Trong bối cảnh thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, thông tin chính xác và kịp thời được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng nhằm giúp người dân chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại. Một cảnh báo phát đi đúng lúc có thể giúp bảo vệ tính mạng và tài sản, trong khi thông tin chậm trễ hoặc sai lệch có thể làm gia tăng rủi ro.

Báo chí đóng vai trò tuyến đầu trong phòng, chống thiên tai, đặc biệt khi tin giả lan truyền mạnh trên mạng xã hội gây hoang mang và ảnh hưởng công tác ứng phó, theo ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí.

Thông tin chính xác giúp giảm nhẹ thiệt hại, với hơn 13.000 tin, bài về chủ đề này được đăng tải từ đầu năm đến giữa tháng 5/2026, chủ yếu trên báo điện tử và các trang thông tin. Báo chí không chỉ đưa tin mà còn nâng cao nhận thức, định hướng hành động cộng đồng, làm cầu nối giữa người dân và cơ quan quản lý.

Ông Lợi nhấn mạnh báo chí cảnh báo trước thiên tai, đồng hành hướng dẫn trong thiên tai, và động viên, phản ánh quá trình phục hồi sau. Các hoạt động cụ thể bao gồm phản ánh khu vực bị ảnh hưởng, cập nhật thiệt hại, hướng dẫn kỹ năng an toàn, kêu gọi cứu trợ và lan tỏa câu chuyện nhân văn. Các cơ quan quản lý tích cực theo dõi, định hướng thông tin khẩn cấp, phối hợp cung cấp nguồn tin chính thống và xử lý nghiêm tin sai sự thật. Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tăng cường đầu mối thông tin, chủ động cập nhật, phản hồi tin chưa chính xác. Tin giả về thiên tai ngày càng phổ biến, như thông tin thất thiệt về bão lũ, sử dụng hình ảnh cũ sai sự thật, cắt ghép hoặc giả mạo thông tin chính quyền. Chúng gây hoang mang, cản trở cứu hộ, giảm niềm tin và ảnh hưởng an ninh xã hội.

Để đối phó, các cơ quan chức năng tăng cường kiểm chứng, phối hợp nền tảng số để phát hiện, đình chỉ, phản bác và xử lý vi phạm. Đối với phóng viên tác nghiệp, ông Lợi yêu cầu ưu tiên an toàn, chỉ sử dụng nguồn tin chính thống, kiểm chứng đa nguồn và tuân thủ đạo đức nghề nghiệp. Những bài học kinh nghiệm quan trọng gồm chủ động cung cấp thông tin sớm, tăng cường phối hợp liên ngành, đẩy mạnh truyền thông đa nền tảng (nhất là mạng xã hội) và luôn đặt yếu tố nhân văn, trách nhiệm xã hội lên hàng đầu.

Trong tương lai, ngành báo chí sẽ tập trung chuyển đổi số, nâng cao kỹ năng xác minh thông tin, đào tạo xử lý khủng hoảng truyền thông và phát huy vai trò báo chí chính thống trên không gian mạng, nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, xây dựng môi trường truyền thông an toàn, trách nhiệm, nhân văn.

Ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đê điều và Phòng chống thiên tai, tái khẳng định báo chí là cầu nối thiết yếu giữa cơ quan chức năng và người dân, cung cấp thông tin nhanh, chính xác trong thiên tai khẩn cấp để sơ tán và tự bảo vệ. Nhiều nhà báo dấn thân vào nguy hiểm, bám sát hiện trường để truyền tải cảnh báo, chia sẻ và hỗ trợ người dân, góp phần quan trọng vào chỉ đạo, nâng cao nhận thức và giảm thiểu thiệt hại.

Tuy nhiên, tác nghiệp trong thiên tai đầy rủi ro và áp lực do điều kiện khắc nghiệt. Kỹ năng tác nghiệp an toàn, bao gồm đánh giá hiện trường, nhận diện nguy cơ, sử dụng thiết bị bảo hộ, phối hợp lực lượng chức năng và xử lý tình huống khẩn cấp, là tối quan trọng để đảm bảo thông tin liên tục, chính xác. Nhờ sự đồng hành của báo chí, công tác phòng, chống thiên tai của Việt Nam đã chuyển từ bị động sang chủ động, từ ứng phó sang thích ứng, từ xử lý hậu quả sang giảm nhẹ rủi ro, góp phần lan tỏa kiến thức và thúc đẩy hành động vì an toàn cộng đồng.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 23 + 24-2026 phát hành ngày 15/06/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-2324-2026.html