Giá USD trên thị trường tự do tăng vọt trở lại sau gần 1 tháng hạ nhiệt, vượt xa mức niêm yết của các ngân hàng, phản ánh áp lực trên thị trường ngoại hối đang gia tăng. Trong bối cảnh cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt, chỉ số DXY duy trì trên 100 điểm và Fed vẫn theo đuổi chính sách tiền tệ thắt chặt…

Ngày 22/6, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm USD/VND ở mức 25.183 VND, tăng 2 đồng so với phiên cuối tuần trước (19/6) và tăng 42 đồng so với đầu tháng 6, tương ứng mức tăng khoảng 0,167%. Với biên độ +/- 5%, tỷ giá trần được nâng lên 26.442 VND.

Diễn biến này cho thấy Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành tỷ giá theo hướng linh hoạt nhưng thận trọng, điều chỉnh từng bước nhỏ nhằm thích ứng với xu hướng tăng của đồng USD trên thị trường quốc tế, đồng thời góp phần ổn định thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát và giữ vững kỳ vọng của doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư.

Khảo sát tại các ngân hàng thương mại cho thấy mặt bằng tỷ giá vẫn khá ổn định. Hầu hết các ngân hàng niêm yết giá bán USD chuyển khoản ở mức 26.442 VND, chỉ một số ít ở mức 26.440 - 26.441 VND. Trong khi đó, giá mua chuyển khoản dao động từ 26.080 VND tại UOB đến 26.190 VND tại OCB, song phần lớn tập trung trong khoảng 26.122 - 26.140 VND.

Chênh lệch giữa giá mua và giá bán chủ yếu dao động 300 - 320 đồng/USD, phản ánh mặt bằng niêm yết tương đối đồng đều. Một số ngân hàng có biên độ hẹp hơn như HSBC (277 đồng), VIB (282 đồng), Kiên Long (283 đồng), VPBank (293 đồng) và PGBank (297 đồng), trong khi UOB có biên độ lớn nhất, khoảng 362 đồng/USD, do áp dụng mức giá mua thấp hơn mặt bằng chung. 

Nhìn chung, sự khác biệt về giá mua giữa các ngân hàng không lớn, cho thấy thanh khoản ngoại tệ trong hệ thống vẫn ổn định và các ngân hàng tiếp tục bám sát diễn biến tỷ giá trung tâm cũng như định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Trái ngược với sự ổn định của thị trường chính thức, tỷ giá USD trên thị trường tự do tăng mạnh trở lại sau gần một tháng duy trì xu hướng giảm và giao dịch thấp hơn giá bán của ngân hàng. Ngày 22/6, giá mua USD tự do lên khoảng 26.750 VND, tăng 230 đồng so với ngày 19/6 và tăng 350 đồng so với đầu tháng. Giá bán đạt khoảng 26.780 VND, tăng lần lượt 240 đồng và 330 đồng so với các mốc trên. So với đầu tháng 6, giá mua USD tự do đã tăng khoảng 1,33%, còn giá bán tăng 1,25%.

Đáng chú ý, giá mua USD trên thị trường tự do hiện cao hơn giá mua của các ngân hàng khoảng 658 đồng/USD, trong khi giá bán cao hơn khoảng 338 đồng/USD. Mức tăng của tỷ giá tự do lớn hơn đáng kể so với tỷ giá trung tâm và tỷ giá niêm yết tại các ngân hàng thương mại, cho thấy nhu cầu nắm giữ USD trên thị trường phi chính thức gia tăng rõ rệt trong tuần cuối tháng 6.

Một trong những yếu tố hỗ trợ xu hướng này là diễn biến của đồng USD trên thị trường quốc tế. Sau cuộc họp chính sách tháng 6 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), chỉ số Dollar Index (DXY) tăng từ 99,87 điểm ngày 17/6 lên trên ngưỡng 100 điểm vào ngày 18/6 và duy trì quanh 100,6–100,7 điểm trong các phiên tiếp theo. Đến ngày 22/6, DXY ở mức 100,63 điểm, vẫn cao hơn khoảng 0,76% so với trước cuộc họp của Fed. Đồng USD mạnh lên khi Fed giữ nguyên lãi suất nhưng tiếp tục phát tín hiệu duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt trong thời gian dài hơn.

Bên cạnh đó, số liệu của Cục Hải quan cũng cho thấy nhu cầu ngoại tệ phục vụ hoạt động nhập khẩu vẫn ở mức cao. Trong nửa đầu tháng 6, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 24,2 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 26,9 tỷ USD, khiến cán cân thương mại nhập siêu khoảng 2,8 tỷ USD. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/6, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 496,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 239,9 tỷ USD và nhập khẩu đạt 256,7 tỷ USD, tương ứng nhập siêu gần 16,8 tỷ USD. Cơ cấu nhập khẩu vẫn tập trung vào máy vi tính, linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị và các nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất như vải, kim loại, chất dẻo, xăng dầu và sắt thép. Điều này cho thấy nhu cầu thanh toán ngoại tệ của khu vực doanh nghiệp vẫn ở mức lớn, góp phần tạo áp lực lên thị trường ngoại hối.

Trong tuần này, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi báo cáo lạm phát chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ. Nếu lạm phát tiếp tục tăng, kỳ vọng Fed nâng lãi suất trong các cuộc họp tới sẽ được củng cố, qua đó hỗ trợ đồng USD duy trì sức mạnh và có thể tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND trong ngắn hạn.