Cơn sốt gọi vốn của DeepSeek đang tạo ra một “chợ ngầm” đắt đỏ

Nhà đầu tư chen chân vào vòng huy động vốn mới của công ty AI Trung Quốc phải trả những khoản phí bất thường, trong khi cơ cấu đầu tư qua nhiều lớp quỹ và thời gian khóa vốn 5 năm làm gia tăng rủi ro.

ĐỊNH GIÁ DEEPSEEK 71 TỶ USD, NHÀ ĐẦU TƯ VẪN CHEN CHÂN

Cơn sốt đầu tư vào DeepSeek đang tạo ra một loại thị trường thứ cấp đầy biến động. Các nhà đầu tư được phân bổ cổ phần đã tìm cách bán lại quyền tiếp cận cơ hội này thông qua các phương tiện đầu tư đặc biệt.

Theo Financial Times, startup DeepSeek có trụ sở tại Hàng Châu được định giá khoảng 71 tỷ USD trước vòng huy động vốn mới. Con số này cao hơn đáng kể so với mức định giá 52 tỷ USD trong vòng gọi vốn ban đầu trị giá 7 tỷ USD, diễn ra chỉ một tháng trước đó.

DeepSeek nổi lên trên toàn cầu sau khi phát hành mô hình suy luận R1 vào năm ngoái. Sức hút của công ty tiếp tục tăng mạnh, bất chấp những điều kiện đầu tư được cho là khá hạn chế, trong đó có thời gian khóa vốn 5 năm và không có quyền biểu quyết. Các nguồn tin cho biết những điều khoản này phản ánh mong muốn của DeepSeek trong việc duy trì quyền kiểm soát quá trình phát triển, hạn chế áp lực từ cổ đông. Tuy nhiên, chính sự khan hiếm cơ hội tiếp cận đã thúc đẩy một làn sóng săn tìm cổ phần, kéo theo sự xuất hiện của các phương tiện đầu tư có mức phí ngày càng cao.

Một nhà đầu tư thuộc một văn phòng gia đình tại Hồng Kông cho biết gần đây ông nhận được thông tin về cơ hội đầu tư vào vòng gọi vốn mới thông qua 8 phương tiện đầu tư khác nhau được lập cho DeepSeek. Ở lớp đầu tiên, phí trước đầu tư được chào ở mức 6%, trong khi lớp thứ hai thu 8%. Mức đầu tư tối thiểu là 10 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,5 triệu USD.

RAO BÁN CỔ PHẦN, CƠ HỘI ĐẦU TƯ VÀO DEEPSEEK

Những phương tiện đầu tư này được tạo ra bởi các nhà đầu tư đã nhận được phân bổ cổ phần DeepSeek nhưng muốn phân tán rủi ro bằng cách huy động thêm tiền từ bên ngoài.

Các nhà đầu tư cho biết họ từng được chào mời mua cổ phần thông qua các phương tiện đầu tư ở những lớp thấp hơn, với phí trước đầu tư vượt 15% và khoản “carry” (phần lợi nhuận được chia cho bên quản lý) lên tới 40%.

Một nhà đầu tư quyết định không tham gia cho biết ông gần như nhận được tin nhắn WeChat và email chào mời cơ hội đầu tư vào các phương tiện đầu tư đặc biệt của DeepSeek mỗi ngày trong những tuần gần đây.

“Tất cả đều đang thu những khoản phí điên rồ. Toàn bộ quá trình, nói nhẹ nhàng nhất, là rất hỗn loạn”, nhà đầu tư này nói.

Sự phức tạp của cơ cấu đầu tư không chỉ làm gia tăng chi phí, mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng kiểm soát danh tính và nguồn tiền của những người thực sự đứng sau các khoản đầu tư. Trong khi đó, DeepSeek cho biết không tham gia vào những thỏa thuận như vậy và chỉ mới nhận thức được sự tồn tại của chúng gần đây.

Nhà sáng lập Liang Wenfeng hiện tham gia rà soát danh sách nhà đầu tư, trong đó có việc xác minh các đối tác góp vốn đứng sau những khoản tiền được huy động. Mục tiêu là ngăn cổ phần rơi vào tay những thực thể không rõ danh tính. Một số nhà đầu tư được cho là có thể bị loại khỏi vòng gọi vốn mới nếu cơ cấu cổ đông quá phức tạp tạo ra rủi ro quản trị doanh nghiệp, gây khó khăn cho kế hoạch niêm yết cổ phiếu của DeepSeek trên một trong những sàn chứng khoán chính của Trung Quốc.

DOANH THU TĂNG MẠNH, KỲ VỌNG IPO THÚC ĐẨY CƠN SỐT

Những bất cập trong quá trình huy động vốn mới cũng cho thấy khoảng cách giữa tốc độ phát triển của DeepSeek và mức độ trưởng thành trong quản trị tài chính của công ty. Khi mở vòng gọi vốn đầu tiên hồi đầu năm, DeepSeek ban đầu chỉ cung cấp một địa chỉ email để các quỹ gửi số tiền họ sẵn sàng cam kết. DeepSeek cũng không tổ chức các buổi giới thiệu cơ hội đầu tư (roadshow) hay những cuộc gặp với ban lãnh đạo như thông lệ trong các thương vụ huy động vốn.

Nhà sáng lập Liang Wenfeng từng tổ chức một cuộc gọi trực tuyến với một nhóm nhà đầu tư tiềm năng trong vòng đầu tiên. Tuy nhiên, bản ghi cuộc gọi sau đó bị rò rỉ dù các bên đã ký thỏa thuận bảo mật. Trong số 7 tỷ USD huy động ở vòng đầu tiên, Liang tự góp khoảng 3 tỷ USD, trở thành nhà đầu tư lớn nhất. Các nhà đầu tư khác gồm nhà sản xuất pin CATL và các tập đoàn công nghệ Tencent, JD.com, NetEase. Quỹ AI quốc gia do nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn cũng trở thành cổ đông thiểu số.

Danh sách nhà đầu tư của vòng mới vẫn chưa được chốt. Nhiều nhà đầu tư từ vòng đầu tiên dự kiến tiếp tục tham gia. Một số quỹ được chính quyền địa phương hậu thuẫn cũng được cho là sẽ góp vốn.

Sức hút của DeepSeek còn đến từ những kỳ vọng về tăng trưởng kinh doanh. Doanh thu định kỳ hằng năm của DeepSeek đạt khoảng 500 triệu USD vào tháng trước. Trong khi đó, chi tiêu cho hạ tầng AI trong năm nay đã lên tới 1,6 tỷ USD, gần gấp 10 lần mức chi cho cả năm 2025.

“Mọi người đều đang đặt cược vào một đợt IPO bom tấn sắp tới”, một nhà đầu tư đã cam kết tham gia vòng gọi vốn mới nói.