Thứ Tư, 14/10/2026
Hoàng Hà
18/08/2026
Chia sẻ
Cuộc đua xây dựng trung tâm dữ liệu đang làm thay đổi hệ thống điện, thị trường xây dựng và dòng vốn đầu tư của các doanh nghiệp...
Giờ đây, một số tập đoàn công nghệ và công ty vũ trụ lớn đang hướng tới một bước đi tham vọng hơn: đưa một phần hạ tầng tính toán lên quỹ đạo.
Nếu trở thành hiện thực ở quy mô lớn, xu hướng này sẽ mở ra một thị trường hoàn toàn mới cho ngành bảo hiểm. Tuy nhiên, để tham gia, các hãng bảo hiểm sẽ phải tìm cách định giá một loại rủi ro chưa từng tồn tại ở quy mô tương tự.
SpaceX đang đưa ra một trong những kế hoạch tham vọng nhất. Tháng 1/2026, công ty của Elon Musk nộp hồ sơ lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), đề xuất triển khai một chòm vệ tinh có thể lên tới 1 triệu chiếc, tạo thành một hệ thống trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo.
Hiện có khoảng 30 hãng bảo hiểm trên toàn cầu chuyên cung cấp bảo hiểm không gian, với tổng phí bảo hiểm hàng năm ước khoảng 500-750 triệu USD.
Con số này vẫn rất nhỏ nếu so với nhu cầu bảo hiểm có thể phát sinh khi hàng trăm tỷ USD hạ tầng điện toán được đưa lên quỹ đạo.
Elon Musk cho rằng việc sử dụng năng lượng mặt trời để vận hành các hệ thống tính toán ngoài không gian có thể trở nên rẻ hơn trung tâm dữ liệu trên mặt đất trong vòng 2-3 năm tới, khi chi phí phóng vệ tinh tiếp tục giảm trong khi việc bổ sung nguồn điện cho các trung tâm dữ liệu trên Trái đất ngày càng đắt đỏ.
Jeff Bezos cũng đặt cược vào điện toán trên quỹ đạo, dù với tầm nhìn dài hạn hơn. Công ty công nghệ vũ trụ Blue Origin hồi tháng 3 đã nộp kế hoạch triển khai 51.600 vệ tinh trung tâm dữ liệu ở quỹ đạo thấp. Đến tháng 5, Bezos nhận định trung tâm dữ liệu trong không gian là một ý tưởng “rất thực tế”, nhưng cho rằng mốc thời gian 2-3 năm mà Musk đưa ra có phần quá tham vọng.
Google cũng đang nghiên cứu Project Suncatcher, một mạng lưới các vệ tinh sử dụng năng lượng mặt trời, được kết nối với nhau và trang bị chip AI. Trong khi đó, startup Starcloud đã đưa GPU Nvidia H100 lên quỹ đạo và bắt đầu thử nghiệm khả năng huấn luyện mô hình AI trong không gian.
Nếu các kế hoạch này phát triển thành hàng trăm tỷ USD giá trị phần cứng trên quỹ đạo, bảo hiểm sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong bài toán đầu tư.
Theo Patton Kline, lãnh đạo bộ phận hàng không và vũ trụ Mỹ của Marsh, các hãng bảo hiểm nếu chỉ tập trung vào tài sản trên mặt đất mà không xem không gian như một biên giới mới của hoạt động bảo hiểm có nguy cơ bỏ lỡ một thị trường tăng trưởng lớn.
Kline cho biết khách hàng và các công ty bảo hiểm đã bắt đầu quan tâm đến lĩnh vực này. Hiện có khoảng 30 hãng bảo hiểm trên toàn cầu chuyên cung cấp bảo hiểm không gian, với tổng phí bảo hiểm hàng năm ước khoảng 500-750 triệu USD. Con số này vẫn rất nhỏ nếu so với nhu cầu bảo hiểm có thể phát sinh khi hàng trăm tỷ USD hạ tầng điện toán được đưa lên quỹ đạo.
Theo ông, bảo hiểm cho trung tâm dữ liệu ngoài không gian có thể được xem là sự mở rộng của thị trường bảo hiểm vũ trụ vốn đã tồn tại nhiều thập kỷ, vốn bao phủ các hoạt động phóng và vệ tinh. Một điểm hấp dẫn đối với ngành bảo hiểm là những rủi ro này tương đối độc lập với các thảm họa trên mặt đất như bão, động đất hay lũ lụt.
Tuy nhiên, mở rộng thị trường bảo hiểm từ vệ tinh và hoạt động phóng lên một hệ thống trung tâm dữ liệu trị giá hàng trăm tỷ USD lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Andreas Berger, CEO tập đoàn tái bảo hiểm Swiss Re, cho rằng trung tâm dữ liệu ngoài không gian kết hợp hai lĩnh vực rủi ro đang tăng trưởng nhanh là hạ tầng AI và hoạt động thương mại trong không gian. Nhưng mô hình này cũng đặt ra những câu hỏi căn bản về quy định, năng lực bảo hiểm và phương pháp định giá rủi ro.
Các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo phải đối mặt với nguy cơ thất bại trong quá trình phóng, bức xạ, hỏng hóc phần cứng, bài toán tản nhiệt cũng như nguy cơ va chạm ngày càng tăng do rác vũ trụ.
Theo Berger, hiện vẫn có quá nhiều yếu tố chưa rõ ràng để có thể lượng hóa rủi ro với mức độ tin cậy đủ cao, từ đó xây dựng một sản phẩm bảo hiểm bền vững.
Một lãnh đạo ngành bảo hiểm giấu tên thậm chí đánh giá mô hình này là “điên rồ”, bởi thiếu quy định, thiếu nguồn vốn bảo hiểm và chưa có khả năng mô hình hóa rủi ro đáng tin cậy. Người này ví thị trường bảo hiểm cho hạ tầng không gian hiện nay như một “miền Tây hoang dã”.
Những bất định về kỹ thuật cũng rất lớn. Các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo phải đối mặt với nguy cơ thất bại trong quá trình phóng, bức xạ, hỏng hóc phần cứng, bài toán tản nhiệt cũng như nguy cơ va chạm ngày càng tăng do rác vũ trụ.
Khác với trung tâm dữ liệu trên mặt đất, việc sửa chữa hoặc thay thế một thiết bị gặp sự cố trên quỹ đạo có thể đồng nghĩa với một lần phóng mới. Điều này khiến chi phí tổn thất và thời gian khắc phục trở nên khó dự đoán hơn rất nhiều.
Theo CNBC, đối với ngành bảo hiểm, đây chính là nghịch lý của thị trường mới. Một mặt, nếu điện toán thực sự dịch chuyển lên quỹ đạo, một lớp tài sản mới trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ USD sẽ xuất hiện, tạo ra cơ hội tăng trưởng đáng kể cho bảo hiểm.
Mặt khác, để bảo hiểm được những tài sản đó, các hãng bảo hiểm trước hết phải hiểu và định giá được những rủi ro mà chính ngành này chưa có đủ dữ liệu lịch sử để mô hình hóa.
Vì vậy, trước khi có thể bảo hiểm cho “làn sóng trung tâm dữ liệu” tiếp theo, ngành bảo hiểm có thể sẽ phải tham gia vào việc xây dựng phần lớn luật chơi cho một thị trường hoàn toàn mới trên quỹ đạo.
Một liên minh mới được thành lập tại Bắc Kinh nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các nhà toán học và giới phát triển AI…
Các cuộc tấn công mạng nhằm vào hệ thống làm lạnh tại hàng trăm siêu thị ở Pháp khiến nhiều thực phẩm phải tiêu hủy. Sự việc dấy lên lo ngại về những rủi ro an ninh mạng đối với các hệ thống điều khiển thiết bị công nghiệp…
Chính phủ Nhật Bản đang chịu sức ép phải tăng cường các biện pháp bảo vệ thông tin cá nhân và hệ thống trọng yếu…
SpaceX đang tiến gần hơn đến kế hoạch cung cấp dịch vụ di động Starlink trực tiếp cho người tiêu dùng Mỹ. Động thái này khiến cổ phiếu các nhà mạng lớn lao dốc, làm dấy lên lo ngại về sức ép cạnh tranh từ mạng vệ tinh…
Các mô hình AI liên tục được nâng cấp, giá API giảm mạnh và cạnh tranh ngày càng quyết liệt đang khiến những cải tiến nhỏ khó tạo được sự chú ý trên thị trường…
Theo Counterpoint, giá các mẫu smartphone hiện có trên thị trường toàn cầu đã tăng khoảng 15% trong năm 2026, trong khi các mẫu mới ra mắt có giá cao hơn khoảng 25% so với năm trước...
Trong cuộc đua AI với Mỹ, Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu và phát triển AI hàng đầu, nhưng vẫn gặp khó trong việc thu hút các nhà nghiên cứu nước ngoài, dù chính phủ đã đưa việc tuyển dụng nhân tài quốc tế trở thành một ưu tiên…
Thay vì trở thành “kẻ hủy diệt” tiền mã hóa, máy tính lượng tử có thể tạo động lực để hệ thống tài chính truyền thống chuyển sang những nền tảng blockchain đã được chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử…
Các ứng dụng giao hàng tức thời đang thay đổi khái niệm về sự tiện lợi tại Trung Quốc, khi người tiêu dùng có thể nhận đồ uống, nhu yếu phẩm và nhiều mặt hàng khác ngay tại nhà chỉ sau vài phút, với chi phí giao hàng chưa đến 1 USD…
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp tội phạm mạng nâng cao tốc độ và quy mô của những thủ đoạn vốn đã tồn tại, từ lừa đảo đến gian lận, khiến các cuộc tấn công trở nên khó nhận diện hơn...
