Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Hà Nội sẽ hỗ trợ chi phí đầu tư, nâng cấp hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp kết nối hệ sinh thái, đào tạo và xúc tiến thương mại công nghệ...
Các nhà khoa học vừa công bố lần đầu tiên sử dụng virus được thiết kế bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để điều trị cho một bệnh nhân...
Đưa máy chủ xuống đáy biển để tận dụng nước biển làm mát và điện gió ngoài khơi đang mở ra hướng phát triển mới cho hạ tầng dữ liệu tại Trung Quốc. Tuy nhiên, tác động lâu dài đến hệ sinh thái biển và hiệu quả kinh tế của mô hình này vẫn cần được đánh giá thêm...
Một nghiên cứu mới cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp tối ưu hóa thuật toán lượng tử, giảm đáng kể số phép toán cần thiết. Điều này mở rộng cuộc đua lượng tử từ chế tạo phần cứng sang khả năng phát triển, kiểm chứng và ứng dụng những thuật toán hiệu quả hơn…
Trung Quốc vừa đạt bước tiến trong việc mở rộng vùng phủ sóng Internet vệ tinh do nước này tự phát triển tới các khu vực địa cực, qua đó tiến gần hơn tới mục tiêu tự chủ liên lạc tại những nơi có điều kiện kết nối đặc biệt khó khăn...
Singapore đang chuyển trọng tâm phát triển công nghệ lượng tử từ nghiên cứu sang thử nghiệm ứng dụng, với sự tham gia của doanh nghiệp quốc tế, mạng lưới startup và nguồn đầu tư của chính phủ.
Tuần lễ Công trình Xanh và Giao thông Xanh Việt Nam 2026 sẽ diễn ra ngày 8–9/12 tại Hà Nội, tập trung kết nối công nghệ, giải pháp và nguồn lực thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành xây dựng và giao thông...
Hà Nội định hướng hỗ trợ nông dân, hợp tác xã ứng dụng công nghệ số theo hướng thực hành trực tiếp, xuất phát từ nhu cầu sản xuất thực tế. Thành phố đặt mục tiêu kết nối dữ liệu, giảm kê khai trùng lặp và chi phí cho người sản xuất…
Xuất khẩu chất bán dẫn của Việt Nam tăng trưởng kép 31,8% mỗi năm trong giai đoạn 2006–2025. Trong bối cảnh AI và trung tâm dữ liệu thúc đẩy nhu cầu chip, vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về kết nối và logistics…
Thỏa thuận hợp tác giữa CMC và LOTTE Innovate góp phần tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam và Hàn Quốc, đồng thời mở ra triển vọng phát triển kinh doanh cho hai bên.
