Nỗ lực mới nhất của Qwen (Alibaba) trong cuộc đối đầu với ChatGPT

Ngày 17/11, Alibaba thông báo phát hành rộng rãi phiên bản Qwen app mới nhất. Công ty xem đây là bước quan trọng để xây dựng mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến, có thể vận hành trợ lý hội thoại thực hiện nhiều tác vụ. Mục tiêu lớn hơn là tạo ra điểm truy cập cho việc sử dụng AI hằng ngày. Sự kiện ra mắt cũng đánh dấu nỗ lực mới nhất của Alibaba nhằm mở rộng sang thị trường AI tiêu dùng và thống nhất thương hiệu, theo KrASIA.

HỢP NHẤT THƯƠNG HIỆU

Tuần trước, Alibaba âm thầm cập nhật mô tả sản phẩm của Qwen app. Trên cửa hàng ứng dụng, Qwen được mô tả là trợ lý AI chính thức của Alibaba, được vận hành bởi mô hình tiên tiến nhất, cung cấp hỏi đáp hội thoại, công cụ hỗ trợ viết bằng AI và camera đa phương thức tất cả trong một.

Tính năng thu hút sự chú ý từ thị trường là “tác nhân mua sắm” sắp ra mắt. Trong vài tháng tới, Alibaba dự định bổ sung khả năng AI tác nhân cho Qwen, cho phép mua sắm bằng ngôn ngữ tự nhiên trên Taobao, Tmall và một số nền tảng khác. Người dùng có thể đưa ra yêu cầu đơn giản như “Tìm cho tôi áo khoác lông vũ mùa đông”, và AI sẽ tự động tìm kiếm, so sánh giá cũng như đặt hàng.

Alibaba cũng dự định tích hợp giao đồ ăn, đặt vé, công cụ văn phòng, chức năng học tập, mua sắm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe và nhiều tính năng khác vào Qwen app, giúp ứng dụng xử lý đa dạng nhiệm vụ hơn. Về sản phẩm, hệ sinh thái hiện tại của Alibaba bao gồm phần mềm như trợ lý Qwen và phần cứng như kính AI. Các đơn vị này thuộc nhóm kinh doanh do ông Wu Jia dẫn dắt — một nhân sự kỳ cựu của Alibaba và từng là lãnh đạo tại Taobao. Ông Jia quay trở lại nhóm kinh doanh thông tin thông minh vào tháng 11/2024 để tập trung vào phát triển AI tiêu dùng.

Việc ra mắt Qwen app là bước đi của Alibaba nhằm cạnh tranh trực tiếp với ChatGPT và củng cố vị thế trong thị trường AI tiêu dùng. Đối với lĩnh vực mã nguồn mở, Qwen hiện nằm trong nhóm các mô hình AI hàng đầu thế giới. Alibaba cho biết lượng tải xuống toàn cầu đã vượt 600 triệu tính đến tháng 9/2024, với hơn 170.000 mô hình phái sinh. Trên Hugging Face, Qwen chiếm hơn 30% tổng lượt tải mô hình trong năm 2024.

Alibaba phát hành phiên bản gốc của ứng dụng vào tháng 4/2023, trở thành một trong những gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đầu tiên ra mắt trợ lý AI, trước Doubao của ByteDance vài tháng và sớm hơn nhiều so với trợ lý Kimi của Moonshot AI, sau này lọt top sản phẩm nổi bật nhất giai đoạn đầu của thị trường tiêu dùng.

TẬP TRUNG VÀO THỊ TRƯỜNG AI TIÊU DÙNG

Tuy nhiên, Alibaba ban đầu đầu tư tương đối hạn chế vào ứng dụng AI tiêu dùng. Một cựu thành viên trong đội ngũ tiết lộ với 36Kr rằng Tongyi Lab của Alibaba Cloud thời điểm đó tập trung vào huấn luyện và phát triển mô hình nền tảng. Hoạt động vận hành ứng dụng tiêu dùng khá “nhàn nhã”, chủ yếu dùng để trình diễn khả năng của mô hình.

Đồng thời, Alibaba tung ra quá nhiều sản phẩm, khiến mức độ ảnh hưởng bị loãng. Công ty cuối cùng tách thành nhiều thương hiệu con, gồm mô hình ngôn ngữ lớn Qwen, mô hình video Wanxiang, mô hình giọng nói Bailing và nhiều dòng khác. Từ đó đến nay, Alibaba bắt đầu hợp nhất các sản phẩm AI hướng tới người dùng để tạo ra một nền tảng thống nhất. Ví dụ, Tingwu — vốn được ra mắt riêng trong năm 2024 — nay đã được tích hợp vào Qwen app.

Sự chuyển hướng phản ánh xu thế chung của ngành: thành công trong AI tiêu dùng ít phụ thuộc vào marketing, mà dựa vào sức mạnh mô hình. DeepSeek là minh chứng rõ nhất. Vào đầu năm 2025, ứng dụng trở nên phổ biến dù không quảng cáo, thu hút 100 triệu người dùng chỉ trong 7 ngày. Động lực chính đến từ bước tiến lớn của mô hình, mang lại trải nghiệm vượt trội.

Điều này thúc đẩy nhiều công ty theo đuổi đột phá về hiệu năng mô hình. Khi Anthropic phát hành Claude 4.5 với cải tiến đáng kể về khả năng lập trình, doanh thu của hãng tăng từ khoảng 5 tỷ USD đầu tháng 9 lên gần 7 tỷ USD vào giữa tháng 10, tức tăng khoảng 40%.

Theo đà của DeepSeek, nhiều công ty lớn đã tăng tốc đầu tư vào sản phẩm AI tiêu dùng và tái cấu trúc tổ chức. Vào tháng 2, Tencent chuyển QQ Browser, Sogou Input Method và các sản phẩm khác vào nhóm công nghiệp thông minh và đám mây, kết hợp với trợ lý AI Yuanbao. Baidu cũng chuyển Baidu Wangpan từ bộ phận đám mây sang nhóm hệ sinh thái di động, hợp nhất với Wenxiaoyan.

Theo 36Kr, phiên bản quốc tế của Qwen app đang được triển khai. Alibaba hy vọng tận dụng ảnh hưởng của Qwen trong cộng đồng nhà phát triển toàn cầu để cạnh tranh với ChatGPT ở thị trường quốc tế.

QWEN ĐỐI ĐẦU CHATGPT VÀ CÁC ĐỐI THỦ TOÀN CẦU

Một chủ đề lớn trong AI năm 2025 là các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc đã thu hẹp khoảng cách với mô hình đóng hàng đầu về cả hiệu năng lẫn chi phí. Alibaba đóng vai trò trung tâm trong sự thay đổi này.

Sau khi phát hành Qwen 3 vào tháng 4 và đẩy mạnh tại Hội nghị Apsara năm nay, công ty đã củng cố vị trí vững chắc trong cộng đồng mã nguồn mở. Tầm ảnh hưởng của hãng hiện vượt ra ngoài giới lập trình viên. 36Kr cho biết có một xu hướng đang tăng ở Thung lũng Silicon: nhiều công ty xây dựng ứng dụng AI dựa trên Qwen — cơ hội hiếm có để Alibaba mở rộng ra toàn cầu.

Cạnh tranh vẫn vô cùng khốc liệt. ChatGPT không còn vượt trội chỉ nhờ sức mạnh mô hình. OpenAI liên tục tung ra nhiều cập nhật nhanh cho ứng dụng, gồm trình duyệt Atlas và trình tạo video Sora, đồng thời bắt đầu tích hợp vào thương mại điện tử. Những động thái cho thấy cuộc đua AI tiêu dùng sẽ tăng tốc mạnh mẽ hơn nữa.

Khoảng thời gian lợi thế của mỗi thế hệ mô hình mới dần rút ngắn lại. Ở nhiều khía cạnh, mô hình đã trở thành sản phẩm quan trọng nhất của công ty. Nỗ lực hợp nhất thương hiệu AI tiêu dùng của Alibaba phản ánh thực tế này: khi mô hình thay đổi nhanh chóng, mục tiêu tiếp theo của các công ty lớn sẽ là tiếp cận lượng người dùng rộng hơn và xây dựng chu trình thương mại hoàn chỉnh với tốc độ cao.