Chương trình "Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất-chất lượng-hội nhập" của Tp.HCM đã mang lại những hiệu quả tích cực

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, vào đầu thế kỳ 21, phần lớn các doanh nghiệp nước ta đang sử dụng công nghệ tụt hậu so với mức trung bình của thế giới 2-3 thế hệ, mức độ thiết bị hiện đại chỉ có 10%, trung bình 38%.

Khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tuy rất đông đảo về số lượng (38.000 doanh nghiệp ) và có nhu cầu về đổi mới nhưng lại bị hạn chế về quy mô, năng lực công nghệ và tài chính...

Nhận thức được nhược điểm trên nên từ đầu năm 2000, UBND Tp.HCM đã ban hành Chỉ thị 04/CT-UB triển khai chương trình trọng điểm trong thời kỳ 2000- 2003: "Hỗ trợ doanh nghiệp hiện đại hóa với chi phí thấp, tạo ưu thế cạnh tranh tổng hợp và đẩy mạnh xuất khẩu".

Chương trình đã liên kết các cơ quan quản lý Nhà nước, các viện, trường, trung tâm nghiên cứu ứng dụng và các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế để tạo nội lực tổng hợp, thực hiện các giải pháp tổng hợp đổi mới công nghệ, thiết bị với chi phí thấp.

Từ kết quả này, trong giai đoạn 2004-2005, Tp.HCM triển khai chương trình "Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất-chất lượng-hội nhập" với những nội dung cụ thể và thiết thực.

Theo PGS. TS Phan Minh Tân, Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ, các chương trình trên đã hình thành tam giác liên kết hiệu quả giữa doanh nghiệp-Nhà nước-nhà khoa học để tạo sức mạnh tổng hợp liên ngành.

Một số chương trình đã mang lại hiệu quả thiết thực. Điển hình là việc thiết kế chế tạo thiết bị có trình độ tiên tiến với chi phí thấp so với giá nhập khẩu, đến năm 2005 tiết kiệm kinh phí nhập khẩu hơn 470 tỷ đồng.

Một số thiết bị đã được xuất khẩu qua các thị trường Thái Lan, Lào, Campuchia, Australia, Đài Loan, Malaysia, Singapore, Sri Lanka với trị giá khoảng 3 triệu USD...

Sở Khoa học Công nghệ cho rằng Tp.HCM cần xây dựng một giải pháp tổng thể bao gồm cải cách cơ chế, chính sách hỗ trợ, phương án tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ hơn nữa.

Giai đoạn 2007-2012 được xem là giai đoạn thí điểm. UBND thành phố dự kiến sẽ chi mỗi năm 5 tỷ đồng để thực hiện đề án mới về hỗ trợ đổi mới công nghệ. 4 ngành công nghiệp được ưu tiên phát triển là công nghiệp cơ khí chế tạo máy, điện tử - công nghệ thông tin, hóa chất, chế biến tinh lương thực, thực phẩm.

Ngoài nguồn kinh phí trên, thành phố sẽ đưa Quỹ Phát triển khoa học công nghệ vào tham gia hoạt động để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Quỹ này có nguồn vốn ban đầu là 50 tỷ đồng, được bổ sung các kinh phí đầu tư từ doanh nghiệp, kinh phí nghiên cứu khoa học được Nhà nước phân bổ hàng năm...

Với ngành cơ khí, Tp.HCM hiện có hơn 8.000 cơ sở sản xuất. Trong số này, có khoảng 100 công ty cơ khí chế tạo máy có doanh thu 2000 tỷ đồng, tương đương 125 triệu USD/năm. Với tốc độ tăng trưởng trung bình 20-30 %/năm, tổng doanh thu các công ty này sẽ là 300 triệu USD/năm.

Ngày 21-3 Sở Khoa học Công nghệ đã phối hợp với Tổng công ty Công nghiệp Sài Gòn và Viện Công nghệ - Công nghiệp Hàn Quốc tổ chức hội thảo về đổi mới công nghệ công nghiệp sản xuất phục vụ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.

Công ty TNHH Cơ khí tự động Định Hưng Phú cho biết từ Quyết định 04/2000 của UBND thành phố, qua 6 năm hoạt động đơn vị đã chế tạo, chuyển giao được nhiều loại máy tự động từ ép vỉ, tạo hạt, vặn nắp, dán nhãn đến các dây chuyền sản xuất NPK, cô đặc chân không... Các loại máy chiết rót dầu gió đã được xuất khẩu sang Campuchia, Thái Lan... Dây chuyền sản xuất bột giấy xuất khẩu cho doanh nghiệp 100% vốn Nhật Bản tại Tam Hiệp Tây Ninh cũng được sử dụng thành công.

Công ty Định Hưng Phú cho rằng một số doanh nghiệp vừa và nhỏ có nhu cầu công nghệ thiết bị nhưng không biết mua ở đâu nên lúc nào cũng nghĩ là phải nhập khẩu, quá trình đổi mới công nghệ do vậy bị chậm vì thiếu thông tin.

Tp.HCM nên giới thiệu tư liệu chợ công nghệ tại nhiều điểm, hội chợ cũng như trên mạng để phổ cập đến các doanh nghiệp có nhu cầu. Rõ ràng là để giúp cho doanh nghiệp khi thực hiện thay đổi thiết bị và công nghệ mới thì Nhà nước phải có một cơ chế rõ ràng.

Sở Khoa học Công nghệ phải là nơi cung cấp thông tin đầy đủ và mới nhất về thiết bị và công nghệ tiên tiến nhất, có những dự báo cho những thiết bị công nghệ sẽ và đang lạc hậu. Một thị trường khoa học công nghệ do vậy nên được thúc đẩy để hình thành mạnh hơn nữa.