Nhằm ngăn chặn hàng giả và bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh, Đà Nẵng vừa triển khai quy chế quản lý chỉ dẫn địa lý cho loại “quốc bảo” này. Việc minh bạch hóa nguồn gốc không chỉ khẳng định vị thế của Sâm Ngọc Linh mà còn giúp người tiêu dùng yên tâm khi lựa chọn nông sản đặc hữu này...

Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 3558/QĐ-UBND ngày 10/8/2026 về Quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ của thành phố Đà Nẵng.

Quy chế mới không chỉ đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn về nguồn gốc, chất lượng mà còn xây dựng một hệ thống quản lý minh bạch, chặt chẽ, hướng tới mục tiêu kép: đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các nhà sản xuất chân chính và cung cấp sự an tâm tuyệt đối cho người tiêu dùng, đồng thời củng cố vị thế của sâm Ngọc Linh trên bản đồ dược liệu toàn cầu.

Quy chế mới được thiết lập với những mục tiêu rõ ràng, phản ánh tầm nhìn dài hạn về việc phát triển bền vững thương hiệu Sâm Ngọc Linh. Trọng tâm của quy chế là đảm bảo quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” một cách hợp pháp cho các tổ chức, cá nhân đáp ứng đủ điều kiện, đồng thời kiên quyết ngăn chặn và xử lý mọi hành vi sử dụng trái phép, bảo vệ sự trong sạch của thương hiệu. Điều này đặc biệt quan trọng khi Sâm Ngọc Linh, với giá trị kinh tế và dược liệu cao, luôn là mục tiêu của các đối tượng làm hàng giả, hàng nhái, gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín và niềm tin của người tiêu dùng.

Hơn thế nữa, quy chế còn đặt ra yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm: sâm củ mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh phải đáp ứng nghiêm ngặt các điều kiện về nguồn gốc vùng trồng, tính chất, chất lượng đặc thù đã được quy định trong văn bằng bảo hộ, cũng như giữ gìn và phát triển danh tiếng vốn có.

Mục tiêu cuối cùng của quy chế là hỗ trợ các nhà sản xuất sâm củ Ngọc Linh tại Đà Nẵng nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường, đồng thời đảm bảo rằng mỗi củ sâm đến tay người tiêu dùng đều có chất lượng vượt trội và nguồn gốc địa lý được bảo hộ rõ ràng, góp phần xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự phát triển của ngành sâm địa phương.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Quy chế đã thiết lập một cơ chế quản lý chặt chẽ, minh bạch và đề cao trách nhiệm của từng chủ thể. Nguyên tắc công khai, minh bạch được đặt lên hàng đầu, đảm bảo mọi hoạt động quản lý chỉ dẫn địa lý đều rõ ràng, dễ tiếp cận, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân muốn sử dụng chỉ dẫn địa lý. Điều này giúp loại bỏ những rào cản không cần thiết, khuyến khích sự tham gia của các nhà sản xuất chân chính.

Song song đó, nguyên tắc tự chịu trách nhiệm cũng được nhấn mạnh, yêu cầu các tổ chức, cá nhân sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về nguồn gốc địa lý, tính chất đặc thù của sản phẩm, phương pháp sản xuất theo đúng Bản mô tả tính chất, chất lượng đặc thù và Quy chế này. Đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tem, nhãn sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, cũng như các quy định về quảng bá và phát triển sản phẩm.

Sự kết hợp giữa minh bạch trong quản lý và tự chịu trách nhiệm của nhà sản xuất tạo nên một hệ thống kiểm soát kép, vừa khuyến khích sự chủ động, vừa đảm bảo chất lượng từ gốc.

Đặc biệt, chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” được xác định thuộc sở hữu Nhà nước, với UBND thành phố Đà Nẵng và UBND tỉnh Kon Tum cũ (nay là tỉnh Quảng Ngãi) cùng thực hiện quyền quản lý theo cơ chế phối hợp. Tại Đà Nẵng, Sở Khoa học và Công nghệ được ủy quyền quản lý, đóng vai trò trung tâm trong việc triển khai và giám sát quy chế, khẳng định tầm quan trọng của việc bảo hộ tài sản trí tuệ quốc gia.

Đáng chú ý, Quy chế này tạo nên một chuỗi thông tin liền mạch từ mã vùng trồng, cây sâm, nhật ký chăm sóc, kiểm tra, thu hoạch, kiểm nghiệm, mã sản phẩm, tem chỉ dẫn địa lý, mã QR cho đến người mua cuối cùng. Đây là nền tảng vững chắc để phát triển thương hiệu cao cấp, xây dựng niềm tin tuyệt đối cho người tiêu dùng và chống lại mọi hành vi gian lận.

Tuy nhiên, quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý không phải là vĩnh viễn mà có thời hạn hiệu lực là 05 năm và có thể được gia hạn nhiều lần, mỗi lần 05 năm. Điều này đòi hỏi các chủ thể phải liên tục duy trì chất lượng và tuân thủ các quy định của Quy chế để đảm bảo quyền lợi của mình.

Việc Đà Nẵng ban hành Quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ Ngọc Linh là một bước tiến quan trọng, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho các nhà sản xuất và sự an tâm cho người tiêu dùng, mà còn góp phần khẳng định vị thế của sâm Ngọc Linh như một biểu tượng của dược liệu quý Việt Nam trên trường quốc tế.