Sau 17 năm kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, trong số các nền kinh tế có từ 1 triệu dân trở lên, vẫn còn 24 nền kinh tế có GDP thực bình quân đầu người thấp hơn năm 2008...

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đến năm 2030, 13 nền kinh tế trong số này vẫn chưa trở lại mức năm 2008. Trong khi đó, tính chung toàn thế giới, GDP thực bình quân đầu người năm 2025 cao hơn 31% so với năm 2008.

Dựa trên dữ liệu của Ngân hàng Thế giới (WB) tính đến năm 2025, đồ họa thông tin dưới đây xếp hạng 24 nền kinh tế theo mức thay đổi GDP thực bình quân đầu người so với năm 2008.

Với Lebanon, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Afghanistan, đồ họa sử dụng số liệu năm 2024 do chưa có số liệu năm 2025. Cột bên phải bổ sung dự báo đến năm 2030 trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) tháng 10/2026 của IMF, công bố ngày 13/10.

Theo số liệu của WB, Venezuela ghi nhận mức sụt giảm GDP thực bình quân đầu người sâu nhất trong danh sách. Năm 2025, chỉ tiêu này của Venezuela thấp hơn 67,4% so với năm 2008. Xếp tiếp theo là Guinea Xích Đạo và Sudan, với mức giảm lần lượt 65,5% và 57,9%.

Khủng hoảng kinh tế tại Venezuela và Lebanon, cùng xung đột tại Sudan và Libya, là những nguyên nhân chính dẫn tới mức giảm sâu ở các nền kinh tế này. GDP thực bình quân đầu người của Libya giảm 35,6% so với năm 2008. Tại Lebanon, số liệu năm 2024 cho thấy mức giảm 30%.

Các nền kinh tế xuất khẩu dầu mỏ như Guinea Xích Đạo và Angola cũng thuộc nhóm sụt giảm mạnh nhất. GDP thực bình quân đầu người của Angola thấp hơn 21,3% so với năm 2008.

Trong cùng giai đoạn, Cộng hòa Congo và Haiti ghi nhận mức giảm lần lượt 18,4% và 18,1%. GDP thực bình quân đầu người của Ukraine giảm 14,5%, còn tại Bờ Tây và Dải Gaza giảm 14,3%.

Đáng chú ý, 7 trong số 24 nền kinh tế trong danh sách thuộc nhóm thu nhập cao. Tại Kuwait và Oman, GDP thực bình quân đầu người lần lượt giảm 37,4% và 22,4% so với năm 2008, dù quy mô hai nền kinh tế vẫn mở rộng.

Nguyên nhân là dân số tăng nhanh hơn tổng sản lượng, khiến GDP tính trên mỗi người giảm xuống. Trong giai đoạn này, dân số Kuwait tăng 83%, còn Oman tăng 109%.

UAE cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Theo số liệu năm 2024, GDP thực bình quân đầu người của nước này thấp hơn 13,2% so với năm 2008, trong khi dân số tăng 74%. Hai nền kinh tế thu nhập cao khác là Trinidad và Tobago và Qatar có mức giảm lần lượt 11,5% và 4,1%.

Tại châu Âu, hai thành viên Liên minh châu Âu (EU) là Hy Lạp và Phần Lan cũng góp mặt trong danh sách, với GDP thực bình quân đầu người thấp hơn lần lượt 8,4% và 3,1% so với năm 2008.

Không chỉ đang thấp hơn mức năm 2008, GDP thực bình quân đầu người của nhiều nền kinh tế trong danh sách cũng được dự báo khó phục hồi trong vài năm tới. Trong 20 nền kinh tế có đầy đủ số liệu dự báo, IMF dự báo 13 nền kinh tế vẫn chưa đưa GDP thực bình quân đầu người trở lại mức năm 2008 vào năm 2030, trong đó có Guinea Xích Đạo, Sudan, Kuwait, Libya, Oman và Nam Phi.

4 nền kinh tế còn lại là Venezuela, Lebanon, Bờ Tây và Dải Gaza cùng Afghanistan không có đầy đủ chuỗi số liệu dự báo của IMF.

Ở chiều ngược lại, IMF dự báo 7 nền kinh tế sẽ đưa GDP thực bình quân đầu người trở lại mức năm 2008 vào năm 2030, gồm Ukraine, UAE, Hy Lạp, Chad, Qatar, Phần Lan và Namibia.

Tuy nhiên, việc Ukraine có tên trong nhóm này phản ánh tác động của dân số suy giảm. Theo dự báo của IMF, dân số Ukraine năm 2030 sẽ giảm khoảng 27% so với năm 2008, trong khi tổng sản lượng của nước này vẫn thấp hơn khoảng 22%.