Chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành và Tp.HCM

“Để giải quyết ùn tắc giao thông trước tiên biện pháp quy hoạch đô thị của Tp.HCM phải được giải quyết tốt hơn, trong đó phải hạn chế tầng cao ở khu trung tâm khi chưa có hệ thống giao thông, phải hạn chế dân nhập cư khu trung tâm, có lộ trình giảm phương tiện cá nhân vào thành phố”.

Đó là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành và Tp.HCM về các giải pháp chống ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố, chiều 23/1.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó chủ tịch UBND Tp.HCM Lê Văn Khoa, cho biết trong 37 điểm ùn tắc giao thông trên địa bàn, tình hình đã có chuyển biến đáng kể tại 7 điểm nhưng vẫn còn 30 điểm có nguy cơ cao ùn tắc giao thông.

Tốc độ lưu thông trung bình khu vực trung tâm theo hệ thống dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình trên xe buýt vào giờ cao điểm sáng 19 km/h; giờ cao điểm chiều 18 km/h, giờ thấp điểm 20,9 km/h.

Đặc biệt, theo lãnh đạo thành phố, lượng tăng dân số cơ học và lượng phương tiện trên địa bàn tăng liên tục. Tính đến nay, thành phố đang quản lý tổng cộng hơn 7,8 triệu phương tiện, gồm hơn 622.000 xe ôtô và 7,26 triệu xe máy, tăng 5,86% so với cùng kỳ năm 2015.

Do đó, đại diện lãnh đạo Tp.HCM kiến nghị Thủ tướng chấp thuận cơ chế áp dụng cho một số công trình cấp bách, kéo giảm tình trạng ùn tắc giao thông khu vực cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, cảng Cát Lái và khu vực cửa ngõ, trung tâm.

“Để giải quyết được tình trạng ùn tắc giao thông của Tp.HCM hiện nay thì hàng loạt dự án cần phải triển khai rất nhanh và gấp”, Bí thư Thành ủy Tp.HCM Đinh La Thăng nói và kiến nghị cho phép Thành phố được áp dụng cơ chế đối với các dự án chống ùn tắc như Chính phủ đã cho Bộ Giao thông Vận tải triển khai trên quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh.

Một số ý kiến các bộ, ngành cho rằng nếu chỉ tập trung giải quyết vấn đề hạ tầng, huy động các nguồn lực cho các dự án hạ tầng thì chưa giải quyết được triệt để mà đồng thời với đó, phải kéo dãn dân số, giảm phương tiện cá nhân. Bởi nếu hạ tầng càng tốt, càng đi lại thuận lợi thì càng đông người đổ về và ùn tắc sẽ càng nhiều.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng ùn tắc giao thông tại Tp.HCM và Hà Nội “có thể nói là báo động”. Theo ông, để xảy ra nghiêm trọng như thế này do chúng ta thiếu tầm nhìn, kiểm soát quy hoạch chưa tốt.

Cùng với đó, theo người đứng đầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ùn tắc giao thông cũng có nguyên nhân khác là do tốc độ tăng dân số và phương tiện cao hơn tốc độ phát triển hạ tầng. Vì vậy, nếu chỉ tập trung làm nhanh các dự án sẽ không giải quyết được.

“Phải có giải pháp mạnh tay để kéo giảm việc tăng dân số cơ học và phương tiện. Nếu không thì khi hạ tầng phát triển người dân tiếp tục đổ về, phương tiện tăng tiếp thì chúng ta đang làm bài toán ngược”, ông Dũng nói.

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cũng cho rằng vấn đề di cư thực sự đang là thách thức đối với các thành phố lớn như Hà Nội, Tp.HCM. Việc này không chỉ gây khó khăn cho giao thông mà còn ảnh hưởng rất lớn đến trật tự xã hội.

“Một bà bán hàng rong ở thành phố thu nhập tốt hơn người nông dân làm ăn cần cù ở quê thì tất nhiên là người ta đổ xô về thành phố”, ông Lâm nói và cho rằng cần có chính sách về di cư, nếu không càng làm nhiều đường giúp đi lại thuận tiện sẽ càng hút dân, đường sẽ càng tắc.

Theo đại diện Bộ Xây dựng, mật độ dân số trung bình của Tp.HCM là 6.000 người/km2, ở vùng lõi là 25.000 - 30.000 người/km trong khi quỹ đất cho giao thông chỉ hơn 8%. Phương tiện công cộng chỉ chiếm 10% trong khi các nước là 40 - 50%. Ở nhiều nước, đa phần hoạt động giao thông là giao thông ngầm trong khi ở nước ta, giao thông ngầm coi như bằng không.

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, tình trạng ùn tắc giao thông tại Tp.HCM có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân về quy hoạch đô thị, xây dựng, về di cư và cả văn hóa giao thông của người dân.

Nêu nguyên nhân cơ bản của ùn tắc giao thông ở Việt Nam là phương tiện giao thông cá nhân tăng quá nhanh và “có quá nhiều xe máy, nhiều ôtô xen lẫn với nhau”, ông yêu cầu có lộ trình hạn chế phương tiện cá nhân, tăng cường phương tiện vận chuyển công cộng, tổ chức lại không gian vận chuyển của Tp.HCM. Do không thể giải phóng nhiều mặt bằng cho giao thông nên phải đẩy mạnh ngầm hóa với phương châm huy động tư nhân tham gia làm metro.

“Sau Tết, các đồng chí hoàn thiện phương án, báo cáo Chính phủ các hình thức ngầm hóa hay một số hình thức khác của Tp.HCM để có một cơ chế cụ thể cho thành phố làm việc này”, Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng cũng gợi mở một số giải pháp khác như hạn chế nhập cư vào khu trung tâm, xây dựng các đô thị vệ tinh, áp dụng công nghệ thông tin, phát động quần chúng đóng góp các giải pháp thông minh trong chống ùn tắc, chứ không chỉ các cơ quan hành chính chống ùn tắc.

Về chống ùn tắc ở sân bay Tân Sơn Nhất, Thủ tướng giao Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng chỉ đạo hoàn thiện các phương án một cách chặt chẽ, khoa học, đúng pháp luật, báo cáo Thủ tướng trước 25/2.