Dự án RECAF được triển khai giai đoạn 2025–2031 với tổng kinh phí 96 triệu USD, nhằm bảo vệ rừng, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp không gây mất rừng tại Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và Khánh Hòa. Dự án kỳ vọng góp phần thực hiện các cam kết của Việt Nam về REDD+ và mục tiêu phát thải ròng bằng "0"...

Ngày 15/7/2026, Mạng lưới Nghiên cứu chính sách nông lâm nghiệp tổ chức hội thảo trực tuyến với chủ đề: “Từ nông lâm kết hợp đến thị trường carbon rừng - Góc nhìn từ Dự án RECAF”.

TS. Nguyễn Ngọc Quang, Điều phối chương trình quốc gia Tổ chức IFAD tại Việt Nam, cho biết Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung chính sách cho thị trường carbon nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Nền tảng pháp lý hiện nay được xây dựng trên Nghị định 06/2022/NĐ-CP và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 119/2025/NĐ-CP, tạo cơ sở cho việc quản lý tín chỉ carbon, triển khai cơ chế trao đổi - bù trừ carbon và phát triển thị trường carbon trong nước.

NÔNG LÂM KẾT HỢP ĐỂ BỀN VỮNG

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Việt Nam đã có những bước đi quan trọng thông qua Nghị định 107/2022/NĐ-CP về thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ. Đến năm 2026, hành lang pháp lý cho carbon rừng tiếp tục được hoàn thiện với Nghị định 180/2026/NĐ-CP về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Bên cạnh đó, các văn bản hướng dẫn thực hiện và Bộ Tiêu chuẩn carbon rừng quốc gia đang được hoàn thiện, tạo nền tảng cho việc phát triển dự án carbon rừng và giao dịch tín chỉ carbon trong thời gian tới.

Trong bối cảnh hiện nay, các hệ thống nông lâm kết hợp ngày càng được quan tâm không chỉ như một giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu và phục hồi cảnh quan, mà còn là một hướng tiếp cận giàu tiềm năng để tăng hấp thụ carbon, giảm phát thải từ sử dụng đất và tạo ra các lợi ích đồng thời về sinh kế, đa dạng sinh học và bảo vệ rừng".

TS Nguyễn Ngọc Quang Điều phối chương trình quốc gia Tổ chức IFAD tại Việt Nam

Dự án RECAF (Giảm thiểu khí thải ở khu vực Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam nhằm góp phần thực hiện các mục tiêu Chương trình hành động quốc gia REDD+) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổ chức IFAD và Quỹ Khí hậu Xanh (GCF) thực hiện là một chương trình quy mô lớn nhằm thúc đẩy bảo vệ rừng, phát triển nông lâm kết hợp thích ứng với biến đổi khí hậu và các chuỗi giá trị không gây mất rừng tại Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Chia sẻ tại hội thảo, đại diện của Dự án RECAF, cho biết dự án được triển khai trong giai đoạn 2025 - 2031, hướng tới bảo vệ rừng, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp không gây mất rừng tại bốn tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và Khánh Hòa. Tổng kinh phí của dự án là 96 triệu USD, trong đó 35 triệu USD vốn viện trợ từ GCF, 32,4 triệu USD vốn vay IFAD và 28,6 triệu USD là phần đóng góp bằng hiện vật của Chính phủ Việt Nam.

Theo mục tiêu đề ra, dự án sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 420.000 người và gián tiếp cho khoảng 1 triệu người. Đồng thời, Dự án RECAF đặt mục tiêu giảm hoặc tránh phát thải khoảng 6,68 triệu tấn CO₂ tương đương trong vòng đời dự án kéo dài 12 năm.

GIẢM PHÁT THẢI CARBON

Một trong những nội dung trọng tâm của dự án là chuyển đổi phương thức quản lý và sử dụng đất theo hướng bền vững. Theo đó, khoảng 145.000 ha đất rừng giáp với đất canh tác và đất thổ cư sẽ được áp dụng các mô hình quản lý mới. Trong diện tích này, khoảng 90.000 ha sẽ phát triển theo mô hình nông lâm kết hợp, còn 55.000 ha áp dụng mô hình quản lý rừng hợp tác đa bên cấp xã. Bên cạnh đó, khoảng 500.000 ha rừng tự nhiên có giá trị cao sẽ được bảo vệ tại các địa phương tham gia dự án.

Dự án được thiết kế để hỗ trợ trực tiếp việc thực hiện Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) cập nhật năm 2022 và Chương trình hành động REDD+ quốc gia đến năm 2030. Trong lĩnh vực sử dụng đất, thay đổi sử dụng đất và lâm nghiệp (LULUCF), Việt Nam đặt mục tiêu giảm phát thải vô điều kiện đạt 32,5 triệu tấn CO₂ tương đương vào năm 2030.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, dự án được chia thành hai nhóm kết quả lớn.

Kết quả thứ nhất: Tập trung hoàn thiện các trụ cột thiết kế REDD+ của Việt Nam và lồng ghép đầy đủ vào khung thể chế, chính sách cấp tỉnh thông qua tăng cường quan hệ đối tác công - tư - nhà sản xuất (4P). Các hoạt động chính gồm hoàn thiện chính sách và cơ chế REDD+, tích hợp Kế hoạch hành động REDD+ quốc gia vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch lâm nghiệp của các địa phương. Dự án cũng sẽ nâng cấp hệ thống giám sát, thông tin REDD+ và xây dựng năm nền tảng hợp tác công - tư - nhà sản xuất tại bốn tỉnh triển khai.

Kết quả thứ hai: Hướng tới giảm phát thải trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất thông qua phát triển các chuỗi giá trị không gây mất rừng kết hợp cơ chế tài chính dựa trên kết quả thực hiện.

Theo kế hoạch, khoảng 145.000 ha tài nguyên thiên nhiên sẽ được áp dụng các biện pháp quản lý theo hướng phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. Khoảng 70.000 hộ gia đình sẽ áp dụng các biện pháp và công nghệ thích ứng với biến đổi khí hậu trong khuôn khổ phát triển chuỗi giá trị không gây mất rừng.

Dự án cũng đặt mục tiêu đưa vào hoạt động đầy đủ sáu chuỗi giá trị không gây mất rừng cùng nhiều ngành hàng, sản phẩm thay thế, đồng thời mở rộng diện tích khoảng 40.000 ha rừng được chi trả dịch vụ môi trường rừng (PFES) nhằm tạo động lực bảo tồn và phục hồi rừng.

Bên cạnh các hoạt động trực tiếp, Dự án RECAF còn được xây dựng theo hướng phối hợp với nhiều chương trình và sáng kiến quốc tế đang triển khai tại Việt Nam như Liên minh LEAF, Quỹ Đối tác Carbon trong lâm nghiệp của Ngân hàng Thế giới, các dự án của UNDP, Liên minh châu Âu và Chương trình UN-REDD.

Việc tăng cường phối hợp được kỳ vọng sẽ giúp chia sẻ kinh nghiệm, tận dụng nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư trong lĩnh vực bảo vệ rừng, phát triển nông nghiệp bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.