Chuyên gia khuyến nghị hộ kinh doanh tách bạch dòng tiền để giảm gánh nặng giải trình
HHoàng Lan
Chọn cỡ chữ
Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh trên toàn quốc sẽ phải chuyển từ hình thức nộp thuế khoán sang kê khai. Chuyên gia cho biết nếu khi đó hộ kinh doanh vẫn sử dụng tài khoản cá nhân để nhận tiền hàng hóa, dịch vụ, dẫn đến lẫn lộn giữa dòng tiền cá nhân và kinh doanh thì sẽ phải giải trình chi tiết với cơ quan thuế…
Lẫn lộn dòng tiền cá nhân và dòng tiền kinh doanh có thể khiến hộ kinh doanh phải giải trình với quan quan thuế.
Tại tọa đàm “Tư vấn chuyển đổi mô hình thuế và
giải pháp hệ sinh thái tài chính cho hộ kinh doanh” ngày 20/11/2025,
nhiều hộ kinh doanh bày tỏ băn khoăn về quy trình xuất hóa đơn từ máy tính tiền
khi kinh doanh đa ngành và hoạt động cùng lúc tại cửa hàng cố định và trên nền
tảng số.
Về vấn đề này, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục
Thuế, Bộ Tài chính, cho biết: Hộ kinh doanh hiện nay không còn giới hạn trong
một địa điểm cố định, mà đã mở rộng hoạt động ra nhiều khu vực, áp dụng đa dạng
phương thức như bán hàng trực tiếp, online và trên sàn thương mại điện tử.
Không gian kinh doanh không chỉ giới hạn trong nước mà còn có thể vươn ra quốc
tế. Do đó, chính sách thuế được thiết kế theo hướng tạo thuận lợi tối đa cho hộ
kinh doanh trong mọi mô hình hoạt động.
Lãnh đạo Cục Thuế dẫn chứng: Một hộ tại phố Hồng
Hà vừa có cửa hàng cố định, vừa kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Nếu sàn
có chức năng thanh toán hộ, theo quy định, sàn sẽ khấu trừ và nộp thuế thay.
Trường hợp hộ vừa bán tạp hoá vừa kinh doanh dịch vụ ăn uống, có thể dùng chung
hóa đơn điện tử, nhưng phải xác định rõ từng loại hàng hóa, dịch vụ để phân
loại đúng theo bốn nhóm thuế suất: thương mại, dịch vụ, sản xuất, xây dựng (có
hoặc không bao thầu nguyên vật liệu).
Các chuyên gia chia sẻ tại toạ đàm.
Ông Mai Sơn cũng cho biết cơ quan thuế đã thiết
kế mẫu tờ khai theo hướng đơn giản nhất. Trong đợt thử nghiệm từ đầu tháng 12/2025,
hộ kinh doanh sẽ được tiếp cận và góp ý. Cơ quan thuế sẽ phối hợp với các nhà
cung cấp phần mềm để tiếp thu phản hồi, bảo đảm quá trình chuyển đổi từ thuế
khoán sang thuế kê khai diễn ra thuận lợi, hiệu quả.
Nhiều hộ kinh doanh cũng đặt câu hỏi: Khi chuyển
sang thuế kê khai từ ngày 1/1/2026, có bắt buộc phải mở tài khoản riêng cho hộ kinh
doanh hay không, trong khi hiện vẫn dùng tài khoản cá nhân để giao dịch?
Trả lời câu hỏi này, bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Tổng
thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho biết: Hiện việc thanh toán không dùng tiền
mặt qua thiết bị di động, mã QR đã rất phổ biến. Một cá nhân có thể sở hữu
nhiều tài khoản ngân hàng khác nhau. Pháp luật hiện hành vẫn cho phép sử dụng
tài khoản cá nhân để nhận dòng tiền kinh doanh lẫn cá nhân trước ngày 1/1/2026.
“Hộ kinh doanh ngày nay không còn gói gọn tại một điểm cố định, mà mở rộng ra nhiều khu vực, nhiều phương thức: kinh doanh trực tiếp, online, qua sàn thương mại điện tử. Chính sách thuế vì vậy phải được thiết kế linh hoạt, tạo thuận lợi tối đa. Cơ quan thuế cũng đang phối hợp với ngân hàng và nhà cung cấp phần mềm để tự động bóc tách doanh thu theo nhóm hàng hóa, giúp hộ kinh doanh kê khai minh bạch và thuận tiện hơn.”
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính
Tuy nhiên, theo bà Hải, việc dùng chung tài khoản
khiến hộ kinh doanh gặp khó khăn trong phân biệt dòng tiền, dẫn đến áp lực giải
trình. Ví dụ: nếu đang nhận tiền bán hàng mà có người thân chuyển biếu 5 triệu
đồng vào tài khoản, hộ sẽ phải tách riêng và chứng minh đó không phải doanh
thu. Vì vậy, bà khuyến nghị nên dùng riêng một tài khoản cho doanh thu, tách
biệt với thu nhập cá nhân – có thể là tài khoản cá nhân hoặc tài khoản đứng tên
hộ kinh doanh.
Bà Hải cũng lưu ý: Hộ kinh doanh đa ngành
phải theo dõi riêng dòng tiền của từng nhóm hàng hóa, dịch vụ vì mỗi nhóm có
mức thuế khác nhau. Ví dụ: tạp hóa áp dụng thuế giá trị gia tăng 1% và thu nhập
cá nhân 0,5%, còn ăn uống thì thuế giá trị gia tăng 3% và thu nhập cá nhân
1,5%.
Theo bà Hải, hộ kinh doanh không nên quá lo lắng về
việc bóc tách dòng tiền, doanh thu vì hiện nay, ngân hàng và các đơn vị cung
cấp giải pháp phần mềm đã phát triển nhiều công cụ hỗ trợ để đáp ứng nhu cầu
này.
Ông Lê Ngọc Lâm, Tổng Giám đốc BIDV, cho biết ngân
hàng đã triển khai giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh tách bạch dòng tiền. Dù khách
hàng vẫn dùng tài khoản cá nhân, hệ thống có thể nhận diện và phân loại dòng
tiền kinh doanh và cá nhân. Tuy nhiên, ông Lâm khuyến nghị hộ kinh doanh nên có
tài khoản riêng để hoạt động kinh doanh minh bạch và dễ quản lý hơn.
Theo ông Mai Sơn, ngành thuế đang phối hợp
với các nhà cung cấp phần mềm và ngân hàng để thiết kế giải pháp tự động bóc
tách doanh thu theo nhóm hàng hóa, dịch vụ, giúp hộ kinh doanh tuân thủ dễ dàng
hơn.
Tại sự kiện, BIDV và Cục Thuế đã ký kết hợp tác
đồng hành cùng hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang thuế kê khai, bao
gồm các giải pháp kết nối phần mềm bán hàng, xuất hóa đơn, nộp thuế và tích hợp
với eTax Mobile – cho phép hộ kinh doanh nộp thuế trực tiếp từ ứng dụng ngân
hàng, góp phần giảm chi phí tuân thủ.
Theo các chuyên gia, việc chuyển từ thuế khoán
sang thuế kê khai giúp bức tranh tài chính của hộ kinh doanh trở nên minh bạch,
rõ ràng hơn. Sự minh bạch này không chỉ phục vụ cơ quan quản lý, mà còn mang
lại lợi ích thiết thực cho chính hộ kinh doanh.
Khi sổ sách được quản lý bài bản, hộ sẽ nắm rõ
doanh thu thực tế, hiệu quả hoạt động. Sổ sách kế toán minh bạch là điều kiện cần
thiết để hộ kinh doanh được tiếp cận tín dụng ngân hàng với lãi suất hợp lý, được
vay tín chấp mà không bắt buộc phải có tài sản bảo đảm.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội cơ bản tán thành chủ trương này, nhưng đề nghị làm rõ căn cứ áp dụng, thống nhất khái niệm giữa pháp luật thuế và đất đai, tránh chồng chéo nghĩa vụ tài chính...
Hưởng ứng định hướng của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc giảm lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên, phục vụ sản xuất kinh doanh nhằm hỗ trợ khách hàng là cá nhân kinh doanh/hộ kinh doanh/khách hàng doanh nghiệp siêu nhỏ (m.SME) tiết giảm chi phí, PVcomBank triển khai gói tín dụng ưu đãi với mức điều chỉnh lãi suất thấp hơn đến 2,5%/năm so với lãi suất vay sản xuất kinh doanh thông thường.
Sáng 23/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, tại hội trường Diên Hồng, các đại biểu Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư...
Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đề xuất cho phép sử dụng ngay số tăng thu ngân sách trong quá trình chấp hành dự toán và thu hẹp phạm vi chuyển nguồn để nâng cao kỷ luật tài khoá…
Các loại hình nhà ở người nước ngoài có thể tiếp cận; điều kiện giao dịch và hạn mức sở hữu tại từng dự án; những trở ngại khi mua, thuê hoặc bố trí chỗ ở cho chuyên gia… cùng những giải pháp tháo gỡ đã được đưa ra bàn thảo công khai.
Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI dự kiến kéo dài 28 ngày bắt đầu từ 17/10/2026. Kỳ họp với khối lượng công việc lớn, dự kiến xem xét, thông qua 43 luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và quyết định...
Yêu cầu cốt lõi mà Nghị quyết 20 đặt ra là phải biến nước ta từ một quốc gia có biển thành một quốc gia biển mạnh, với kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, đồng thời giữ vững...
Nhìn lại di sản và thành tựu của Thời báo Kinh tế Việt Nam - Tạp chí Kinh tế Việt Nam trong 35 năm qua, giá trị lớn nhất không chỉ đo bằng lượng thông tin phục vụ bạn đọc hàng ngày, hàng giờ, cũng...
Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên...