Cuộc chơi mới có thể khiến chip Nvidia ‘thất sủng’

Trong ba năm kể từ khi làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo bắt đầu, có một điều gần như chắc chắn là hầu hết mọi dự án AI quy mô lớn đều khởi đầu bằng các con chip của Nvidia.

Nhưng năm 2025, hai trong số những công ty quyền lực nhất của ngành công nghệ, cũng đồng thời cũng là hai khách hàng lớn nhất của Nvidia, đã tạo ra những vết nứt nhỏ nhưng đáng kể trong đế chế kinh doanh tưởng chừng bất khả xâm phạm của Nvidia.

Trước hết, Amazon bắt đầu đưa hàng nghìn con chip AI do chính hãng này phát triển vào một mạng lưới khổng lồ các trung tâm dữ liệu máy tính tại bang Indiana, Mỹ. Những con chip này đang được Anthropic, một trong những công ty AI hàng đầu thế giới, sử dụng.

Sau đó, Google cũng ký kết một loạt thỏa thuận với Anthropic. Khi Anthropic xây dựng một số trung tâm dữ liệu riêng tại New York, Texas và nhiều địa điểm khác, Google sẽ cung cấp chip cho các cơ sở này, tờ The New York Times dẫn lời ba người giấu tên am hiểu về mối quan hệ hợp tác này cho hay.

Trong nhiều năm qua, rất nhiều nhà sản xuất chip đã cố gắng cạnh tranh với Nvidia, từ các công ty lâu đời như Advanced Micro Devices, các startup như Cerebras cho tới những tập đoàn công nghệ khổng lồ như Microsoft và Meta. Tuy nhiên, các mảng kinh doanh chip đang lớn mạnh của Amazon và Google mới chính là những đối thủ đáng gờm nhất của Nvidia.

“Đúng là Nvidia đang kiểm soát một tỷ lệ rất lớn của thị trường, nhưng trong thị trường này, ngay cả những phần trăm nhỏ cũng có giá trị hàng tỷ USD”, ông Jordan Nanos, nhà phân tích tại SemiAnalysis, một công ty nghiên cứu trung tâm dữ liệu, nhận định.

Năm 2025, doanh thu từ chip AI của Amazon có tên Trainium đã đạt “vài tỷ USD”, theo lời giám đốc điều hành của doanh nghiệp này trong một cuộc họp công bố kết quả kinh doanh gần đây với các nhà đầu tư.

Không lâu sau đó, phía Google tiết lộ cho biết các con chip của hãng, được gọi là bộ xử lý tensor (TPU), tạo ra doanh thu lên tới hàng chục tỷ USD.

Nvidia hiện là công ty niêm yết có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới và vẫn kiểm soát 92% thị trường cực kỳ béo bở dành cho các con chip chuyên dụng. Những con chip này rất cần thiết cho việc xây dựng và triển khai chatbot trực tuyến, công cụ tạo hình ảnh và các công nghệ AI khác. Năm 2025, doanh thu từ chip AI của Nvidia tiến sát mốc 200 tỷ USD.

Các công ty như Amazon và Google đang đi trên một sợi dây nhỏ đầy thử thách khi vừa cạnh tranh với Nvidia lại vừa tự phát triển chip và cung cấp cho khách hàng.

NHỮNG THỎA THUẬN ĐẶC BIỆT CỦA GOOGLE

Giống như hầu hết các công ty AI khác, Anthropic cũng phụ thuộc rất lớn vào chip của Nvidia. Tuy nhiên, công ty này ngày càng chỉ trích Nvidia vì bán chip cho Trung Quốc và đang nỗ lực giảm mức độ phụ thuộc. Kết quả là hàng chục tỷ USD doanh thu chip đã chảy về Amazon và Google – hai nhà đầu tư lớn nhất của Anthropic.

Mảng kinh doanh chip của Google bắt đầu thu hút sự chú ý vào tháng 12 năm ngoái khi ông Hock Tan, Giám đốc điều hành Broadcom, cho biết công ty đã bán 10 tỷ USD chip Google cho Anthropic và startup AI này đã đặt thêm một đơn hàng thứ hai trị giá 11 tỷ USD.

Anthropic đang lắp đặt những con chip này trong các trung tâm dữ liệu mà doanh nghiệp hợp tác cùng công ty Fluidstack, theo ba nguồn tin am hiểu về dự án. Khi Fluidstack vay nợ để xây dựng các trung tâm dữ liệu này, Google cũng đứng ra bảo lãnh cho thỏa thuận, tức là cam kết sẽ trả nợ thay nếu Fluidstack không thể thực hiện nghĩa vụ, các nguồn tin cho biết.

Kể từ năm 2017, Google đã cho các công ty khác thuê TPU thông qua dịch vụ điện toán đám mây. Nhưng thỏa thuận với Anthropic đã đi theo một hướng hoàn toàn mới: lần đầu tiên, Google cho phép một công ty lắp đặt các con chip này trong một trung tâm dữ liệu không thuộc sở hữu của Google.

Thỏa thuận đặc biệt này một phần xuất phát từ quyết tâm của Anthropic trong việc duy trì quyền kiểm soát chặt chẽ đối với các công nghệ AI. Các lãnh đạo của công ty này cho rằng AI đang ngày càng trở nên nguy hiểm nên họ muốn đảm bảo rằng không ai, kể cả những đối tác thân cận nhất, có thể tiếp cận được mã nguồn phần mềm thô của công ty. Bằng cách vận hành các trung tâm dữ liệu riêng, Anthropic hy vọng có thể giữ chặt mã nguồn này.

Thỏa thuận bất thường này đã hé lộ quy mô mảng kinh doanh chip của Google, cho thấy doanh thu đang tăng lên mức hàng chục tỷ USD.

CHIP CỦA AMAZON GHI NHẬN NHIỀU KẾT QUẢ TÍCH CỰC

Amazon bắt đầu phát triển chip AI muộn hơn Google khoảng ba năm, bắt đầu vào mùa thu năm 2023 khi hãng cho biết sẽ đầu tư 4 tỷ USD vào Anthropic. Không lâu sau đó, một lãnh đạo của Amazon đã gửi một tin nhắn riêng cho một lãnh đạo tại công ty khác, nói rằng Anthropic giành được khoản đầu tư này vì đã đồng ý xây dựng AI dựa trên chip của Amazon.

Năm tiếp theo, làm việc song song với Anthropic, Amazon đã điều chỉnh một phiên bản mới của chip Trainium 2 cho các trung tâm dữ liệu hiện đang được sử dụng để huấn luyện và triển khai AI.

Dù những con chip này không mạnh bằng chip của Google hay Nvidia, Amazon đang lắp đặt số lượng gấp đôi trong mỗi trung tâm dữ liệu, với hy vọng cung cấp nhiều năng lực tính toán hơn trong khi vẫn sử dụng cùng một lượng điện năng.

Khi Amazon triển khai ngày càng nhiều chip tại các trung tâm dữ liệu ở Indiana và những cơ sở khác, doanh thu từ chip của công ty đang tăng 150% sau mỗi ba tháng, theo ông David Brown, Phó chủ tịch Bộ phận Điện toán đám mây Amazon Web Services.

Hiện tại, Anthropic là động lực chính thúc đẩy doanh thu chip của Amazon, nhưng các chuyên gia cho rằng, một mối quan hệ hợp tác nổi bật như vậy có thể dẫn đến những thay đổi lớn hơn. Việc Anthropic sử dụng chip của Amazon hoặc Google đang chứng minh rằng chip Nvidia không phải là lựa chọn duy nhất.

TRIỂN VỌNG CỦA CÁC LỰA CHỌN THAY THẾ CHIP NVIDIA

Các nhà sản xuất chip khác cũng đang theo đuổi những thỏa thuận tương tự. Advanced Micro Devices và Cerebras gần đây đã đồng ý cung cấp chip AI cho OpenAI, nhà phát triển ChatGPT.

Theo ông Daniel Newman, nhà phân tích tại Futurum Group, các công ty như Anthropic và OpenAI đang ký kết thỏa thuận với những nhà sản xuất chip ngoài Nvidia để có được càng nhiều năng lực tính toán thô càng tốt. Vì vậy, ông dự đoán rằng trong hai năm tới, thị trường dành cho các giải pháp thay thế Nvidia sẽ tăng trưởng nhanh hơn thị trường chip của chính Nvidia.

Anthropic và OpenAI không phải là những khách hàng mua chip điển hình bởi những cái tên này sở hữu đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, đủ khả năng điều chỉnh phần mềm để tương thích với các loại chip mới.

Nhưng khi chấp nhận sử dụng các con chip mới, các doanh nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy những đơn vị khác đi theo cùng hướng bởi càng nhiều người xây dựng phần mềm cho những con chip này, thì càng có nhiều người sẽ sử dụng chúng.