Hệ thống thi hành án dân sự: Đổi mới tư duy để phát huy hiệu quả của mô hình mới

Chiều 5/6, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm sắp xếp hệ thống thi hành án dân sự.

Theo báo cáo, tính đến ngày 30/5/2026, hệ thống thi hành án dân sự đã cơ bản kiện toàn xong đội ngũ lãnh đạo, quản lý và thực hiện 7.561 biên chế trên tổng số 8.375 biên chế được giao. Chất lượng đội ngũ công chức đã có những bước cải thiện rõ rệt thông qua việc rà soát và đánh giá theo tiêu chuẩn vị trí việc làm.

Cục Quản lý thi hành án dân sự đã tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành Luật Thi hành án dân sự năm 2025, 03 Nghị định quy định chi tiết Luật Thi hành án dân sự, 01 Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phục hồi, phá sản về thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản và các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự.

Đáng chú ý, nền tảng số trong lĩnh vực thi hành án dân sự đã được đưa vào vận hành trên toàn quốc từ ngày 20/01/2026 hỗ trợ thay thế từng bước hồ sơ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính.

Trung tâm điều hành thông minh (IOC) được khánh thành từ 02/4/2026, tạo nền tảng triển khai quản trị điều hành trên môi trường số. Cơ sở dữ liệu thi hành án dân sự đã được xây dựng, kết nối và chia sẻ với nhiều cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành liên quan.

Thi hành án dân sự tỉnh, thành phố đã theo dõi 100% bản án, quyết định có nội dung theo dõi, tương ứng với các chủ thể mới trong công tác thi hành án hành chính, đảm bảo công việc không bị gián đoạn, ảnh hưởng đến quyền lợi người phải được thi hành án.

Mô hình tổ chức mới cũng tập trung tăng cường nguồn lực biên chế, nhân lực về một đầu mối cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, giúp giảm chi phí vận hành, đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện làm việc…

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi khẳng định đây là hướng đi hoàn toàn đúng đắn, đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy theo chủ trương của Đảng và Nhà nước; bảo đảm tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự.

Mô hình mới đã góp phần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc; từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế trước đây, nhất là trong công tác nghiệp vụ và quản lý tài chính.

Qua các báo cáo và ý kiến thảo luận tại hội nghị, Thứ trưởng cho rằng đến thời điểm này, những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện.

Theo Thứ trưởng, muốn thích ứng và phát huy hiệu quả của mô hình mới, trước hết phải đổi mới tư duy, nhận thức và phương thức quản lý, điều hành.

Từ thực tiễn triển khai mô hình mới, Thứ trưởng đề nghị toàn hệ thống tập trung đúc rút các bài học kinh nghiệm quan trọng trên các lĩnh vực: đánh giá vai trò của người đứng đầu; bài học về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin; cơ chế phối hợp giữa các ngành; khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động của hệ thống.