Trái với định kiến rằng các quốc gia phía Nam châu Âu thường “vung tay quá trán”, dữ liệu mới nhất từ cơ quan thống kê Eurostat của Liên minh châu Âu (EU) cho thấy các hộ gia đình có tỷ lệ nợ cao nhất tại khu vực này tập trung ở các quốc gia phía Bắc giàu có...

Tính đến năm 2025, tổng nợ hộ gia đình chiếm 49,4% tổng sản phẩm trong nước (GDP) trong EU và 50,7% trong khu vực đồng euro. Cả hai con số này đã giảm đều đặn từ năm 2020 - năm mà mức nợ của hộ gia đình so với GDP còn ở mức trên 60%.

Nợ hộ gia đình bao gồm các khoản nợ như vay thế chấp nhà, vay tiêu dùng và các khoản vay khác của các hộ gia đình. Khi biểu thị nợ này dưới dạng phần trăm của GDP, các nhà kinh tế có thể so sánh mức độ vay mượn của người dân ở các nền kinh tế có quy mô khác nhau. Chỉ số này không cho biết mỗi hộ gia đình nợ bao nhiêu, mà cung cấp một bức tranh tổng thể về mức độ nợ của khu vực hộ gia đình so với sản lượng kinh tế quốc gia.

Theo trang Euronews, một phát hiện đáng ngạc nhiên là sự phân hóa giữa Bắc và Nam châu Âu. 7 quốc gia EU có nợ hộ gia đình vượt quá 55% GDP đều nằm ở phía Bắc hoặc phía Tây châu Âu.

Ngược lại, các quốc gia phía Nam, từng được biết đến với các cuộc khủng hoảng nợ công, lại có mức vay mượn hộ gia đình tương đối khiêm tốn. Các hộ gia đình ở Italy nợ chỉ tương đương 35,9% GDP, so với 38% ở Hy Lạp và 42,9% ở Tây Ban Nha, tất cả đều dưới mức trung bình của EU.

Dưới đây là danh sách 10 quốc gia có tỷ lệ nợ hộ gia đình cao nhất tại châu Âu:

10. Đức: 49%

Với tỷ lệ nợ hộ gia đình là 49% GDP, nền kinh tế lớn nhất châu Âu nằm gần mức trung bình của EU dù là một nước giàu. Một lý do là tỷ lệ sở hữu nhà ở Đức thấp bất thường, chỉ đạt 46,7% vào năm 2022, thuộc hàng thấp nhất ở châu Âu. Tuy nhiên, thị trường nhà cho thuê ở Đức có quy mô lớn, giá thuê tương đối phải chăng và việc không có ưu đãi thuế lãi suất vay thế chấp nhà đã giảm bớt nhu cầu vay mua nhà trả góp của các hộ gia đình ở nước này.

9. Bồ Đào Nha: 53,9%

Nợ hộ gia đình ở Bồ Đào Nha đạt khoảng 171 tỷ euro vào cuối năm 2025, tăng 8,6% so với một năm trước đó, chủ yếu do vay thế chấp nhà tăng trong bối cảnh giá ở nước này nhà tăng nhanh nhất trong EU. Hơn 90% các khoản vay thế chấp nhà ở Bồ Đào Nha có lãi suất biến đổi hoặc hỗn hợp liên kết với lãi suất Euribor, khiến các hộ gia đình ở nước này đặc biệt nhạy cảm với thay đổi lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

8. Cyprus: 54,2%

Ngân hàng Trung ương Cyprus cho biết tỷ lệ nợ hộ gia đình ở nước này đã giảm khoảng 62% kể từ tháng 12/2016. Khoảng 34% nợ hộ gia đình vẫn là các khoản nợ xấu tồn đọng do các công ty mua lại tín dụng nắm giữ và đang được giải quyết dần.

