Trên hành trình xây dựng nền nông nghiệp sinh thái phát thải thấp, Sơn La đang khoác lên mình màu xanh mới. Nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng nhau thay đổi thói quen canh tác: bớt phụ thuộc vào phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, thay bằng chế phẩm sinh học, quy trình hữu cơ và kỹ thuật thân thiện môi trường, hướng tới một nền sản xuất bền vững, an lành…

Bà Cầm Thị Phong, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Sơn La, chia sẻ: “Năm 2025, Sơn La đặt mục tiêu xuất khẩu trên 25.000 tấn cà phê nhân, đạt giá trị gần 100 triệu USD; 30% sản lượng cà phê quả tươi được chế biến công nghiệp, 5% chế biến sâu. Đến năm 2030, toàn tỉnh phấn đấu có 25.000 ha cà phê, sản lượng 40.000 tấn, trong đó 9.800 ha tái canh, gần 6.000 ha cà phê đặc sản, 18.000 ha đạt chuẩn bền vững, 20–25% sản lượng được chế biến sâu”.

Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 37-2025

Đọc thêm

Đến Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La ở Bản Mạt, xã Chiềng Mung, tỉnh Sơn La, chúng tôi tham quan những vườn cà phê sinh thái được canh tác theo quy trình tuân thủ những quy tắc: không sử dụng thuốc hóa học, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, canh tác bền vững giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các vườn cà phê nơi đây được thiết kế thành nhiều lô, được trồng bởi nông dân từ các bản khác nhau, tạo nên những khu nguyên liệu đồng bộ, chất lượng cao.

Ông Vũ Việt Thắng, Giám đốc Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La, cho biết hiện doanh nghiệp đang liên kết với 1.600 hộ dân, trên diện tích 2.000 ha trồng cà phê theo chương trình chứng nhận Rainforest Alliance – tiêu chuẩn quốc tế về nông nghiệp bền vững. Công ty không chỉ cung cấp giống, kỹ thuật canh tác, hướng dẫn sử dụng phân bón hữu cơ, tưới tiêu tiết kiệm, thu hoạch đúng chuẩn… mà còn thay đổi tư duy canh tác của từng hộ nông dân.

Theo bà Cầm Thị Phong, đến nay diện tích cà phê đạt chứng nhận RA, 4C, VietGAP, hữu cơ trên địa bàn toàn tỉnh đạt hơn 19.000 ha, trong đó có 543,7 ha hữu cơ và 1.120 ha cà phê đặc sản. Sơn La hiện có 28 doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia sản xuất, chế biến cà phê, với 5 cơ sở chế biến công nghiệp đáp ứng khoảng 50% nhu cầu chế biến cà phê quả tươi. Nhiều cơ sở đã chú trọng tái sử dụng phụ phẩm để sản xuất phân bón hữu cơ, góp phần bảo vệ môi trường.

Mặc dù giữ vị trí số một cả nước về diện tích Arabica, ngành cà phê Sơn La vẫn đối mặt với nhiều thách thức: thời tiết khắc nghiệt, sương muối, diện tích già cỗi, tác động của biến đổi khí hậu, yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường xuất khẩu. Chính vì vậy, định hướng sản xuất xanh – sạch – bền vững được tỉnh xác định là con đường duy nhất để giữ vững và nâng cao giá trị cây cà phê.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nông nghiệp Sơn La được coi là ngành vừa phát thải lớn, vừa có khả năng hấp thụ carbon mạnh mẽ. Nhiều mô hình canh tác cà phê, chè và lúa đặc sản đang được triển khai theo hướng quản lý chất lượng gắn với giảm phát thải, cấp tín chỉ carbon. Các giải pháp nông nghiệp thông minh thích ứng thời tiết, chủ động phòng chống thiên tai và sâu bệnh cũng được áp dụng rộng rãi.

Nông nghiệp sinh thái không chỉ đem lại lợi ích ở cấp hộ nông dân, mà còn hỗ trợ tầng chính sách. Khi các thực hành lấy thiên nhiên làm chuẩn mực, mục tiêu phát triển nông thôn, bảo tồn tài nguyên và ứng phó khí hậu có thể được tích hợp trong cùng một chiến lược.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 37-2025 phát hành ngày 15/09/2025. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

https://vneconomy.vn/don-doc-tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-37-2025.htm