Thị trường cổ phiếu toàn cầu vừa trải qua một tháng biến động mạnh khi nhà đầu tư phản ứng với những rủi ro kinh tế từ chiến sự Iran...

Mức độ bất định gia tăng, nguy cơ gián đoạn nguồn cung và khả năng xung đột lan rộng đang phủ bóng lên tâm lý thị trường.

Dựa trên dữ liệu từ FactSet do tờ báo The New York Times tổng hợp, đồ thị thông tin dưới đây thể hiện diễn biến của các chỉ số chứng khoán lớn trong một tháng tính từ ngày 27/2 đến 27/3/2026.

Nhìn chung, 6 chỉ số được theo dõi - gồm S&P 500 của New York, FTSE 100 của London, DAX của Frankfurt, Shanghai Composite của Thượng Hải, Hang Seng của Hồng Kông và Nikkei 225 của Tokyo - đều giảm trong giai đoạn này. Tuy nhiên, mức độ phản ứng giữa các thị trường không giống nhau.

Tại châu Âu, chỉ số DAX của Frankfurt và FTSE 100 của London là hai chỉ số giảm mạnh nhất, với mức giảm lần lượt 10% và 8%. Diễn biến này phản ánh mức độ dễ tổn thương lớn hơn của khu vực trước cú sốc năng lượng, trong bối cảnh châu Âu phụ thuộc nhiều vào nguồn cung nhập khẩu.

Ở châu Á, chỉ số Nikkei 225 của Tokyo cũng giảm 7%, cho thấy Nhật Bản nhạy cảm hơn với đà tăng của giá năng lượng và nguy cơ gián đoạn thương mại.

Trong khi đó, S&P 500 của New York giảm nhẹ hơn so với các thị trường lớn khác khi giảm 6%, phần nào nhờ Mỹ có nguồn cung năng lượng trong nước dồi dào hơn và nền kinh tế có cơ cấu tăng trưởng đa dạng hơn. Cùng giảm 5%, Shanghai Composite của Thượng Hải và Hang Seng của Hồng Kông cũng chịu sức ép đáng kể khi nhà đầu tư phải tính thêm rủi ro địa chính trị vào giá tài sản.

Đợt giảm này chủ yếu xuất phát từ mối lo về cú sốc năng lượng. Chiến sự Iran khiến thị trường lo ngại nguồn cung dầu toàn cầu bị gián đoạn, nhất là khi các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các tuyến vận tải biển quan trọng làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí. Lo ngại đó đã đẩy giá năng lượng tăng lên, đồng thời khiến tâm lý nhà đầu tư trên các thị trường chứng khoán lớn trở nên thận trọng hơn.

Eo biển Hormuz - tuyến vận tải giữ vai trò đặc biệt quan trọng với thị trường năng lượng toàn cầu, nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ trên thế giới - đang trở thành một điểm nóng. Hoạt động vận chuyển qua eo  biển này bị gián đoạn đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, đồng thời khiến tâm lý nhà đầu tư lập tức chịu sức ép.

Giá dầu tăng cũng khiến nỗi lo lạm phát tăng lên, buộc cả ngân hàng trung ương lẫn nhà đầu tư phải đánh giá lại triển vọng tăng trưởng. Cùng với đó, các tổ chức như Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại là mối đe dọa lớn đối với tăng trưởng toàn cầu, trong khi nhiều nhà kinh tế đã bắt đầu tính tới khả năng hạ dự báo GDP tại các khu vực phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Ngoài cú sốc năng lượng, điều gây sức ép lớn hơn với thị trường là mức độ bất định ngày càng cao. Thị trường chứng khoán thường phản ứng tiêu cực với những yếu tố khó đoán định, trong khi diễn biến của xung đột Iran liên tục thay đổi, khiến nhà đầu tư và giới phân tích khó xây dựng kịch bản rõ ràng cho tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ.

Điều này càng đáng chú ý hơn khi ngay từ đầu năm 2026, nhiều nhà phân tích còn dự báo S&P 500 có thể tăng hai chữ số. Vì vậy, chiến sự Iran đang trở thành một biến số lớn làm đảo lộn những kỳ vọng từng được đặt ra cho thị trường trong năm nay.

Giới đầu tư đang theo dõi sát mọi tín hiệu cho thấy tình hình có thể hạ nhiệt, từ tiến triển ngoại giao đến việc tăng cường bảo vệ các cơ sở hạ tầng then chốt. Tuy nhiên, chừng nào rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng còn hiện hữu, thị trường nhiều khả năng vẫn sẽ nhạy cảm với từng diễn biến mới.