7. Bỉ: 56,4%

Khoảng 43,1% hộ gia đình ở Bỉ có khoản vay thế chấp nhà, cao hơn nhiều so với mức trung bình của EU là 24,3%. Phần lớn các khoản vay thế chấp nhà ở Bỉ là vay với lãi suất cố định. Số liệu của Ngân hàng Trung ương Bỉ cho thấy sự tăng trưởng cho vay thế chấp nhà trong năm 2025, với tổng giá trị các khoản vay mới tăng lên 40,7 tỷ euro từ 31,7 tỷ euro một năm trước đó.

6. Pháp: 59,5%

Các khoản thế chấp nhà ở của Pháp chủ yếu là lãi suất cố định, không giống như ở Bồ Đào Nha hay Tây Ban Nha. Vay lãi suất thả nổi không phổ biến ở Pháp, và việc cho vay cũng bị giới hạn chặt chẽ. Theo một mức trần mà Ngân hàng Trung ương Pháp thiết lập hàng tháng, người vay thường không được phép chi hơn 1/3 thu nhập ròng hàng tháng cho việc trả nợ.

5. Luxembourg: 60,5%

Vay thế chấp nhà chiếm 90% tổng nợ hộ gia đình, nhưng gần một nửa số hộ gia đình ở Luxembourg không có nợ. Tài sản ròng trung bình của hộ gia đình ở nước này là 676.000 euro vào năm 2023.

4. Phần Lan: 62,9%

Nợ của hộ gia đình ở Phần Lan chủ yếu là các khoản vay thế chấp nhà. Các khoản vay liên quan đến nhà ở chiếm khoảng 63% nợ hộ gia đình. Nếu cộng thêm các khoản vay của doanh nghiệp nhà ở - khoản nợ mà người mua nhà phải gánh và phải trả hàng tháng - tỷ lệ kết hợp là khoảng 75%. Ngân hàng Trung ương Phần Lan đã nhiều lần cảnh báo về việc sử dụng ngày càng tăng các khoản vay công ty nhà ở này và đang đưa hoạt động vay này vào quy định chặt chẽ hơn để kiểm soát nợ hộ gia đình.

3. Thụy Điển: 82,3%

Thụy Điển vẫn là một trong những nền kinh tế phụ thuộc vào vay thế chấp nhà nhiều nhất ở châu Âu. Các khoản vay thế chấp nhà với lãi suất biến đổi chiếm ưu thế trên thị trường, khiến các hộ gia đình dễ bị ảnh hưởng bởi thay đổi lãi suất, một điểm yếu thường được phản ánh rõ trong các chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ của ECB.

2. Đan Mạch: 84,1%

Ngân hàng Trung ương Đan Mạch và Ủy ban châu Âu (EC) từ lâu đã cảnh báo nợ gộp cao là một tín hiệu nguy hiểm, nhưng cũng lưu ý rằng mức nợ cao của hộ gia đình ở nước này phần lớn được bù đắp bởi lượng tiết kiệm hưu trí và tài sản bất động sản lớn. Mức nợ hộ gia đình so với thu nhập khả dụng ở Đan Mạch là khoảng 177% vào năm 2024, vẫn nằm trong số cao nhất EU.

1. Hà Lan: 93,5%

Hà Lan là quốc gia có mức nợ hộ gia đình cao nhất châu Âu nếu tính theo tỷ trọng so với GDP. Ngân hàng Trung ương Hà Lan cho biết nợ thế chấp nhà ở nước này cao chính sách của Chính phủ “khiến cho việc vay tiền để mua nhà trở nên hấp dẫn". Các chính sách này bao gồm ưu đãi lãi suất thế chấp, đi kèm tiêu chuẩn vay cho phép người mua nhà vay một khoản bằng toàn bộ giá trị của ngôi nhà, trong khi các quốc gia khác giới hạn ở mức 90% hoặc ít hơn. Tuy nhiên, mức nợ lớn này được bù đắp bởi tài sản hưu trí rất lớn và sự giàu có tài chính của hộ gia đình ở Hà Lan.

Dưới đây là mức nợ của hộ gia đình ở các quốc gia châu Âu so với GDP, theo dữ liệu từ Eurostat: