Sách giáo khoa điện tử mở rộng cơ hội học tập cho học sinh khiếm thị
Bảo Bình
28/03/2026
Chia sẻ
Học sinh khiếm thị tại Việt Nam đang có nhiều cơ hội học tập độc lập hơn và tham gia tích cực hơn trong lớp học nhờ việc tiếp cận sách giáo khoa điện tử...
Đây là kết quả từ của một sáng kiến thí điểm do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hỗ trợ. Sáng kiến được triển khai với sự phối hợp của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hội Người mù Việt Nam, Trung tâm vì Người mù Sao Mai và Trường Phổ thông Cơ sở Nguyễn Đình Chiểu. Đây là một hợp phần thuộc Chương trình Chung của Liên Hợp Quốc “Hợp tác vì một tương lai hòa nhập: Thúc đẩy giáo dục và y tế cho người khuyết tật tại Việt Nam”, do Quỹ Toàn cầu cho Người khuyết tật tài trợ.
Thí điểm được thực hiện từ tháng 1 đến tháng 5/2025 tại Trường Nguyễn Đình Chiểu (Hà Nội), cung cấp 12 đầu sách thuộc 5 môn học cốt lõi cho 30 học sinh khiếm thị lớp 7 và lớp 9. Các tài liệu được chuyển đổi sang định dạng điện tử dễ tiếp cận, cho phép học sinh đọc thông qua ứng dụng trên điện thoại di động và máy tính.
Mục tiêu của sáng kiến là giải quyết tình trạng thiếu hụt kéo dài các tài liệu học tập phù hợp - thường được gọi là “nạn đói sách” - đối với người khuyết tật chữ in, đồng thời xây dựng một mô hình bền vững cho việc chuyển đổi và cung cấp sách giáo khoa điện tử trong tương lai.
Sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là một giải pháp kỹ thuật – mà còn mang lại cho học sinh sự độc lập trong học tập, sự tự tin tham gia các hoạt động giáo dục, và niềm vui giản dị khi có một cuốn sách bất cứ khi nào các em cần.
Kết quả thí điểm cho thấy những cải thiện rõ rệt trong trải nghiệm học tập của học sinh. Nhờ tính năng đồng bộ giữa văn bản và âm thanh, các em có thể tự đọc, chủ động chuẩn bị bài và tham gia tích cực hơn vào các hoạt động trên lớp. Các khảo sát trước, trong và sau chương trình cũng ghi nhận sự gia tăng về mức độ tự tin và khả năng học tập độc lập của học sinh.
Không chỉ học sinh, giáo viên và phụ huynh cũng được giảm đáng kể thời gian hỗ trợ đọc tài liệu, khi các em có thể tự tiếp cận nội dung học tập. So với sách chữ nổi Braille truyền thống vốn cồng kềnh và hạn chế về số lượng, sách điện tử định dạng EPUB dễ tiếp cận có thể lưu trữ linh hoạt trên các thiết bị số, giúp học sinh học mọi lúc, mọi nơi.
Theo bà Federica Dispenza, Trợ lý Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn mang lại sự độc lập và tự tin cho học sinh. “Tiếp cận sách giáo khoa phải là nền tảng, không bao giờ là một đặc quyền,” bà Federica Dispenza nhấn mạnh.
Từ kết quả tích cực của giai đoạn thí điểm, các bên liên quan cho rằng mô hình này có tiềm năng lớn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để làm được điều đó, cần tích hợp sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận vào hệ thống giáo dục chính thức, bao gồm việc công nhận EPUB là một định dạng sách giáo khoa hợp lệ, cũng như xây dựng cơ chế sản xuất và phân phối bền vững.
Bà Nguyễn Thị Kim Hoa, đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho rằng việc nhân rộng mô hình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên, từ cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục đến gia đình và cộng đồng. Theo bà, vai trò của các tổ chức nghiên cứu và tư vấn chính sách sẽ rất quan trọng trong việc kết nối nguồn lực và thúc đẩy giáo dục hòa nhập.
Sáng kiến cũng phù hợp với các định hướng chính sách của Việt Nam trong việc tăng cường tiếp cận tài liệu học tập cho người khuyết tật, theo tinh thần của Thông báo Kết luận số 444-TB/VPTW ban hành cuối năm 2025.
Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture vừa khép lại vòng đề cử mùa giải 2026 với 1.819 hồ sơ đến từ khắp thế giới, đồng thời ghi nhận mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ...
Cuộc thi hướng đến mục tiêu tìm kiếm và hỗ trợ các sáng kiến công nghệ có khả năng ứng dụng thực tiễn để giải quyết những thách thức môi trường cấp bách tại châu Á, đồng thời thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo và hợp tác liên ngành trong thế hệ trẻ...
Trung Quốc tham vọng biến hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) thành một loại tiện ích công cộng tương tự điện, nước hay viễn thông...
CIVAMS.FACE-FAS, giải pháp chống giả mạo khuôn mặt do CMC ATI phát triển, vượt qua bài đánh giá iBeta Level 1 theo tiêu chuẩn ISO/IEC 30107-3, tiếp tục ghi dấu năng lực AI “Make in Vietnam” trên các bảng xếp hạng quốc tế.
CMC hợp nhất năng lực tư vấn vào CMC TS, bổ nhiệm ông Nguyễn Hải Sơn làm Quyền Tổng Giám đốc, đồng thời đưa AI-X trở thành trục tăng trưởng chính trong chiến lược giai đoạn 2026-2030...
Trung tâm sẽ góp phần củng cố mạng lưới R&D toàn cầu của Qualcomm Technologies thông qua việc tận dụng nguồn nhân lực công nghệ đang trên đà phát triển nhanh chóng tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác chặt chẽ hơn tại địa phương...
Nghiên cứu mới tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhấn mạnh vai trò thiết yếu của các công cụ định tuyến theo thời gian thực, cảnh báo an toàn và hướng dẫn bằng giọng nói trong việc hỗ trợ người tham gia giao thông bằng xe hai bánh tại Việt Nam.
Việc kiến tạo hệ sinh thái hạ tầng năng lượng xanh dùng chung đánh dấu bước ngoặt chiến lược nhằm hóa giải "nút thắt" về trạm sạc và đổi pin, tạo động lực thực tế để thúc đẩy lộ trình điện hóa giao thông tại Việt Nam…
Thay vì tiếp tục phụ thuộc vào phương pháp thử-sai truyền thống, các công ty dược đang chuyển hướng sang AI với kỳ vọng tận dụng sức mạnh tính toán để rút ngắn thời gian và tăng xác suất thành công...
Chương trình mang đến cơ hội thực hành trực tiếp trên các trang thiết bị chuyên dụng, làm cầu nối giữa kiến thức học thuật và thực tiễn ngành, đặc biệt là trong khâu đóng gói và kiểm thử chip.
