Kết quả cuộc khảo sát ý kiến chuyên gia về triển vọng kinh tế Mỹ mới nhất của tờ báo Wall Street Journal mang tới một tin tốt và một tin xấu...

Tin tốt là cuộc chiến tranh giữa Mỹ với Iran không gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế lớn nhất thế giới như lo ngại ban đầu.

Tin xấu là cuộc chiến đã để lại những hệ lụy đáng kể về lạm phát, khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không còn dư địa để cắt giảm lãi suất.

Theo kết quả khảo sát, dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ năm nay được điều chỉnh tăng nhẹ lên 2,1%, so với mức 2% đưa ra trong cuộc khảo sát tháng 4 - thời điểm hơn 1 tháng sau khi chiến tranh nổ ra. Năm ngoái, tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Mỹ đạt 2%.

Khả năng xảy ra suy thoái trong 12 tháng tới cũng giảm xuống còn 25% từ mức 33% hồi tháng 4, thấp nhất kể từ đầu năm 2025 - theo các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát.

Tuy nhiên, cùng với triển vọng tăng trưởng cải thiện, lo ngại về lạm phát cũng gia tăng.

Các nhà kinh tế dự báo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ sẽ tăng 3,4% trong năm nay, cao hơn mức dự báo tăng 3,2% trong khảo sát tháng 4.

Mối lo lạm phát không chỉ dừng ở vấn đề giá năng lượng tăng do lạm phát. Dự báo về mức tăng chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi - thước đo không bao gồm thực phẩm và năng lượng, và là chỉ số lạm phát quan trọng nhất đối với Fed - cả năm 2026 là 3,2%, cao hơn mức dự báo 2,9% trong khảo sát hồi tháng 4.

Ở lần khảo sát trước, các nhà kinh tế đã lo ngại người tiêu dùng Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề từ giá năng lượng tăng cao sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tháng 2 và Iran đóng cửa eo biển Hormuz.

Giá dầu WTI giao sau tại New York đã tăng từ mức 67,02 USD/thùng trước chiến tranh lên đỉnh 112,95 USD vào tháng 4. Sau đó, giá dầu xuống thang nhanh rồi lại tăng trở lại trong những ngày gần đây khi thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran có nguy cơ đổ vỡ. Sáng 13/7, giá dầu WTI có lúc tăng 4,4%, đạt 74,5 USD/thùng.

Tuy nhiên, giá dầu đã không gây trở ngại lớn đối với kinh tế Mỹ như nhiều nhà phân tích dự báo ban đầu. Hoạt động kinh tế Mỹ hiện nay ít phụ thuộc vào dầu hơn so với các thập kỷ trước. Thị trường chứng khoán tăng cũng giúp duy trì sự ổn định trong tiêu dùng.

Một số chuyên gia đã ngạc nhiên trước khả năng chống chịu của nền kinh tế trong năm qua. Nhà kinh tế David Berson từ công ty Cumberland Advisors nhận xét: "Ai có thể nghĩ rằng nền kinh tế có thể duy trì được như vậy, với một cuộc chiến thương mại và cú sốc giá dầu?"

Ông Robert Fry, một nhà tư vấn kinh tế độc lập tại Delaware, nhận xét: "Chúng ta đang chứng kiến một nền kinh tế có đà tăng trưởng, vì tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức 2% dù gặp nhiều trở ngại và lạm phát vẫn ở mức cao. Đà tăng đó một phần là do nền kinh tế khỏe hơn dự báo, và một phần là do chính sách của Fed có thể không quá hạn chế như mọi người vẫn nghĩ”.

Về giá dầu, các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát của Wall Street Journal chủ yếu dự báo giá dầu sẽ giằng co trong thời gian từ nay cho tới cuối năm, kết thúc tháng 12 ở mức khoảng 70 USD/thùng.

Quan điểm về thị trường lao động cũng trở nên tích cực hơn so với lần khảo sát trước. Các nhà kinh tế dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ ở mức 4,3% vào tháng 12, so với dự báo 4,5% trong khảo sát tháng 4. Tăng trưởng việc làm năm 2027 được dự báo đạt khoảng 65.000 công việc mới mỗi tháng, so với mức dự báo 45.000 công việc trong lần khảo sát trước.

Giá cả tăng cao dai dẳng đang trở thành thách thức lớn nhất đối với Fed dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Kevin Warsh, người bắt đầu đảm nhiệm cương vị này vào tháng 5. Các nhà kinh tế dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức hiện tại 3,5-3,75% cho đến hết tháng 12, thay vì tiếp tục chu kỳ nới lỏng được khởi động vào năm 2024. Chỉ 15% số chuyên gia được khảo sát tin rằng Fed sẽ tăng lãi suất trong thời gian còn lại của năm 2026.

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump đề cử ông Warsh cho ghế chủ tịch Fed vào tháng 1 năm nay, các nhà kinh tế cảm thấy tin tưởng hơn vào sự độc lập của ngân hàng trung ương này. Đây là tin tốt cho ông Warsh trên cương vị người đứng đầu một cơ quan đã bị đã kéo vào một cuộc tranh cãi chính trị ở Washington dưới thời người tiền nhiệm Jerome Powell.

Trong khảo sát mới nhất của Wall Street Journal, 90% số chuyên gia kinh tế được hỏi cho biết họ nghĩ rằng Fed "chủ yếu" hoặc "hoàn toàn" độc lập. Tỷ lệ này tăng so với lần trước đó câu hỏi này được đặt ra vào tháng 10 năm ngoái. Một tỷ lệ nhỏ hơn trước hiện đánh giá Fed độc lập “phần nào”.

Ông Warsh đã đề xuất giảm đưa ra định hướng về lãi suất. Tuy nhiên, các nhà kinh tế vẫn muốn có một số hướng dẫn trước. Gần một nửa số chuyên gia được hỏi cho biết họ muốn Fed tiếp tục công bố dự báo kinh tế tóm tắt, bao gồm "biểu đồ dấu chấm” (dot plot) dự báo lãi suất.

27% khác cho biết họ muốn Fed công bố dự báo kinh tế nhưng không có “biểu đồ dấu chấm”, và 15% muốn Fed bỏ hoàn toàn các dự báo.