Startup AI do Alibaba hậu thuẫn đánh bại ChatGPT, Claude về khả năng lập trình và chi phí

Startup Moonshot được Alibaba hậu thuẫn vừa chính thức ra mắt mô hình Kimi K2 vào cuối tuần trước: mô hình ngôn ngữ lớn mã nguồn mở với chi phí thấp — hai yếu tố từng giúp DeepSeek (Trung Quốc) tạo nên làn sóng dịch chuyển ngành hồi tháng 1. Công nghệ mã nguồn mở cho phép truy cập mã nguồn miễn phí, đây là cách tiếp cận mà chỉ một vài ông lớn công nghệ Mỹ như Meta và Google mới dám làm, theo CNBC.

Trùng hợp, CEO OpenAI Sam Altman vào sáng ngày 12/7 (giờ địa phương) đã tuyên bố tiếp tục hoãn vô thời hạn việc ra mắt mô hình mã nguồn mở đầu tiên của công ty do lo ngại vấn đề an toàn. OpenAI chưa phản hồi yêu cầu bình luận về Kimi K2.

Một trong những điểm mạnh của Kimi K2 là khả năng viết mã lập trình cho ứng dụng — lĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp kỳ vọng có thể giảm hoặc thay thế nhân sự bằng AI tạo sinh. Đối thủ OpenAI tại Mỹ là Anthropic cũng tập trung vào mảng lập trình với mô hình Claude Opus 4 ra mắt hồi cuối tháng 5.

Trong thông báo phát hành trên nền tảng X và GitHub, Moonshot tuyên bố Kimi K2 đã vượt Claude Opus 4 ở hai thang đo hiệu suất, và thậm chí còn vượt cả GPT-4.1 của OpenAI (mô hình tập trung lập trình) dựa trên một số chỉ số ngành.

“Không nghi ngờ gì nữa, Kimi K2 là mô hình có năng lực cạnh tranh toàn cầu, và lại là mã nguồn mở”, bà Wei Sun, chuyên gia phân tích về AI tại Counterpoint, viết trong email nhận định.

Dù khả năng viết mã được nâng cấp đáng kể, bà Sun lưu ý rằng Kimi K2 vẫn đang phát triển công cụ để tích hợp hiệu quả với nhiều hệ thống công nghệ khác. Điều đó đồng nghĩa việc chuyển từ các đối thủ sang dùng Kimi sẽ khó khăn hơn, khiến cải tiến về lập trình “không hẳn là bước ngoặt”, nhà phân tích cho biết.

GIÁ RẺ HƠN

Mô hình K2 mới cũng “có chi phí token thấp hơn, vô cùng phù hợp với dự án quy mô lớn nhưng hạn chế về ngân sách”, theo bà Sun.

Người dùng có thể sử dụng mô hình hoàn toàn miễn phí thông qua ứng dụng Kimi và trình duyệt web — khác với ChatGPT hay Claude, vốn yêu cầu trả phí hàng tháng cho một số phiên bản mới nhất.

Theo trang web của Kimi, chi phí hiện tại là 0,15 USD cho mỗi 1 triệu token đầu vào và 2,50 USD cho mỗi 1 triệu token đầu ra. Token là đơn vị đo dữ liệu đầu vào/đầu ra mà mô hình AI xử lý.

Trong khi đó, Claude Opus 4 tính giá cao hơn gấp 100 lần với đầu vào — 15 USD/mỗi triệu token — và cao hơn 30 lần với đầu ra — 75 USD/mỗi triệu token. Còn GPT-4.1 của OpenAI thu 2 USD với mỗi triệu token đầu vào và 8 USD với đầu ra.

Trên GitHub, Moonshot AI nhấn mạnh nhà phát triển có thể sử dụng K2 theo bất kỳ cách nào họ muốn, với điều kiện duy nhất là phải hiển thị tên “Kimi K2” trên giao diện chính nếu sản phẩm hoặc dịch vụ thương mại có hơn 100 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, hoặc đạt doanh thu tương đương 20 triệu USD/tháng.

