Có lẽ dòng tiền lớn không những chưa chịu tham gia thị trường, mà còn chớp cơ hội để hạ tỉ trọng cổ phiếu xuống

Một tuần biến động trên thị trường đã chấm dứt với kết cục khá tệ. Câu chuyện của tiền vẫn là điều đáng quan tâm nhất: có lẽ dòng tiền lớn không những chưa chịu tham gia thị trường, mà còn chớp cơ hội để hạ tỉ trọng cổ phiếu xuống.

Rất nhiều cổ phiếu hôm nay đã trả lại toàn bộ mức tăng trong tuần trước, thậm chí còn giảm xuống sâu hơn nếu so với thời điểm ngày 2/12. Có một điểm rất dễ nhận, là sự điều chỉnh trở lại lần này rất nhanh, rất mạnh và dứt khoát. Mất 6-7% hoặc hơn trong vài ngày là điều hiếm thấy nếu giá chỉ đơn thuần là kiểm tra lại mức đáy cũ.

Thông thường các phiên tăng đột biến đều xuất phát từ tâm lý hưng phấn với một nguyên do nào đó, có thể đã biết hoặc chưa biết. Giá luôn có xu hướng kiểm tra lại. Nếu thị trường đủ tốt, dòng tiền đủ mạnh và tiếp nối tốt, quá trình kiểm tra này thường chậm và tạo đáy cao hơn một chút. Đó là căn cứ để các dòng tiền chậm chân quyết định có tham gia hay không, vì chậm một nhịp cũng có nghĩa là rủi ro sẽ thấp hơn.

Xuyên suốt cả tuần trước và phiên hôm nay, áp lực bán tăng lên đều đặn, ban đầu là ở các mức giá cao, sau đó hạ dần xuống. Tốc độ sụt giảm nhanh bất thường với thanh khoản giảm dần, biên độ dao động lớn không phải là điều nên có trong một nhịp điều chỉnh. Rõ ràng là người cầm cổ đã phản ứng nhanh hơn, dứt khoát hơn để thoát ra.

Trong khoảng hai tháng trở lại đây, các bull-trap xuất hiện với cường độ giao dịch khá lớn, đồng nghĩa với việc khóa lại một lượng vốn đáng kể. Năm phiên tuần trước, trên 3.200 tỷ đồng đã mắc kẹt tạm thời. Riêng lượng vốn bị kẹt tại hai phiên tăng mạnh nhất đầu tuần là khoảng 1.500 tỷ đồng (tính chung 2 sàn). Một phần lượng vốn này đã cố thoát ra ngay khi cổ phiếu về tài khoản.

Động lực cho các bull-trap vừa qua là các tin đồn không rõ ràng. Thị trường chứng khoán luôn sống với tin đồn, nhưng phản ứng với tin đồn lại có nhiều cách khác nhau. Xuyên suốt các biến động gần đây vẫn là một niềm hy vọng “treo” lơ lửng về khả năng giảm lãi suất huy động. Đã có lúc các tin đồn này mạnh đến mức gần như ai cũng tin là sẽ xảy ra vì xuất phát từ chính các ngân hàng thương mại.

Sự trái chiều trong phản ứng với thông tin nói trên có hai dạng trái ngược: Người đổ tiền ra mua vào hi vọng điều này sẽ trở thành hiện thực và mong rằng đa số cũng sẽ nghĩ như vậy. Ngược lại, người bán ra lại cho rằng hưng phấn là thái quá và khả năng hiện thực của hi vọng đó chưa tới trong ngắn hạn.

Kết cục mấy hôm nay đã cho thấy phản ứng của bên nào mạnh hơn. Lượng vốn vào thị trường tăng mạnh trong ngắn hạn để sau đó giảm mạnh trở lại mức bình thường. Điều đó có nghĩa là các biến động giá vẫn nằm trong giới hạn của dao động cung cầu từng phiên hơn là có xu hướng. Nếu cầu vào ổn định tăng dần, dù giá có thể không tăng nhưng thanh khoản sẽ được cải thiện rõ rệt.

Một điểm nữa là biến động giá rất mạnh, đặc biệt là tại các cổ phiếu đầu cơ phản ánh tình trạng đánh nhanh rút nhanh, thậm chí là cắt lỗ nhanh. Các cổ phiếu như SSI, KLS, VND, PVX… đều không tăng được quá 3 phiên và tại các phiên tăng đều tạo nên hình mẫu của hoạt động xả hàng nhanh.

Đánh nhanh, cắt lỗ nhanh thường là biện pháp ngừa rủi ro khi nhà đầu cơ chưa tin vào cơ hội rõ rệt của thị trường. Số đông nhà đầu tư bình thường sẽ bị mắc kẹt bởi vòng quay T 4. Người bán đi được dù là chốt lời mỏng hay cắt lỗ cũng chưa quay lại một sớm một chiều.  Có thể thấy thanh khoản hôm nay của hai sàn chỉ còn 530,3 tỷ đồng, giảm hơn 7% so với phiên cuối tuần trước và giảm gần 18% so với bình quân giá trị khớp lệnh tuần trước.

Dao động trong phiên của các cổ phiếu thanh khoản lớn ở hai sàn khá giống nhau theo hướng giảm dần từ đầu đến cuối phiên. Ở HSX ngoài STB tương đối mạnh, còn lại các cổ phiếu giao dịch nhiều như ITA, SSI, OGC, HAG và trên HNX là KLS, VND, PVX, VCG, SHN đều bị ép xuống khá sâu so với đỉnh. Mức dao động này càng lớn thì áp lực bán hạ giá càng mạnh.

Phải thừa nhận rằng những nhà đầu tư có thể kiếm ăn được trong vài phiên dao động vừa qua là không nhiều, còn đa phần bị mắc kẹt. Ngay với những người cắt lỗ được ở mức giá tốt cũng có thể thở phào, dù chưa biết biến động mấy phiên tới sẽ ra sao. Các biến động đảo ngược nhanh như vậy rất dễ làm tổn thương niềm tin vốn đang rất mong manh trong cộng đồng nhà đầu tư.