Việt Nam được đánh giá có nhiều lợi thế để thu hút đầu tư vào lĩnh vực logistics nhờ vị trí địa lý chiến lược, khả năng kết nối thương mại và tiềm năng phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, để chuyển hóa những lợi thế này thành động lực tăng trưởng, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, thể chế và đẩy mạnh chuyển đổi số...

Ngày 24/7/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Logistics kết nối các khu vực với chủ đề “Tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu - Cơ hội mới cho logistics Việt Nam”.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng cho biết chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiếp tục tái cấu trúc dưới tác động của biến động kinh tế, địa chính trị, chuyển đổi số và xu hướng phát triển xanh. Trong bối cảnh đó, logistics ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam có nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu nhờ vị trí địa lý chiến lược, hệ thống cảng biển đang được đầu tư cùng mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các cơ hội này, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics, phát triển các trung tâm logistics, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển logistics xanh, cải cách thủ tục hành chính và tăng cường liên kết giữa các địa phương, vùng kinh tế cũng như các phương thức vận tải.

VIỆT NAM HẤP DẪN DÒNG VỐN LOGISTICS QUỐC TẾ

Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn, bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Giám đốc Đối ngoại khu vực Mekong, Tập đoàn Maersk, cho biết quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang định hình các tiêu chí đầu tư mới của các doanh nghiệp logistics quốc tế.

"Lợi thế nổi bật của Việt Nam nằm ở mức độ kết nối toàn cầu và khả năng tiếp cận thị trường. Với vị trí chiến lược tại châu Á, các tuyến hàng hải kết nối Mỹ, châu Âu và nội Á, cùng sự liên kết với ASEAN, tiểu vùng Mekong và mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do, Việt Nam đang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu", bà Hằng nhận định.

Nhấn mạnh Việt Nam hiện là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu lớn của châu Á, song đại diện Maersk cho rằng để cạnh tranh với các trung tâm trung chuyển trong khu vực như Singapore, Thượng Hải, Malaysia hay Hồng Kông, cần tiếp tục phát triển logistics đa phương thức, đẩy nhanh logistics xanh, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ logistics.

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến hạ tầng logistics đa phương thức và hệ sinh thái logistics tích hợp, bao gồm cảng biển, cảng sông, đường thủy nội địa, hải quan số và hạ tầng logistics hiện đại.

“Việc kết nối cảng biển, sân bay với khu thương mại tự do và khu công nghệ cao cũng được xem là yếu tố giúp tối ưu chi phí và khai thác hiệu quả các luồng thương mại xuyên biên giới. Ngoài ra, độ tin cậy của chuỗi cung ứng, cùng một môi trường đầu tư ổn định với chính sách nhất quán, thủ tục thuận lợi và khung pháp lý có tính dự báo cao, cũng là những tiêu chí được các doanh nghiệp quốc tế đặc biệt quan tâm”, bà Hằng nhận định.

“Chính phủ đã đặt quyết tâm đưa nền kinh tế Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 10% trong năm 2026, trong đó động lực chính là tăng trưởng xuất nhập khẩu đạt 8% so với năm 2025, riêng xuất khẩu tăng 15 - 16%.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, bất chấp biến động thị trường, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt gần 550 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Những kết quả tích cực này phản ánh sức mạnh và năng lực thích ứng của nền sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Tuy nhiên, quy mô thương mại quốc tế ngày càng lớn cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Có thể khẳng định, năng lực logistics không chỉ quyết định tốc độ lưu chuyển hàng hóa mà còn quyết định khả năng thu hút đầu tư, mở rộng thị trường và vị thế của mỗi quốc gia trong chuỗi cung ứng toàn cầu”.

Đồng quan điểm, ông Jian Dan, Trưởng bộ phận Đầu tư và Phát triển khu vực châu Á và Trung Đông, APM Terminals, cho biết Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực cảng biển và logistics.

"Sức hấp dẫn của nền kinh tế cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo chiến lược "China+1" đang thúc đẩy dòng vốn FDI vào lĩnh vực sản xuất, tạo nền tảng cho nhu cầu phát triển cảng nước sâu và logistics", ông Jian Dan đánh giá.

Bên cạnh đó, công tác quy hoạch tổng thể được cải thiện cũng góp phần gia tăng sức hút của thị trường. Đơn cử, sau khi quy hoạch dự án Cảng Liên Chiểu được điều chỉnh theo hướng lựa chọn nhà đầu tư có năng lực, dự án đã thu hút sự quan tâm của nhiều tập đoàn lớn.

Ông Jian Dan nhấn mạnh: “Việc nâng cao tính minh bạch trong quy trình lựa chọn nhà đầu tư là một yếu tố quan trọng giúp tăng niềm tin của các doanh nghiệp quốc tế. Do đó, cần có sự phối hợp giữa Nhà nước và khu vực tư nhân để xây dựng cơ chế phù hợp, vừa hỗ trợ phát triển logistics, vừa bảo đảm hiệu quả đầu tư”.

THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN HẠ TẦNG, HOÀN THIỆN THỂ CHẾ CHO NGÀNH LOGISTICS

Từ thực tiễn hoạt động, ông Lê Kim Cương, Phó Giám đốc Trung tâm dịch vụ logistics, Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, cho biết trong những năm qua doanh nghiệp đã vận chuyển số lượng lớn container giữa các cảng biển và ICD (cảng cạn) trong hệ thống.

Tuy nhiên, năng lực của các ICD hiện nay đang là điểm nghẽn lớn. Đơn cử, vào những lúc cao điểm, thời gian vận chuyển hàng từ cảng Cái Mép về ICD có thể mất từ 3 - 5 ngày, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và làm gia tăng chi phí logistics. Việc phát triển các dự án ICD mới cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu quỹ đất và cơ hội đầu tư.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, doanh nghiệp kiến nghị TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và các địa phương liên quan đẩy nhanh tiến độ triển khai các ICD đã được quy hoạch, đồng thời rà soát quy hoạch, ưu tiên phát triển các cảng cạn dọc sông Đồng Nai, sông Sài Gòn và kết nối với các tuyến hạ tầng trọng điểm như Vành đai 3, Vành đai 4 và cao tốc Bến Lức - Long Thành.

Theo ông Cương, khi các cảng biển lớn như Cái Mép - Thị Vải và Cần Giờ tiếp tục mở rộng quy mô, hệ thống đường bộ sẽ khó đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa. Trong khi đó, khu vực Đông Nam Bộ có lợi thế lớn về mạng lưới sông ngòi nên cần ưu tiên phát triển các ICD đường thủy nhằm giảm chi phí logistics, giảm áp lực giao thông và hạn chế phát thải.

Dưới góc độ cơ quan quản lý, ông Vương Tuấn Nam, Phó Trưởng ban Giám sát quản lý về hải quan (Bộ Tài chính) nhấn mạnh, bên cạnh hạ tầng giao thông và phương tiện vận tải, cải cách thủ tục hành chính là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả logistics. Việc rút ngắn thời gian xử lý thủ tục sẽ góp phần giảm thời gian vận chuyển hàng hóa, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Để đáp ứng yêu cầu mới, cơ quan hải quan đang xây dựng nền hành chính trên nền tảng số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, đồng thời nghiên cứu các mô hình logistics và vận tải mới để đưa vào dự thảo Luật Hải quan cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn.

Theo ông Nam, đây sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng để thúc đẩy vận tải đa phương thức, kết nối giữa đường bộ, đường biển, đường sắt, sân bay, cảng biển, khu logistics, khu thương mại tự do và khu phi thuế quan với quy trình thủ tục thống nhất, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa.