Khi mô hình 3 chiều, VR và AI ứng dụng trong phòng phẫu thuật
Sơn Trần
01/12/2025
Nhờ công nghệ, bác sĩ phẫu thuật có thể khám phá mô hình 3D trong cơ thể người bệnh thông qua kính VR, “rạch” vào mô hình bằng dụng cụ ảo, thậm chí có thể luyện tập những ca mổ phức tạp trước khi thực hiện…
Hãy tưởng tượng một ca ghép gan sắp được tiến hành. Ca mổ có thể diễn ra an toàn và dễ dự đoán hơn nếu bác sĩ được thử nghiệm qua lá gan ở dạng 3D, xoay, cắt lớp, quan sát mọi chi tiết trước khi bước vào phòng phẫu thuật.
Một startup đến từ Na Uy tin rằng điều này không còn là chuyện viễn tưởng mà đang trở thành một phần của y học hiện đại, Euronews đưa tin.
Theo đó, Holocare đang phát triển công nghệ thực tế ảo (VR) cho phép bác sĩ quan sát cơ quan của bệnh nhân dưới dạng mô hình 3D như một hình ba chiều (hologram), được dựng lên từ chính ảnh chụp MRI hoặc CT scan quen thuộc mà mọi bệnh viện đều sử dụng.
Thay vì nhìn vào hình ảnh phẳng, đơn sắc, các bác sĩ có thể bước vào mô phỏng không gian ảo, cùng nhau bàn bạc và lập kế hoạch phẫu thuật.
“Bạn hãy tưởng tượng có năm bác sĩ đang cố gắng lên phương án cho một ca mổ phức tạp, mỗi người có một quan điểm khác nhau, người trẻ thì lại không dám phản biện quá mạnh trước giáo sư”, bà Alison Sundset, CEO của HoloCare, chia sẻ với giới báo chí.
“Nhưng với công nghệ này, họ có cơ hội rất đặc biệt: cùng xem, cùng phóng to, cùng ‘đi vào bên trong’ hình ảnh để lập kế hoạch mổ tốt hơn”, bà Sundset nói thêm.
THỰC HIỆN MỔ GIẢ LẬP
Hệ thống HoloCare sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chuyển đổi ảnh y khoa 2D thành mô hình 3D chi tiết. Từ đó, bác sĩ có thể khám phá mô hình thông qua kính VR, giúp phóng to từng phần của cơ quan, xoay hoặc “rạch” mô hình bằng công cụ ảo.
Trong một buổi trình diễn, hai nhà thiết kế sản phẩm đã vung tay và chụm các ngón tay trong không trung. Trong mắt người ngoài, họ trông như đang diễn kịch câm. Nhưng bên trong kính VR, họ đang quan sát lá gan thật của một bệnh nhân bị di căn đại trực tràng lên gan.
Họ đang luyện tập kế hoạch cắt bỏ khối u, thử cách loại bỏ khối u đồng thời tính toán lượng gan khỏe còn lại. Phần mô phỏng này giúp bác sĩ đo được thể tích lá gan và phần gan còn lại sau phẫu thuật.
“Điều chúng tôi học được từ các bác sĩ là giá trị thật sự đến từ cảm nhận không gian và khả năng hiểu cấu trúc giải phẫu khi được nhìn từ nhiều góc độ khác nhau, được phóng to, và được cắt bằng nhiều công cụ ảo”, ông Dag Otto Lund, trưởng bộ phận thiết kế Holocare, chia sẻ.
Công nghệ này vừa được cấp phép sử dụng cho phẫu thuật gan, và dự kiến sẽ nhanh chóng mở rộng sang các cơ quan khác. Theo Holocare, một số bệnh viện tại Na Uy, Đức, Pháp, Tây Ban Nha và Anh đã bắt đầu sử dụng nền tảng này.
MANG LẠI “CƠ HỘI” CHO BỆNH NHÂN
Thành tựu này đặc biệt quan trọng bởi từ trước tới nay, các bác sĩ phẫu thuật phải tự “dựng” hình ảnh 2D thành mô hình 3D trong đầu - kỹ năng đòi hỏi nhiều năm rèn luyện và đôi khi dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau giữa các thành viên trong nhóm.
“Hơn nữa, bác sĩ trẻ thường rất khó hình dung từ ảnh 2D sang mô hình 3D trong đầu, và mỗi người đều có cách hiểu riêng”, bà Sundset nói. “Nhưng với công cụ này, tất cả đều có cùng góc nhìn”.
Bà Sundset cho biết công nghệ đã thực sự thay đổi cuộc đời của bệnh nhân. Một bác sĩ từng kết luận ca bệnh “không thể phẫu thuật được” và cho bệnh nhân về nhà. Tuy nhiên, khi sử dụng mô hình 3D để hướng dẫn đồng nghiệp trẻ, ông nhận ra ca mổ hoàn toàn khả thi.
“Ông ấy đã đưa bệnh nhân quay lại, thực hiện ca mổ, và người đàn ông ấy giờ vẫn sống khỏe mạnh”, bà Sundset vui mừng kể lại.
Holocare cho biết hệ thống AI của họ có thể xử lý ảnh và tạo mô hình 3D trong khoảng 10 phút. Thiết kế nền tảng được tối ưu để bác sĩ có thể tự tải ảnh lên phần mềm, giảm phụ thuộc vào bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và tiết kiệm thời gian.
Tuy nhiên, công ty cũng nhấn mạnh AI không phải công cụ chẩn đoán, và chất lượng đầu vào kém sẽ cho kết quả kém. “AI chỉ đưa ra gợi ý, bác sĩ phải rà soát lại toàn bộ điểm đánh dấu, tổn thương và xác nhận xem đúng hay không”, ông Lund nói.
Startup Holocare đang hướng đến mục tiêu đưa hình ảnh 3D thời gian thực vào ngay trong phòng phẫu thuật thông qua robot. “Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là bác sĩ đeo kính và nhìn trực tiếp vào bệnh nhân, trong khi hologram được cố định chồng lên cơ thể người bệnh… và bác sĩ sẽ thao tác trong không gian 3D ngay trên hình ảnh đó”, ông Sundset chia sẻ.
Từ khóa:
Dòng sự kiện:
Trí tuệ nhân tạo -AITừ hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán, cá thể hóa điều trị đến phát triển y tế từ xa, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi trong chăm sóc sức khỏe...
Các chuyên gia quốc tế sẽ thảo luận về ứng dụng AI, chuyển đổi số hàng hải và hoàn thiện chính sách quản lý nguồn lợi biển tại tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026...
Trung Quốc đang thúc đẩy tham vọng xuất khẩu năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI), với việc đưa vào vận hành cụm máy tính AI đầu tiên sử dụng chip Ascend 950DT mới nhất của Huawei, được thiết kế chuyên biệt để phục vụ khách hàng nước ngoài…
Theo NVIDIA, trong 5 năm qua, số lượng bộ xử lý lượng tử được triển khai tại các trung tâm siêu máy tính đã tăng gần 7 lần. Hiện có gần 30 trung tâm siêu máy tính trên thế giới đang trong quá trình triển khai hơn 50 bộ xử lý lượng tử...
Vòng chung kết tổng vòng loại Việt Nam của Predator League 2027 đã khép lại ngày 15/11, với hai nhà vô địch Saigon Warriors ở bộ môn Liên Minh Huyền Thoại và Fancy United Esports ở bộ môn VALORANT. Cùng các đội tuyển khác, những đại diện Việt Nam sẽ tiếp tục tranh tài tại Chung kết khu vực APAC với tổng giải thưởng lên đến 400.000 USD.
Trong khi các lãnh đạo công nghệ dự báo AI có thể chữa khỏi phần lớn bệnh tật trong vòng 5-10 năm tới, giới điều hành ngành dược cho rằng kỳ vọng này còn xa thực tế...
Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 sẽ diễn ra từ ngày 2 - 8/12, với các cuộc thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo, ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phát triển hàng hải thông minh và đổi mới giáo dục đại học...
Thay vì dừng lại ở các cam kết định hướng, EmbedIT và VNFITE ký kết hợp tác chiến lược, lấy việc đánh giá toàn diện hệ thống hiện hữu làm tiền đề cho các bài toán công nghệ chuyên sâu...
Nền tảng số văn hóa - du lịch tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web, cung cấp hệ sinh thái tiện ích, hỗ trợ người dân và du khách tra cứu thông tin, khám phá điểm đến và tổ chức hành trình trải nghiệm Thủ đô…
Thỏa thuận hợp tác chiến lược chỉ định VNet trở thành đối tác tích hợp, nội địa hóa, thương mại hóa và dịch vụ của Quantropi tại Việt Nam, song song với việc triển khai Chương trình Đánh giá Mức độ Sẵn sàng Phân phối Khóa Bảo mật Lượng tử (QSKD).