Startup Mỹ xây “trường học” cho robot hình người

Trong cuộc đua phát triển robot hình người, bài toán không còn chỉ là chế tạo phần cứng hay nâng cấp trí tuệ nhân tạo, mà còn là làm thế nào để robot có đủ dữ liệu thực tế học hỏi và thích nghi với môi trường làm việc của con người. Đó là lý do startup robot hình người trị giá 5,5 tỷ USD của Mỹ quyết định xây dựng một “trường học” dành riêng cho robot.

ROBOT SẼ ĐI HỌC TRƯỚC KHI ĐI LÀM

Tại một nhà kho rộng gần 90.000 foot vuông ở thành phố Austin, startup robot hình người Apptronik đã xây dựng một cơ sở mang tên Robot Park, được ví như một trường học dành cho robot trước khi chúng bước vào môi trường lao động thực tế.

Tại đây, các robot Apollo của công ty liên tục luyện tập những nhiệm vụ tưởng chừng đơn giản như bốc xếp thùng hàng lên băng chuyền, phân loại đồ chơi vào các thùng chứa hoặc thực hiện các thao tác sắp xếp vật thể khác nhau.

Phần lớn thời gian, những robot này vẫn được điều khiển từ xa bởi con người. Cơ sở hoạt động liên tục bảy ngày mỗi tuần, với các nhân viên vận hành đứng cạnh robot để giám sát, hướng dẫn và can thiệp khi cần thiết trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Toàn bộ dữ liệu thu thập được từ các buổi huấn luyện sau đó được sử dụng để cải thiện các mô hình AI đóng vai trò như “bộ não” của robot, với mục tiêu cuối cùng là biến robot hình người thành lực lượng lao động hữu ích trong nhà máy, ngành dịch vụ và thậm chí là trong gia đình.

Jeff Cardenas, đồng sáng lập kiêm CEO của Apptronik, cho biết: “Cũng giống như cần có một nhà máy để sản xuất robot, chúng tôi cần một nhà máy dữ liệu để tạo ra loại dữ liệu cần thiết cho robot học hỏi. Đây thực chất là một sân chơi để robot học tập”.

Theo ông Cardenas, một trong những thách thức lớn nhất của ngành robot tự động hiện nay là sự thiếu hụt dữ liệu đào tạo trong môi trường thực tế. Nếu như các chatbot AI được huấn luyện trên kho dữ liệu khổng lồ gồm văn bản và hình ảnh từ Internet, thì thế giới robot lại không có nguồn dữ liệu tương đương.

Robot Park vì thế được xem là nỗ lực của Apptronik nhằm tạo ra chính nguồn dữ liệu mà ngành công nghiệp robot đang thiếu hụt.

Cách tiếp cận này cũng tương đồng với chiến lược mà Elon Musk đang theo đuổi tại Tesla. Tỷ phú công nghệ từng đề cập đến ý tưởng xây dựng một “Optimus Academy”, nơi các robot Optimus có thể thử nghiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau nhằm tạo ra vòng lặp dữ liệu phục vụ việc huấn luyện AI.

THAM VỌNG TẠO RA “MÁY TÍNH CÁ NHÂN CỦA THỜI ĐẠI MỚI”

Apptronik được tách ra từ Human-Centered Robotics Laboratory của University of Texas vào năm 2016 nhằm thương mại hóa các công nghệ được phát triển trong khuôn khổ cuộc thi DARPA Robotics Challenge, nơi các đội tham gia phát triển robot có khả năng hoạt động trong các khu vực thảm họa.

Trong giai đoạn đầu, công ty chủ yếu sản xuất linh kiện robot cho các doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, theo ông Cardenas, mục tiêu cuối cùng của Apptronik ngay từ đầu vẫn là phát triển một robot hình người đa năng có khả năng thực hiện nhiều công việc giống con người.

Đến nay, startup này đã huy động được khoảng 1 tỷ USD và được định giá hơn 5,5 tỷ USD.

Một trong những nhà đầu tư của công ty là Mercedes-Benz, hiện đang sử dụng robot Apollo trong các nhà máy để thực hiện những nhiệm vụ đơn giản như thu gom linh kiện và dụng cụ phục vụ dây chuyền lắp ráp.

