là ở Bà Rịa-Vũng Tàu với 9.468 container, tiếp theo là Hải Phòng và Tp.HCM với lần lượt 6.082 container và 4.689 container.

Với 9.825 container đã lưu giữ trên 90 ngày, Bộ Tài chính cho biết đã có văn bản chỉ đạo cục hải quan các tỉnh, thành phố thông báo tìm chủ hàng.

Tuy nhiên, khi các đơn vị thông báo tìm chủ với 9.444 container thì lượng container có người đến nhận hoặc xác định được chủ hàng là 955 container (chiếm tỷ lệ 9,7%). Ngược lại, còn 8.870 container, tức là 90,3% là hàng không có người đến nhận.

Bộ Tài chính cho rằng, hiện tại việc yêu cầu các hãng tàu vận chuyển các lô hàng tồn đọng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, tại Cục Hải quan tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, các hãng tàu chưa thực hiện tái xuất các lô hàng tồn đọng.

Tại Cục Hải quan tỉnh Bình Dương, hãng tàu đã hoàn thành thủ tục để thực hiện tái xuất 19 container, 2 container đang được hãng tàu đã nhận trách nhiệm để thực hiện tái xuất. Tuy nhiên, tổng cộng 21 container trên vẫn đang lưu giữ tại cảng biển và chưa được thực hiện tái xuất.

Tại Cục Hải quan thành phố Đà Nẵng, hãng tàu đã nhận trách nhiệm thực hiện 5 container nhưng vẫn chưa thực hiện vận chuyển lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

"Cần sớm có biện pháp xử lý dứt điểm toàn bộ các lô hàng phế liệu hiện nay. Đặc biệt, cần có biện pháp nhất quán và quyết liệt để kiên quyết yêu cầu các hãng tàu vận chuyển các lô hàng tồn đọng là phế liệu có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường ra khỏi lãnh thổ Việt Nam", Bộ Tài chính nhấn mạnh trong báo cáo.

Trên cơ sở đó, để kịp thời chỉ đạo công tác xử lý hàng hóa tồn đọng là phế liệu, Bộ Tài chính đề xuất Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính thành lập Tổ công tác liên ngành. Song, trước mắt Bộ Tài chính cho rằng cần thành lập Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng với Chủ tịch là Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, thành phố và thành viên là đại diện đơn vị liên quan.

Bộ Tài chính cũng đưa ra 2 phương án xử lý, trong đó phương án 1 là Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng sẽ quyết định bán đấu giá lô hàng là phế liệu đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Đối với lô hàng là chất thải, chất thải nguy hại, phế liệu không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường, cơ quan hải quan yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm thực hiện việc vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Phương án 2 là Hội đồng xử lý hàng hóa tồn đọng sẽ quyết định biện pháp xử lý bằng hình thức bán đấu giá toàn bộ các lô hàng tồn đọng, bao gồm cả hàng phế liệu đạt và không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

Doanh nghiệp trúng đấu giá có trách nhiệm tiêu hủy với các lô hàng là chất thải, chất thải nguy hại, phế liệu không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

Tuy nhiên, với phương án này, điều quan ngại là việc lựa chọn doanh nghiệp tham gia đấu giá để mua hàng hóa tồn đọng gặp nhiều khó khăn do chi phỉ tiêu hủy rất lớn. Doanh nghiệp sẽ không đăng ký tham gia đấu giá để thu mua các loại hàng hóa này. Từ đó, Bộ tài chính đề xuất lựa chọn phương án 1.