Hiện nay, với mức sống ngày càng được nâng cao, chúng ta càng phải đối mặt với nhiều nỗi lo, nhất là vấn đề môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm gây những hiểm họa ngay trước mắt. Thống kê cho thấy, số người mắc bệnh đau dạ dày tăng cao đáng báo động, một trong số đó là bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Vậy đâu là nguyên nhân và giải pháp cho căn bệnh này?

Theo TS.BS Nguyễn Thị Vân Anh, Nguyên Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Y học cổ truyền TW, trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch dạ dày gồm acid, pepsin lẫn thức ăn trào ngược lên thực quản gây các triệu chứng điển hình cho bệnh nhân. Những triệu chứng của bệnh gồm buồn nôn, ợ chua, ợ nóng, tức ngực, nóng rát cổ họng, khó nuốt, đắng miệng, nhiều nước bọt, khàn họng, đau họng, ho hen.

Trào ngược dạ dày thực quản ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh

Tránh nhầm lẫn bệnh

Những người hay sử dụng rượu bia, thuốc lá, phải chịu áp lực công việc, stress, ăn uống sinh hoạt không điều độ, người làm công việc văn phòng, những người mắc bệnh lý tại dạ dày, béo phì, có bệnh lý bẩm sinh như là hở van tâm vị, sa dạ dày, thoát vị cơ hoành có nguy cơ bị bệnh.Trào ngược dạ dày thực quản dễ dẫn đến viêm loét thực quản, nếu nặng và kéo dài đưa đến hẹp thực quản. Viêm loét thực quản cũng có thể gây chảy máu. Bệnh diễn ra trong một thời gian lâu làm cho niêm mạc thực quản biến đổi tựa như niêm mạc ruột, gọi là Barrett thực quản. Barrett thực quản là tổn thương tiền ưng thư, có thể chuyển thành ung thư. Khi đã chuyển thành Barrett thực quản thì không thể điều trị hết bằng thuốc mà cần theo dõi kỹ bằng nội soi, nếu có dấu hiệu nguy cơ cao chuyển sang ung thư thì can thiệp bằng thủ thuật hoặc phẫu thuật. Khi phát hiện những triệu chứng bệnh, bệnh nhân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám, sử dụng sản phẩm thuốc hỗ trợ giúp bao bọc thực quản dạ dày, thuốc trung hòa axit dịch vị.Triệu chứng đặc hiệu của bệnh là chứng ợ nóng. Tránh nhầm lẫn trào ngược thực quản với các bệnh dạ dày khác. Bệnh cũng có thể biểu hiện dưới dạng các triệu chứng khác kể trên như đau ngực, ho kéo dài, đau rát họng... dễ gây nhầm lẫn với bệnh lý tim phổi, viêm họng. Để hạn chế tình trạng bệnh, ngoài việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ thì bệnh nhân cần đặc biệt lưu ý đến những nguyên tắc ăn uống cho người trào ngược axit dạ dày thực quản.

Một số lưu ý khi điều trị bệnh

Để làm giảm biểu hiện trào ngược dạ dày thực quản, bạn cần lựa chọn thực phẩm theo nguyên tắc sau:- Lựa chọn thực phẩm có tính kiềm, có khả năng trung hòa acid: thực phẩm từ tinh bột như bánh mì hay bột yến mạch, hay đạm dễ tiêu,… vì các thực phẩm này giúp tránh sự bào mòn lớp nhầy trong dạ dày của acid, hạn chế các nhịp cơ thắt thực quản có acid trào lên.

Thay đổi chế độ ăn cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả

- Hạn chế thực phẩm kích thích tăng tiết acid hay kích thích cơ thắt thực quản dưới: hoa quả hàm lượng acid cao (chanh, cam, dứa), nước có ga, thức ăn cay, nóng,… Chocolate: Có chứa chất là methyxanthine chất này làm giảm co thắt cơ vòng dưới thực quản do đó trào ngược dịch dạ dày vào thực quản.- Thay đổi lối sống: Cần kiêng rượu bia, cà phê, thuốc lá. Không ăn quá no, không ăn muộn vào buổi tối, không nằm trong 2 giờ sau khi ăn, không uống quá nhiều nước trong khi ăn. Ngủ nằm đầu cao 15 cm so với chân. Giảm cân nếu thừa cân, béo phì, ngưng các thuốc kích thích dạ dày.- Dùng thuốc: Người bệnh được cho sử dụng các loại thuốc tăng cường co thắt cơ vòng thực quản, thuốc làm dạ dày mau trống, thuốc làm giảm axit dạ dày, thuốc kháng axit dạ dày...

Những thực phẩm làm bớt triệu chứng trào ngược:

- Sữa chua- Bơ làm từ đậu phộng- Nghệ mật ong- Các thực phẩm giàu chất xơ như đu đủ, các loại đậu, táo, bơ, bông cải, atiso.. tốt cho sức khỏe, tốt cho vấn đề tiêu hóa và làm giảm trào ngược dạ dày thực quản.- Đạm dễ tiêu: Các loại đạm dễ tiêu bao gồm: thịt thăn lợn, thịt ngan, thịt lưỡi lợn. Những loại đạm này góp phần giúp trung hòa acid, hạn chế các triệu chứng của bệnh đối với người bị trào ngược dạ dày. Nếu bệnh nhân đang trong giai đoạn triệu chứng xuất hiện dày đặc, nên chế biến các loại đạm thành những món ăn dễ tiêu hóa.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và công việc của người bệnh, tại Hoa Kỳ khoảng 1 nửa số người trưởng thành bị ợ nóng hoặc nôn mửa do trào ngược dạ dày thực quản ít nhất mỗi tháng một lần, và từ 5 - 10% phải vật lộn với các triệu chứng trào ngược hàng ngày. Theo Viện Quốc gia về bệnh tiểu đường, tiêu hóa và bệnh thận, khoảng 20% dân số mắc bệnh trào ngược dạ dày vào năm 2015, ở Việt nam có khoảng hơn 7 triệu người dân đang mắc trào ngược dạ dày thực quản.