Trong khi đó, bộ phận nghiên cứu AI của Google là Google DeepMind cũng sử dụng robot Apollo nhằm cải thiện các mô hình robot thuộc dự án Gemini Robotics.

Phiên bản Apollo đầu tiên được Apptronik giới thiệu vào năm 2023. Hiện công ty đang phát triển Apollo 2 với nhiều nâng cấp về pin, động cơ và cảm biến.

Theo Apptronik, Apollo 2 chủ yếu được thiết kế để phục vụ việc thu thập dữ liệu và triển khai các dự án thử nghiệm với khách hàng. Robot có thể hoạt động liên tục trong khoảng bốn giờ, cao khoảng 1,8 m và có khả năng nâng vật nặng khoảng 25 kg bằng cả hai tay.

Phiên bản Apollo 3, được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm thương mại chính thức của công ty, hiện vẫn đang trong quá trình phát triển. CEO Jeff Cardenas chưa tiết lộ thời điểm robot này được đưa ra thị trường.

Theo ông Cardenas, thị trường robot hình người sẽ phát triển theo ba giai đoạn gồm chứng minh công nghệ hoạt động hiệu quả, chứng minh khách hàng sẵn sàng chi tiền và cuối cùng là mở rộng quy mô để tạo ra lợi nhuận bền vững.

Ông cho rằng ngành công nghiệp hiện đang bước vào giai đoạn thứ hai.

“Robot hình người sẽ trở thành máy tính cá nhân của thời đại chúng ta. Nếu điều đó đúng, thì hiện nay ngành công nghiệp này đang ở giai đoạn đầu những năm 1980, tương tự thời kỳ các phần mềm xử lý văn bản và bảng tính vừa mới xuất hiện”, ông nhận định.

CUỘC ĐUA ROBOT HÌNH NGƯỜI BƯỚC RA KHỎI PHÒNG THÍ NGHIỆM

Theo Business Insider, sau nhiều năm tồn tại dưới dạng các màn trình diễn công nghệ trong phòng thí nghiệm, robot hình người đang dần bước vào giai đoạn thử nghiệm thương mại trên quy mô thực tế.

Startup robot hình người Figure AI, hiện được định giá khoảng 39 tỷ USD, đã bắt đầu triển khai robot tại các trung tâm logistics và phân phối hàng hóa.

Trong khi đó, công ty 1X Technologies có trụ sở tại thành phố Palo Alto đặt mục tiêu đưa hơn 10.000 robot hình người vào các hộ gia đình ngay trong năm nay.

Đi xa hơn cả là Agility Robotics có trụ sở tại bang Oregon. Công ty đang chuẩn bị kế hoạch niêm yết công khai và robot Digit của hãng hiện đã được triển khai tại chín cơ sở của khách hàng, bao gồm Amazon, Toyota và doanh nghiệp logistics GXO Logistics.

Khác với phần lớn các công ty chỉ tập trung vào robot biết đi bằng hai chân, Apptronik đồng thời phát triển cả phiên bản robot có chân và robot di chuyển bằng bánh xe.

Theo ông Cardenas, robot hai chân có tiềm năng dài hạn lớn hơn bởi về lý thuyết chúng có thể thực hiện mọi công việc thể chất mà con người làm được. Tuy nhiên, robot sử dụng bánh xe nhiều khả năng sẽ được triển khai thương mại sớm hơn do mức độ an toàn cao hơn.

Nguyên nhân là các robot hai chân phải mang theo bộ pin lớn ở phần thân để duy trì khả năng di chuyển và giữ thăng bằng, khiến mức tiêu thụ điện năng tăng lên và tạo ra rủi ro an toàn nếu robot bị ngã trong quá trình hoạt động.

Hiện Apptronik đã xây dựng thêm nhiều Robot Park tại các cơ sở của khách hàng trên khắp thế giới và dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng mô hình này trong tương lai.

“Giấc mơ của chúng tôi là xây dựng các Robot Park trên toàn thế giới và mở cửa cho công chúng tham quan, để mọi người có thể tận mắt chứng kiến tương lai đang được tạo ra như thế nào”, CEO Jeff Cardenas cho biết.