SpaceX hé lộ trung tâm dữ liệu AI đầu tiên trên quỹ đạo

SpaceX vừa lần đầu công bố thiết kế vệ tinh trung tâm dữ liệu AI trên quỹ đạo mang tên AI1, hé lộ tham vọng xây dựng mạng lưới hạ tầng điện toán ngoài không gian quy mô lớn. Dự án được xem là trọng tâm trong chiến lược thu hút nhà đầu tư trước đợt IPO được dự báo có thể trở thành thương vụ niêm yết lớn nhất lịch sử.

VỆ TINH AI DÀI 70 MÉT, CUNG CẤP 120 KW NĂNG LỰC TÍNH TOÁN TRÊN QUỸ ĐẠO

Trong đoạn video đăng tải trên mạng xã hội X ngày 9/6, SpaceX đã giới thiệu chi tiết thiết kế của AI1 – vệ tinh trung tâm dữ liệu AI đầu tiên của hãng.

Theo thông tin được công bố, AI1 có chiều dài lên tới 70 mét khi triển khai hoàn toàn, tương đương khoảng 230 feet, và cao khoảng 20 mét. Vệ tinh được thiết kế để duy trì công suất tính toán trung bình 120 kW, có thể tăng lên mức đỉnh 150 kW khi cần thiết.

Hệ thống năng lượng của AI1 dựa trên các tấm pin mặt trời với tổng công suất 150 kW. Mật độ công suất đạt khoảng 250 W trên mỗi mét vuông, cho phép vệ tinh vận hành các tác vụ điện toán cường độ cao ngay trên quỹ đạo.

Một trong những thách thức lớn nhất đối với các trung tâm dữ liệu ngoài không gian là khả năng tản nhiệt. Trong môi trường chân không, nhiệt không thể được giải phóng theo cách tương tự như trên Trái Đất. Để giải quyết vấn đề này, SpaceX cho biết AI1 sử dụng kiến trúc làm mát bằng chất lỏng kết hợp hệ thống tản nhiệt dạng bức xạ.

Thiết kế còn được trang bị các vòng bơm dự phòng nhằm đảm bảo hoạt động liên tục ngay cả khi một phần hệ thống gặp sự cố. Đồng thời, các bộ phận quan trọng được bảo vệ trước nguy cơ va chạm với vi thiên thạch – mối đe dọa thường trực đối với các thiết bị hoạt động trong không gian.

Phát biểu trong video, CEO Elon Musk cho biết AI1 tận dụng nhiều công nghệ đã được phát triển cho chương trình vệ tinh Starlink V3.

Theo ông Musk, việc thiết kế một vệ tinh phục vụ điện toán AI thực tế đơn giản hơn so với các vệ tinh viễn thông của Starlink.

“Vệ tinh AI về cơ bản chỉ là rất nhiều tấm pin mặt trời, hệ thống tản nhiệt và các liên kết laser. Nó không cần những cụm ăng-ten cực kỳ phức tạp như trên vệ tinh Starlink. Nếu so sánh giữa hai loại, vệ tinh AI dễ thiết kế hơn”, Musk nhận định.

Mặc dù nền tảng phần cứng được thiết kế để hỗ trợ chip từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, Bloomberg dẫn lời Giám đốc Tài chính Bret Johnsen cho biết những vệ tinh AI đầu tiên sẽ sử dụng linh kiện của Nvidia.

Song song với việc phát triển AI1, SpaceX cũng công bố kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất mới mang tên Gigasat tại Bastrop, bang Texas – nơi hiện hãng đang sản xuất các thiết bị đầu cuối Starlink.

Theo SpaceX, khu vực Bastrop hiện bao gồm hơn 1.000 mẫu đất thuộc sở hữu hoặc đã được ký hợp đồng sử dụng. Trong dài hạn, địa điểm này có thể hỗ trợ hơn 11 triệu feet vuông diện tích sản xuất, phục vụ tham vọng mở rộng quy mô chế tạo vệ tinh AI.

TRỌNG TÂM TRONG THƯƠNG VỤ IPO LỚN NHẤT LỊCH SỬ

Theo các nguồn tin tham dự các buổi giới thiệu dành cho nhà đầu tư trước IPO, SpaceX đang đặt mục tiêu triển khai các thử nghiệm điện toán AI trên quỹ đạo đầu tiên vào cuối năm 2027.

Nếu đạt được tiến độ này, công ty sẽ đi trước mốc thời gian “sớm nhất là năm 2028” từng được đề cập trong hồ sơ IPO.

Tuy nhiên, các chuyến bay đầu tiên chủ yếu mang tính chất thử nghiệm công nghệ. Reuters dẫn các nguồn tin cho biết đây sẽ là những sứ mệnh chứng minh tính khả thi của hệ thống, thay vì đánh dấu việc cung cấp dịch vụ thương mại hay tạo ra doanh thu ngay lập tức.

Dự án điện toán ngoài không gian hiện đóng vai trò trung tâm trong câu chuyện tăng trưởng mà SpaceX đang trình bày với giới đầu tư.

Theo kế hoạch, công ty hướng tới mục tiêu huy động khoảng 75 tỷ USD với mức định giá lên tới 1.750 tỷ USD. Nếu thành công, đây sẽ là đợt IPO lớn nhất từng được ghi nhận trên thị trường chứng khoán toàn cầu.

Trong hồ sơ gửi cơ quan quản lý, SpaceX đã đề xuất triển khai tối đa một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo. Quy mô này vượt xa bất kỳ dự án hạ tầng điện toán không gian nào từng được công bố trước đây.

Mục tiêu của mạng lưới là tạo ra một hệ sinh thái tính toán AI hoạt động ngoài Trái Đất, nơi các doanh nghiệp có thể thuê năng lực xử lý dữ liệu từ các trung tâm dữ liệu đặt trên quỹ đạo thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cơ sở hạ tầng mặt đất.

SpaceX cũng cho biết đã đạt được các thỏa thuận hợp tác với Google và Anthropic nhằm cung cấp quyền truy cập vào hạ tầng điện toán của mình trong tương lai.

Ý tưởng đưa trung tâm dữ liệu lên không gian được thúc đẩy bởi nhu cầu AI ngày càng tăng trên toàn cầu. Các mô hình AI thế hệ mới đòi hỏi lượng điện năng khổng lồ và hệ thống làm mát phức tạp, khiến việc mở rộng các trung tâm dữ liệu trên mặt đất đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng, hạ tầng và môi trường.

SpaceX cho rằng việc tận dụng nguồn năng lượng mặt trời gần như không giới hạn trên quỹ đạo có thể mở ra một hướng tiếp cận hoàn toàn mới cho ngành điện toán AI.

Theo kế hoạch hiện tại, cổ phiếu SpaceX sẽ chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6 với mã chứng khoán SPCX và giá chào sàn dự kiến 135 USD/cổ phiếu. Thành công của AI1 và các dự án điện toán ngoài không gian được xem là yếu tố then chốt quyết định khả năng hiện thực hóa tham vọng biến SpaceX thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới.