Phát triển "hạ tầng lai" AI - lượng tử: Việt Nam học gì từ kinh nghiệm của Hàn Quốc?

Không giống các làn sóng công nghệ trước đây, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn tăng trưởng theo chu kỳ năm, mà đang tăng tốc theo từng quý, thậm chí từng tháng. Nhu cầu năng lực tính toán, đặc biệt là GPU và hạ tầng xử lý dữ liệu, vì thế cũng bùng nổ tương ứng, tạo áp lực trực tiếp lên hệ thống trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, mô hình hyperscale data center (siêu trung tâm dữ liệu) truyền thống vốn được thiết kế cho các chu kỳ đầu tư dài, thường mất từ 3 đến 5 năm để xây dựng và đưa vào vận hành. Theo ông Dongwoo Hwang, Giám đốc, Quantum AI Co., Ltd., Vietnam, khoảng trễ này khiến hạ tầng khó theo kịp tốc độ phát triển của AI, nhất là khi nhu cầu có thể thay đổi đáng kể chỉ trong một thời gian ngắn.

MÔ HÌNH TRUNG TÂM DỮ LIỆU HYBRID QUANTUM + AI

Chia sẻ kinh nghiệm của Hàn Quốc, ông Dongwoo Hwang cho biết Hàn Quốc đang tích cực triển khai các trung tâm dữ liệu lai (hybrid) kết hợp điện toán lượng tử và AI. Một trong những ví dụ tiêu biểu là Trung tâm G1 tại khu vực Gangnam – được xem là một trong những trung tâm Quantum + AI thương mại đầu tiên của thành phố. Trung tâm này tích hợp hệ thống máy tính lượng tử siêu dẫn khoảng 20 qubit với cụm điện toán đám mây và các hệ thống GPU hiệu năng cao.

Song song đó, Trung tâm M1 tại Magok được khai trương vào tháng 3/2026 với định hướng “quantum-ready”. Trung tâm này nổi bật với công nghệ làm mát bằng chất lỏng, cho phép vận hành ở mật độ rack cao và dễ dàng tích hợp các công nghệ tính toán thế hệ mới như NPU hay hệ thống lượng tử trong tương lai. M1 có công suất IT load khoảng 3,0 MW, được tối ưu cho các tác vụ AI phức tạp.

Trong giai đoạn 2026–2027, Hàn Quốc dự kiến mở rộng mạng lưới các trung tâm Edge AI/Quantum tại nhiều khu vực trọng điểm như Sinsa, Yeouido, Seocho và Nonhyeon. Các dự án này được hỗ trợ bởi sự hợp tác giữa các doanh nghiệp tiên phong như SDT Inc., Digital Cloud Partners (DCP) và Quantum AI Co., Ltd.

Theo ông Dongwoo Hwang, việc kết hợp giữa AI và lượng tử nhằm giải quyết những hạn chế ngày càng rõ của GPU truyền thống, bao gồm mức tiêu thụ năng lượng lớn, giới hạn bộ nhớ và chi phí mở rộng cao. “Trong khi GPU đảm nhận các tính toán quy mô lớn, máy tính lượng tử có thể xử lý các bài toán tối ưu phức tạp mà máy tính truyền thống phải mất rất nhiều thời gian”, ông nói.

Mô hình hybrid tạo ra một dạng “phân vai” trong hệ thống tính toán: AI xử lý dữ liệu và học máy, còn lượng tử tập trung vào tối ưu hóa và các bài toán có độ phức tạp cao. Về dài hạn, khi công nghệ lượng tử trưởng thành, điều này có thể mở ra lợi thế hiệu quả năng lượng, đặc biệt khi quy mô qubit tăng lên nhưng mức tiêu thụ điện năng không tăng tương ứng như các siêu máy tính truyền thống. Hiện nay, máy tính lượng tử vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chỉ vượt trội ở một số bài toán cụ thể. Tuy vậy, giá trị thực sự của mô hình hybrid nằm ở khả năng tích hợp và sẵn sàng cho tương lai.

KINH NGHIỆM CỦA HÀN QUỐC VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong mô hình của Hàn Quốc không chỉ là công nghệ, mà là cách Nhà nước định hình hệ sinh thái và sức mạnh thực thi của khu vực tư nhân.

Ông Dongwoo Hwang cho biết chính phủ Hàn Quốc không chỉ đóng vai trò quản lý, mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo hệ sinh thái thông qua các chính sách hỗ trợ và đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Nhà nước chủ động trang bị các hệ thống lượng tử cho các trung tâm nghiên cứu quốc gia và trường đại học, qua đó tạo nền tảng thử nghiệm thực tế cho doanh nghiệp và giới khoa học.

Quan trọng hơn, khu vực công còn đóng vai trò “khách hàng dẫn dắt”. Thông qua các đơn đặt hàng lớn từ các trung tâm điện toán quốc gia, Chính phủ tạo ra nhu cầu ban đầu cho thị trường, giúp giảm đáng kể rủi ro đầu tư cho khu vực tư nhân. Trong bối cảnh chi phí phát triển hạ tầng AI và lượng tử rất cao, cơ chế này được xem là yếu tố then chốt để kích hoạt dòng vốn xã hội.

Theo ông Dongwoo Hwang, sự can thiệp chủ động của Nhà nước đã giúp xây dựng một hành lang chính sách rõ ràng và ổn định, qua đó củng cố niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào các trung tâm dữ liệu “quantum-ready”. Đồng thời, các chương trình hỗ trợ nghiên cứu – phát triển (R&D) cũng được triển khai có trọng tâm, góp phần đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.

DOANH NGHIỆP HÀN QUỐC MONG MUỐN HỢP TÁC VỚI VIỆT NAM VỀ LƯỢNG TỬ

Đầu năm 2026, Hàn Quốc đã ban hành Quantum Master Plan với mục tiêu phát triển khoảng 2.000 doanh nghiệp trong lĩnh vực lượng tử vào năm 2035. Định hướng dài hạn này không chỉ tạo tín hiệu rõ ràng cho thị trường, mà còn giúp thu hút các liên minh công nghệ và nhà đầu tư tham gia vào hệ sinh thái.

Chia sẻ tại sự kiện về lượng tử và AI mới đây, ông Dongwoo Hwang, đại diện Quantum AI, cũng cho biết mong muốn mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó Việt Nam được xem là một điểm đến tiềm năng. Doanh nghiệp này cho biết sẵn sàng phối hợp với các đối tác trong nước để phát triển các mô hình trung tâm dữ liệu tích hợp AI và lượng tử, qua đó góp phần thúc đẩy năng lực công nghệ và hạ tầng số tại Việt Nam trong giai đoạn tới.

Hiện nay, Việt Nam và Hàn Quốc đã và đang thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác sâu trong AI, bán dẫn và công nghệ lượng tử. Đây là ba trụ cột cốt lõi trong quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện của hai nước, đã được nhấn mạnh tại Diễn đàn Kinh tế Việt - Hàn hồi tháng 4/2026. Các ký kết hợp tác giữa các tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam với các công ty như Quandela và Quanova của Hàn Quốc đã diễn ra, nhằm đưa công nghệ điện toán lượng tử vào đào tạo và nghiên cứu tại Việt Nam.