Luỹ kế 4 tháng, tổng vốn vay của Chính phủ đạt 132.641 tỷ đồng, tương đương 13,7% kế hoạch trong khi tổng nghĩa vụ trả nợ lên tới 172.865 tỷ đồng. Chênh lệch lớn giữa vay và trả nợ cho thấy áp lực tài khóa trong những tháng đầu năm, song các chỉ tiêu nợ công vẫn trong giới hạn cho phép…

Báo cáo về tình hình ước thực hiện vay và trả nợ công trong tháng 4/2026, do Bộ Tài chính vừa công bố, cho thấy các nghĩa vụ tài chính tiếp tục được đảm bảo đúng hạn, trong khi tiến độ huy động vốn vẫn đang bám sát kế hoạch đề ra.

Theo báo cáo, đối với hoạt động huy động vốn trong nước, hoạt động phát hành trái phiếu Chính phủ tiếp tục là kênh huy động vốn chủ đạo. Riêng trong tháng 4/2026, khối lượng phát hành đạt 45.455 tỷ đồng, tương đương 9,1% kế hoạch đấu thầu cả năm là 500.000 tỷ đồng.

Các chỉ tiêu phát hành có sự điều chỉnh so với cuối năm trước, trong đó kỳ hạn bình quân đạt 9,96 năm, tăng 0,26 năm so với thời điểm cuối năm 2025. Lãi suất phát hành bình quân ở mức 4,09%/năm, tăng 0,81 điểm phần trăm, trong khi thời gian đáo hạn bình quân của danh mục trái phiếu đạt 8,41 năm.

Đáng chú ý, trong tháng không phát sinh hoạt động vay mới cũng như hoàn trả gốc từ nguồn ngân quỹ nhà nước của ngân sách trung ương.

Đối với nguồn vốn vay nước ngoài, trong tháng 4/2026, Chính phủ không ký kết thêm hiệp định vay mới. Tính chung bốn tháng đầu năm 2026, đã có một thỏa thuận vay được ký với giá trị 50 tỷ Yên, tương đương khoảng 323,2 triệu USD.

Hoạt động giải ngân trong tháng 4 đạt khoảng 792 tỷ đồng, trong đó phần cấp phát và cho vay lại lần lượt chiếm khoảng 378 tỷ đồng và 414 tỷ đồng. Tổng giá trị giải ngân vốn vay nước ngoài từ đầu năm đến nay đạt 7.085 tỷ đồng, trong đó cho vay lại 2.657 tỷ đồng.

Tổng hợp cả hai nguồn trong và ngoài nước, trong tháng 4/2026, Chính phủ đã huy động khoảng 46.247 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho biết phần lớn nguồn vốn này, khoảng 45.833 tỷ đồng vay cho ngân sách trung ương, trong khi 414 tỷ đồng còn lại phục vụ cho vay lại. Tính từ đầu năm 2026, tổng vay trong và ngoài nước đạt 132.641 tỷ đồng, tương đương 13,7% kế hoạch năm 2026. 

Về nghĩa vụ trả nợ, Bộ Tài chính cho biết trong tháng 4/2026, tổng số tiền trả nợ của Chính phủ đạt khoảng 32.111 tỷ đồng.

Trong đó, trả nợ trực tiếp của ngân sách trung ương chiếm 30.459 tỷ đồng, còn lại 1.652 tỷ đồng là nghĩa vụ trả nợ từ các khoản vay cho vay lại. Lũy kế bốn tháng, tổng nghĩa vụ trả nợ đạt 172.865 tỷ đồng, tương đương 32,5% kế hoạch bao gồm 163.982 tỷ đồng trả nợ trực tiếp và 8.883 tỷ đồng từ các khoản cho vay lại.

Liên quan đến nợ được Chính phủ bảo lãnh, trong tháng 4/2026 không phát sinh hoạt động phát hành trái phiếu mới tại hai ngân hàng chính sách.

Cụ thể, Ngân hàng Phát triển Việt Nam không phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh cũng như không thực hiện trả nợ trong kỳ với dư nợ trong kỳ duy trì ở mức khoảng 71.261 tỷ đồng. Trong khi đó, Ngân hàng Chính sách xã hội không phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, chỉ thực hiện trả lãi khoảng 2 tỷ đồng với dư nợ khoảng 72.981 tỷ đồng.

Đồng thời, trong tháng 4/2026 cũng không thực hiện cấp mới bảo lãnh Chính phủ cho các dự án, chương trình vay vốn trong nước và nước ngoài.

Theo đó, các dự án vay trong nước không phát sinh rút vốn nhưng đã trả nợ gốc khoảng 194 tỷ đồng và lãi khoảng 47 tỷ đồng, đưa dư nợ xuống còn 4.868 tỷ đồng. Đối với các dự án vay nước ngoài, không có giải ngân mới, song đã trả nợ gốc khoảng 4.345 tỷ đồng và trả lãi khoảng 1.027 tỷ đồng với dư nợ còn lại khoảng 47.958 tỷ đồng.

Ở cấp chính quyền địa phương, đến ngày 28/4/2026, không phát sinh hoạt động tạm ứng hoặc thu hồi ngân quỹ nhà nước cũng như không có dư nợ tạm ứng ngân quỹ nhà nước của địa phương. Đồng thời, không có hoạt động phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và không phát sinh nghĩa vụ nợ phải trả.

Tuy nhiên, các địa phương vẫn tiếp tục tiếp cận nguồn vốn vay lại từ Chính phủ, với giá trị rút vốn trong tháng 4/2026 đạt khoảng 402 tỷ đồng, tương đương 16 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm, thực hiện rút vốn vay của Chính phủ về cho địa phương vay lại khoảng 1.901 tỷ đồng, tương đương 75,6 triệu USD.

Bộ Tài chính đánh giá các chỉ tiêu an toàn nợ công tiếp tục được kiểm soát trong giới hạn cho phép.

Theo đó, tỷ lệ nợ công so với GDP dự kiến ở mức 35–36%, thấp hơn đáng kể so với trần 60%. Nợ Chính phủ khoảng 33–34% GDP so với ngưỡng 50%, còn nợ nước ngoài của quốc gia ở mức 28–29% GDP, cũng dưới trần 50%.

Song song, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách nhà nước ở mức 20–21%, nằm trong giới hạn 25%. Đáng chú ý, nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của quốc gia so với kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ chỉ khoảng 4–5%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo 25%.