Du khách Trung Quốc là trụ cột của du lịch Nhật Bản. Họ chi 1,7 nghìn tỉ Yên (khoảng 11,2 tỉ USD) trong năm 2024, chiếm 21,2% tổng chi tiêu của khách quốc tế. Riêng giai đoạn tháng 1 - 9 đã có 7,48 triệu lượt khách Trung Quốc đến Nhật…

Thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc vào ngày 14/11 cho biết, tình hình an ninh cho công dân nước này tại Nhật Bản đang diễn biến phức tạp. Trong năm nay, đã xảy ra nhiều vụ tấn công nhằm vào công dân Trung Quốc tại Nhật Bản, trong đó có một số vụ đến nay vẫn chưa được giải quyết, khiến môi trường an toàn chung bị ảnh hưởng.

Đáng chú ý, thông báo nêu rõ, những phát ngôn "khiêu khích" liên quan đến Đài Loan (Trung Quốc) từ các nhà lãnh đạo Nhật Bản đã làm xấu đi đáng kể bầu không khí giao lưu giữa hai nước, đồng thời tạo ra những mối đe dọa tiềm tàng đến tính mạng và tài sản của công dân Trung Quốc đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.

Trước tình hình này, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Trung Quốc tại Nhật Bản đề nghị công dân Trung Quốc trong thời gian gần đây nên tránh các chuyến đi không cần thiết tới Nhật Bản. Ngày 16/11, chính phủ Trung Quốc tiếp tục kêu gọi sinh viên Trung Quốc đang ở Nhật Bản, cũng như những người có kế hoạch du học tại Nhật Bản trong tương lai, theo dõi chặt chẽ tình hình an ninh, tăng cường đánh giá rủi ro và nâng cao nhận thức về an toàn cá nhân.

Động thái này bắt nguồn từ việc tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào tuần trước đã công khai tuyên bố các biến cố ở Đài Loan (Trung Quốc) có thể cấu thành “tình huống đe dọa sự tồn vong”, có khả năng kích hoạt phản ứng quân sự từ Tokyo. Điều này đã đẩy quan hệ an ninh Trung – Nhật rơi vào trạng thái căng thẳng chưa từng thấy trong nhiều năm qua.

Trước khuyến cáo của Bắc Kinh, Chánh văn phòng Nội các Minoru Kihara cho biết Nhật Bản đã “truyền đạt thông điệp đến Trung Quốc và mạnh mẽ yêu cầu nước này có hành động thích hợp,” theo tin của Kyodo. Hãng tin Nhật không dẫn lời ông nói rõ các biện pháp đó là gì. Ông Kihara nói Nhật Bản và Trung Quốc có quan điểm khác nhau về vấn đề này, và điều quan trọng là duy trì liên lạc.

Theo tạp chí Nikkei Asia, các hãng bay Air China, China Southern và China Eastern đã thông báo cho phép hành khách hủy hoặc đổi điểm đến với mọi chuyến bay giữa Trung Quốc và các thành phố Tokyo, Osaka, Nagoya cùng nhiều địa điểm khác từ nay đến 31/12. 

Sichuan Airlines và Hainan Airlines cùng các hãng bay giá rẻ như: Xiamen Airlines, Spring Airlines cũng đưa ra các chính sách tương tự về việc thay đổi hoặc hoàn tiền cho các chuyến bay liên quan đến Nhật Bản. Dù vậy các hãng bay Nhật Bản như All Nippon Airways (ANA) và Japan Airlines (JAL) cho biết chưa ghi nhận hủy chuyến. Spring Japan, hãng bay chuyên tuyến Trung Quốc, nói lượng đặt chỗ vẫn ổn định.

Trước thông tin trên, các nhà bán lẻ và doanh nghiệp du lịch Nhật Bản đặc biệt lo lắng về khả năng sụt giảm lượng khách Trung Quốc. Hiện tại, giới doanh nghiệp Nhật bắt đầu cảm nhận tác động: một số thương thảo với đối tác nhà nước Trung Quốc bị đình trệ, doanh nghiệp ngại quảng bá trên mạng xã hội Trung Quốc. Trong khi đó, ngành khách sạn lo ngại từ tuần tới có thể xuất hiện các đoàn khách hủy phòng.

