Với tải trọng 50 kg/chuyến, việc ứng dụng máy bay không người lái (UAV) vào vận chuyển hàng hóa nông sản từ điểm thu hoạch đến điểm tập kết ở vùng có địa hình phức tạp như Mường Ảng, Điện Biên giúp rút ngắn chặng đường vận chuyển. Qua đó, hàng hóa, nông sản có thể được đưa ra khỏi vùng sản xuất nhanh hơn, giảm bớt các khâu trung gian và mở rộng khả năng kết nối với thị trường...

Ngày 21/9/2026, tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) chính thức khai trương, đưa vào vận hành dịch vụ vận chuyển hàng hóa, nông sản bằng thiết bị bay không người lái (UAV).

Điện Biên có địa hình miền núi, dân cư phân tán và nhiều vùng sản xuất khó tiếp cận. Các sản phẩm như chè, cà phê, mắc ca… cũng có yêu cầu về thời gian thu gom, sơ chế và chế biến nên đặt ra bài toán tổ chức logistics phù hợp với đặc thù địa hình.

Với hàng hóa, nông sản tại vùng cao, khó khăn thách thức không chỉ là khoảng cách địa lý, mà có thể nằm ở chặng đường từ nương, đồi xuống điểm tập kết, thu mua. Địa hình dốc, đường nhỏ hẹp, quanh co, trơn trượt và đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu khiến việc vận chuyển phụ thuộc nhiều vào điều kiện đường bộ và tốn thêm nhiều công sức trong thời điểm thu hoạch.

Tại Mường Ảng, bài toán này đặc biệt rõ với vùng sản xuất cà phê, mắc ca, nằm trên đồi, có những khu vực cách điểm tập kết, thu mua 4 -5 km, địa hình dốc và đường vận chuyển hạn chế.

Từ thực tế đó, Vietnam Post đã nghiên cứu và ứng dụng UAV như một công đoạn trong chuỗi logistics: khảo sát nhu cầu của người dân, khảo sát các điểm lập tuyến bay; vận chuyển nông sản từ điểm thu hoạch đến điểm tập kết bằng UAV; sau đó tiếp tục trung chuyển bằng phương tiện mặt đất đến hợp tác xã, cơ sở thu mua hoặc chế biến theo nhu cầu của khách hàng.

Với tải trọng vận chuyển 50kg/chuyến, việc ứng dụng UAV không đơn thuần là rút ngắn một chặng vận chuyển mà quan trọng hơn là từng bước triển khai mô hình logistics phù hợp với đặc thù vùng sản xuất. Qua đó, hàng hóa, nông sản có thể được đưa ra khỏi vùng sản xuất nhanh hơn, giảm bớt các khâu trung gian và mở rộng khả năng kết nối với thị trường.

Cách tiếp cận này không nhằm thay thế toàn bộ phương thức vận chuyển hiện có, mà bổ sung một phương thức phù hợp cho những chặng đường bộ khó tiếp cận. Qua đó, có thể tổ chức và kiểm soát tốt hơn hành trình hàng hóa, nông sản từ vùng sản xuất đến điểm tập kết và các chặng tiếp theo.

Công nghệ là một trong những động lực quan trọng để đổi mới hoạt động bưu chính, logistics. Trong đó, UAV là một hướng công nghệ mới mà Vietnam Post chủ động nghiên cứu, thử nghiệm để đánh giá khả năng ứng dụng vào thực tiễn.

Ông Chu Quang Hào Tổng Giám đốc Tổng công ty Bưu điện Việt Nam

Với mạng lưới phục vụ rộng khắp đến xã, thôn, bản, Vietnam Post quan tâm chú trọng đến khả năng ứng dụng UAV tại những khu vực địa hình khó khăn, khoảng cách vận chuyển xa hoặc phương thức vận chuyển truyền thống còn hạn chế. Đặc biệt với những hàng hóa có yêu cầu cao về thời gian vận chuyển, việc ứng dụng UAV có thể coi là một phương thức mang lại hiệu quả ưu việt.

“Việc tham gia phát triển kinh tế tầm thấp với Vietnam Post không chỉ là ứng dụng một phương tiện vận chuyển mới, mà xa hơn là kết hợp mạng lưới vật lý hiện có với công nghệ để hình thành những phương thức logistics mới, hiệu quả hơn, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và địa phương”, ông Hào nhấn mạnh.

Từ góc độ nông nghiệp, UAV được nghiên cứu cho nhiều bài toán khác nhau như vận chuyển nông sản sau thu hoạch, phun/rải thuốc, phân bón và hỗ trợ một số hoạt động trong nông nghiệp.

Từ kết quả triển khai tại Mường Ảng, Điện Biên, Vietnam Post cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình triển khai tại một số phương khác. Đồng thời, từng bước đưa phương thức vận chuyển bằng UAV vào kết nối chặng giữa trong mạng lưới của Vietnam Post. Bên cạnh đó, sẽ mở rộng phương thức vận chuyển bằng UAV sang các lĩnh vực khác, phù hợp với điều kiện thực tế.

Vietnam Post cũng hướng tới phát triển các gói dịch vụ mở rộng từ vận chuyển hàng hóa tại điểm thu hoạch đến kết nối với vận tải đường bộ, sơ chế, đóng gói, lưu kho, phân phối và chuyển phát.

Trước đó, Vietnam Post đã thử nghiệm ứng dụng UAV trong lĩnh vực y tế, vận chuyển hàng bưu chính góp phần hình thành một hệ sinh thái logistics tầm thấp đa lĩnh vực.