THỊ TRƯỜNG AI “NHƯ CHẢO LỬA”

Đánh giá ban đầu về K2 trên mạng xã hội tiếng Anh và tiếng Trung nhìn chung là tích cực, dù vẫn có một số phàn nàn về hiện tượng “ảo giác” — tình trạng mô hình AI bịa ra thông tin, vốn phổ biến trong lĩnh vực AI tạo sinh.

Dù vậy, K2 “là mô hình đầu tiên tôi cảm thấy yên tâm sử dụng trong môi trường thực tế kể từ Claude 3.5 Sonnet”, ông Pietro Schirano, nhà sáng lập startup MagicPath chuyên cung cấp công cụ AI cho thiết kế, chia sẻ trên X.

Moonshot từng tung ra một số mô hình AI nguồn mở trước đó. Chatbot của công ty nhanh chóng nổi tiếng từ đầu năm ngoái như lựa chọn thay thế ChatGPT tại Trung Quốc — nơi ứng dụng của OpenAI không được chính thức phát hành. Tuy nhiên, một số chatbot tương tự đến từ ByteDance và Tencent sau đó xuất hiện tràn ngập thị trường, trong khi gã khổng lồ Baidu cũng tích hợp AI vào công cụ tìm kiếm cốt lõi của hãng.

Lần ra mắt mới nhất của Kimi đến vào thời điểm các nhà đầu tư chú ý đến những startup AI của Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh toàn cầu với công nghệ Mỹ.

Dù DeepSeek tạo được tiếng vang, startup này vẫn chưa công bố nâng cấp đáng kể nào cho hai mô hình R1 và V3. Trong khi đó, Manus AI, startup Trung Quốc khác nổi lên đầu năm nay như đối thủ mới dạng “DeepSeek thứ hai”, đã chuyển trụ sở sang Singapore.

Tại Mỹ, OpenAI vẫn chưa công bố GPT-5.

Theo bà Sun từ Counterpoint, việc phát triển GPT-5 có thể đang chiếm dụng nhiều tài nguyên kỹ thuật, khiến OpenAI không thể tiến triển thêm trong kế hoạch ra mắt mô hình mã nguồn mở. Rõ ràng, rất khó để phát hành mô hình nguồn mở mạnh mẽ mà không làm tổn hại đến lợi thế cạnh tranh của mô hình độc quyền.

ĐỐI THỦ CỦA GROK 4

Kimi K2 không phải là bản phát hành duy nhất gần đây của Moonshot. Tháng trước, công ty ra mắt mô hình nghiên cứu Kimi và tuyên bố mô hình đạt điểm 26,9 ngang với Gemini Deep Research của Google, và vượt mô hình của OpenAI trên bài kiểm tra “Kỳ thi cuối cùng của nhân loại”.

Mô hình của Kimi thậm chí còn được nhắc đến trong sự kiện ra mắt Grok 4 của xAI do tỷ phú Elon Musk sáng lập — Grok đạt 25,4 điểm bài kiểm tra khi hoạt động độc lập, và tăng lên 44,4 điểm khi được phép sử dụng công cụ AI khác và tìm kiếm web.

“Kimi-Researcher đại diện cho bước chuyển mình trong tác nhân AI (agentic AI),” ông Winston Ma, giảng viên Trường Luật Đại học New York (NYU), phát biểu. Ông đề cập đến khả năng của AI trong việc tự ra quyết định nhiều bước để hoàn thành nhiệm vụ phức tạp bất kỳ.

“Thay vì chỉ tạo ra phản hồi trôi chảy, mô hình thể hiện khả năng suy luận độc lập ở cấp độ chuyên gia — loại tư duy phức tạp mà trước đây hầu hết mô hình ngôn ngữ lớn chưa làm được”, vị chuyên gia nói thêm.