Các “cá mập” nói gì về sự phân cực trên thị trường chứng khoán Việt Nam?

Nhờ sự bứt phá của nhóm cổ phiếu họ Vingroup, VN-Index duy trì đà tăng tích cực trong nửa đầu tháng 5/2026 và thiết lập mức đỉnh lịch sử mới. Tuy nhiên, áp lực chốt lời tại vùng giá cao cùng tâm lý thận trọng của dòng tiền đã khiến thị trường điều chỉnh trong nửa cuối tháng.

Kết thúc tháng 5, VN-Index tăng 1,2% so với tháng trước, đóng cửa tại 1.877,13 điểm. Trong đó, VIC dẫn đầu đóng góp tích cực vào VN-Index trong tháng 5/2026 (+37,3 điểm), tiếp theo là VHM. 

Nhận định về xu hướng phân hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam, bà Maggie Yi, thành viên nhóm quản lý danh mục của PYN Elite, cho rằng: Đó là sự phân hóa mạnh.

Hiện tập đoàn lớn là Vingroup cùng các công ty con chiếm khoảng 28% tỷ trọng toàn bộ chỉ số Vn-Index. Nhóm doanh nghiệp này rất thành công trong lĩnh vực bất động sản, nhưng khi mở rộng sang các lĩnh vực khác thì cần khá nhiều thời gian để đạt được lợi nhuận, trong khi nợ vay cũng tích lũy đáng kể.

Bên cạnh đó, lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên thị trường không nhiều. Vì vậy, chỉ cần một lượng cầu tương đối nhỏ cũng có thể tạo ra mức tăng giá rất mạnh.

Chính vì thế, cổ phiếu Vingroup đã tăng trưởng rất ấn tượng và mức định giá hiện nay ở ngưỡng cực kỳ cao. Hệ số giá trên giá trị sổ sách (P/B) đã lên tới 30 lần, mức mà gần như chưa từng chứng kiến trước đây. Đồng thời, cổ phiếu này cũng hút phần lớn dòng tiền của thị trường.

Nếu loại trừ nhóm Vingroup, phần còn lại của thị trường thực tế đang giảm nhẹ từ đầu năm đến nay, mặc dù đa số doanh nghiệp niêm yết đều công bố kết quả kinh doanh rất tích cực. Đây là một sự phân hóa khá đặc biệt.

"Theo chúng tôi, một trong những nguyên nhân là cổ phiếu Vingroup đang được giao dịch theo xu hướng động lượng (momentum trade), thu hút sự chú ý lớn từ các nhà đầu tư cá nhân. Trong khi đó, thị trường cũng cần tình hình Trung Đông sớm ổn định hơn để củng cố niềm tin, qua đó thu hút những dòng vốn lớn quay trở lại phần còn lại của thị trường.

"Đây thực sự là một tình huống rất đáng chú ý. Về dài hạn, tôi hoàn toàn xem đây là một cơ hội trên thị trường chứng khoán Việt Nam", bà Maggie Yi nhấn mạnh. 

Trong khi đó, ông Michael Kokalari, Giám đốc Phân tích Kinh tế vĩ mô và nghiên cứu thị trường của VinaCapital, nhận định tỷ trọng nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup - gồm Vingroup (VIC), Vinhomes (VHM), Vincom Retail (VRE) và Vinpearl (VPL) - trong VN-Index đã tăng từ khoảng 8% cách đây hai năm lên gần 30% hiện nay.

Năm ngoái, VN-Index tăng khoảng 41%, nhưng nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, mức tăng chỉ còn khoảng 10%. Trong năm nay, VN-Index tiếp tục vượt trội so với chỉ số không bao gồm nhóm Vingroup khoảng 4-5 điểm phần trăm. Tức là VN-Index tăng cao hơn "VN-Index không có nhóm VIC/VHM/VRE/VPL" khoảng 4-5 điểm phần trăm, qua đó nới rộng chênh lệch định giá giữa VN-Index - đang giao dịch ở mức P/E 13 lần với tăng trưởng lợi nhuận 15% - và phần còn lại của thị trường - đang giao dịch ở mức P/E 10 lần với tăng trưởng lợi nhuận 16%.

Đà tăng của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup trong năm nay được hỗ trợ bởi ba yếu tố chính: (1) kế hoạch tái cấu trúc VinFast (VFS) và tách công ty này khỏi VIC, hiện nắm giữ hơn 50% lượng cổ phiếu VFS lưu hành; (2) kế hoạch IPO của Green SM (GSM), công ty taxi thuộc Vingroup - hiện tiêu thụ khoảng một phần ba sản lượng xe của VinFast; và (3) kết quả kinh doanh bứt phá của Vinhomes (VHM).

Thời điểm xuất hiện các thông tin hỗ trợ giá cổ phiếu VIC dường như có sự trùng hợp với lịch tái cấu trúc nợ của doanh nghiệp này. Đáng lưu ý, trong trường hợp lợi nhuận tăng đột biến như tại VHM, các doanh nghiệp bất động sản có dư địa tương đối lớn trong việc lựa chọn thời điểm ghi nhận doanh thu và lợi nhuận. Chẳng hạn, doanh thu có thể tăng mạnh khi chủ đầu tư bán một lô căn hộ lớn hoặc chuyển nhượng một dự án quy mô lớn cho bên trung gian.

VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E dự phóng 13 lần, trong khi tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 được kỳ vọng đạt 15%. Tuy nhiên, nếu nhìn chi tiết hơn, hơn 70% cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch dưới mức P/E 10 lần - mức định giá thấp thường chỉ xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng.

"Đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup - hiện chiếm gần 30% vốn hóa VN-Index - làm phần còn lại của thị trường đang có định giá tương đương như giai đoạn khủng hoảng. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn trái ngược với thực tế vì nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì sức chống chịu tốt và xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục tăng mạnh", ông Kokalari nhấn mạnh.