Đại biểu Quốc hội đề nghị Bộ trưởng đánh giá lợi ích của việc xây dựng sân bay mới, cảng biển mới

Đánh giá lợi ích của việc xây dựng sân bay mới, cảng biển mới và thông tin rõ có bao nhiêu sân bay, cảng biển hiện tại không khai thác hiệu quả là chất vấn của đại biểu Nguyễn Phước Lộc (Tp.HCM) gửi đến Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Đinh La Thăng.

Đại biểu Lộc phản ánh kiến nghị của cử tri, cần xem xét thận trọng và đánh giá toàn diện các tác động về xã hội, về môi trường, hiệu quả kinh tế của từng dự án như xây dựng sân bay mới, cảng biển mới, nhằm hạn chế rủi ro và gây lãng phí cho ngân sách nhà nước.

Bộ trưởng Thăng trả lời, trong số 39 cảng biển theo quy hoạch, có 30 cảng đang hoạt động (gồm 166 bến cảng, 350 cầu cảng, tổng chiều dài khoảng trên 40.000m cầu cảng), năng lực thông qua khoảng 350 - 370 triệu tấn/năm, sản lượng năm 2011 là 291 triệu tấn.

Nhìn nhận “nghiêm túc và có định lượng”, Bộ trưởng khẳng định những năm qua ngân sách nhà nước được đầu tư rất tập trung vào cơ sở hạ tầng cảng biển dùng chung (luồng tàu, đê chắn sóng) tại các khu vực trọng yếu của nền kinh tế và xây dựng một số bến cảng mang tính chất thu hút tại những khu vực có nhu cầu xây dựng cảng nhưng chưa đủ hấp dẫn để thực hiện xã hội hóa.

Cảng biển và các khu bến này đều thực hiện tốt vai trò, đã đạt và vượt hoặc đạt được đến 80% công suất thiết kế. Với sản lượng hàng hóa thông qua hiện tại, hầu hết các cảng khu vực miền Trung, miền Tây Nam bộ đã phát huy hiệu quả đầu tư, kinh doanh có lãi và thực hiện rất tốt vai trò trong quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển quốc gia, Bộ trưởng đánh giá.

Văn bản trả  lời chất vấn cũng nêu rõ, thời gian gần đây và trong 5 năm tới, nguồn vốn do Bộ quản lý chỉ tập trung vào các dự án trọng điểm, có tính bản lề như bến cảng quốc tế Cái Mép - Thị Vải, luồng cho tàu biển trọng tải lớn vào sông Hậu và sắp tới là cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (Lạch Huyện). Đối với dự án cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong, hiện đang tạm dừng để thực hiện điều chỉnh dự án và kêu gọi đầu tư nước ngoài.

“Như vậy, nguồn vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng cảng biển giai đoạn vừa qua và trong thời gian tới được đánh giá là tập trung, đúng chủ trương, quy hoạch, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Sân bay hoạt động tương đối hiệu quả

Tiếp tục trả lời chất vấn của đại biểu Lộc về hiệu quả hoạt động của hệ thống sân bay, Bộ trưởng Thăng cho biết hiện Việt Nam có 20 cảng hàng không đang hoạt động hàng không dân dụng. Hầu hết trong số này đã được quy hoạch và nâng cấp trên cơ sở các sân bay đã có từ trước, chỉ riêng cảng hàng không Phú Quốc đang được xây dựng tại vị trí mới.

Về hiệu quả, văn bản trả lời chất vấn dẫn số liệu thống kê giai đoạn 2000 – 2011, sản lượng khai thác tại các cảng hàng không đạt mức tăng trưởng bình quân 15,8%/năm về  hành khách, 16,2%/ năm về hàng hóa. Riêng năm 2011, tổng thị trường vận chuyển đạt trên 23,74 triệu khách và 475 nghìn tấn hàng hóa. Trong đó, các cảng hàng không địa phương đã có sự tăng trưởng mạnh về hành khách (trung bình trên 30%/năm) và thực sự các cảng hàng không này đã đóng góp không nhỏ vào việc thu hút đầu tư, giải quyết nhu cầu vận chuyển bằng đường hàng không, thúc đẩy sự phát triển chung về kinh tế xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng.

Hiện các cảng hàng không quốc tế như Nội bài, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất đang hoạt động có lãi, các cảng hàng không như Cam Ranh, Phú Bài, Cát Bi bước đầu có thể cân đối được thu – chi, các cảng hàng không còn lại có nguồn thu chưa đủ bù chi.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, hiệu quả khai thác các cảng hàng không này phải tính trong hiệu quả tổng thể mạng cảng hàng không, sân bay toàn quốc.

Mà, đánh giá một cách tổng thể thì mạng cảng hàng không, sân bay toàn quốc đang hoạt động tương đối hiệu quả, các doanh nghiệp như Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, Tổng công ty Hàng không Việt Nam, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đang hoạt động có lãi, tài chính lành mạnh và hàng năm vẫn đóng góp hàng trăm tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.