Theo dữ liệu chính thức được đài truyền hình công cộng Nhật Bản NHK trích dẫn, trong số khoảng 31,65 triệu du khách nước ngoài đến Nhật Bản vào giai đoạn tháng 1 - 9/2025, có tới 7,49 triệu người đến từ Trung Quốc. Đây là con số cao nhất so với bất kỳ quốc gia hoặc khu vực nào.

Một nhân viên từ chuỗi cửa hàng bách hóa Takashimaya Co. cho biết công ty dự kiến số lượng khách sẽ bị ảnh hưởng và sẽ theo dõi chặt chẽ phản ứng của cả hai chính phủ. Suốt mùa hè vừa qua, du khách Trung Quốc đổ xô đến Nhật Bản để tận dụng mức giá ưu đãi do tỷ giá đồng Yên giảm mạnh.

Ông Subramania Bhatt, Giám đốc điều hành công ty tiếp thị du lịch China Trading Desk, cho biết: “Người giàu Trung Quốc đến Nhật thường xuyên hơn từ đầu năm đến nay và mức chi tiêu của họ cũng cao hơn”. Thống kê riêng trong tháng 7/2025 cho thấy mức chi tiêu trung bình cho một giao dịch xa xỉ của khách Trung Quốc có thu nhập cao tại Nhật là 3.800 USD, tăng so với tháng trước đó.

Không dừng lại ở việc mua sắm hàng hiệu, nhiều du khách Trung Quốc hiện nay đang mở rộng nhu cầu sang các trải nghiệm cao cấp hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Tại Kyoto, khách sạn Six Senses Kyoto trở thành một trong những điểm dừng chân được ưa chuộng. Khách sạn này nổi tiếng với dịch vụ trị liệu toàn diện và spa tiêu chuẩn quốc tế. Chi phí cho mỗi đêm nghỉ dao động từ 825 đến 1.090 USD.

Ông Henry Cheung, Giám đốc truyền thông của khách sạn, cho biết khách Trung Quốc hiện nằm trong top ba nguồn khách lớn nhất của họ. Những người này đặc biệt quan tâm đến trải nghiệm cá nhân hóa như sử dụng nệm hữu cơ, thực đơn giúp ngủ ngon và hồ trị liệu thủy sinh. Khách sạn đã phải bố trí nhân viên nói tiếng Trung và thiết kế thực đơn riêng cho khách đến từ Trung Quốc.

Không ít du khách còn chủ động tìm đến các thị trấn nhỏ tại Nhật Bản, thay vì chỉ ghé những đô thị lớn như Tokyo hay Osaka. Từ các vùng núi tuyết Hokkaido đến bãi biển Kamakura, dấu chân du khách Trung Quốc ngày càng xuất hiện rộng khắp. 

Dưới góc độ kinh tế, dòng khách từ Trung Quốc không chỉ mang lại nguồn thu lớn cho ngành bán lẻ và khách sạn, mà còn giúp thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan như vận tải, ẩm thực và chăm sóc sức khỏe. 

Tuy nhiên, một số quản lý ngành du lịch cũng ghi nhận xu hướng mới: ngày càng nhiều du khách thích đi du lịch cá nhân thay vì theo đoàn. Số lượng khách quay lại cũng đã tăng lên, cho thấy sự ưu tiên ngày càng cao của xu hướng du lịch độc lập. Một số người cũng tin rằng sự tiện lợi khi mua sắm tại Nhật Bản vẫn có thể thu hút một bộ phận khách Trung Quốc tự mình đến thăm nước này.

Giáo sư Toshiro Yajima, thuộc Đại học Nihon, chuyên gia nghiên cứu ngành du lịch, cho biết: "Trung Quốc đang ghi nhận sự gia tăng lượng khách du lịch cá nhân, ít bị ảnh hưởng hơn so với các tour du lịch theo nhóm so với trước đây. Vì vậy vẫn chưa rõ những lời kêu gọi hạn chế du lịch sẽ lan rộng đến mức nào".