Big Tech trở lại tinh thần startup, mong bứt phá trong cuộc đua AI

Trong cuộc đua công nghệ khốc liệt, CEO Mark Zuckerberg đang đặt cược lớn vào chiến lược “đi nhỏ” tại Meta. Theo thông tin được trang Business Insider công bố, một đơn vị siêu trí tuệ mới với cái tên bí ẩn TBD Lab đang được thành lập tại Meta, tập hợp những bộ óc hàng đầu từ các startup AI đình đám. Đứng đầu là Alexandr Wang, cựu ngôi sao của giới startup, nhóm này được giao nhiệm vụ phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của tinh thần startup tại một gã khổng lồ công nghệ.

“Tôi càng tin rằng các đội ngũ nhỏ, tập trung nhân tài là cấu hình tối ưu để thúc đẩy nghiên cứu biên giới”, ông Zuckerberg phát biểu trong cuộc họp báo cáo thu nhập mới nhất của Meta. Không giống như đội quân kỹ sư khổng lồ vận hành các thuật toán như newsfeed của Facebook, TBD Lab hoạt động tinh gọn, với quy mô chỉ là một phần nhỏ trong số hơn 70.000 nhân viên của Meta.

Xu hướng “trở lại tinh thần khởi nghiệp” này không chỉ giới hạn ở Meta. Tinh thần startup – vốn là ADN của Thung lũng Silicon – đang lan tỏa mạnh mẽ, từ các gã khổng lồ Big Tech như Google, Tesla đến những startup mới nổi. Các đội ngũ tinh nhuệ, được hỗ trợ bởi AI và sự quyết tâm cắt giảm bộ máy quan liêu, đang trở thành mũi nhọn để đẩy nhanh tiến độ đổi mới.

TÁI SINH TINH THẦN STARTUP GIỮA LÒNG BIG TECH

Tại Meta, Zuckerberg liên tục tinh chỉnh cơ cấu tổ chức, nhấn mạnh triết lý “phẳng hơn, tinh gọn hơn, nhanh hơn” trong năm hiệu quả 2023. Giờ đây, ông bổ sung luận điểm mới: nhỏ hơn cũng có thể là tốt hơn. TBD Lab là minh chứng, với mục tiêu tạo ra những đột phá AI từ các nhóm nhân sự tinh gọn, thay vì dựa vào số lượng đông đảo.

Google cũng không nằm ngoài xu hướng này. Gã khổng lồ tìm kiếm nổi tiếng với việc tiên phong trong AI, từng đặt nền móng cho các mô hình ngôn ngữ lớn với bài báo “Attention Is All You Need” năm 2017 – chỉ do tám nhà nghiên cứu thực hiện.

Gần đây, Google tiếp tục tái cấu trúc đội ngũ AI, ưu tiên các nhóm nhỏ để tránh tình trạng “nấm mốc” – khi nhiều nhóm chồng chéo công việc. Tesla, dưới sự dẫn dắt của Elon Musk, cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự, sử dụng các đội kỹ sư tinh nhuệ để đẩy nhanh phát triển AI cho xe tự lái và robot Optimus, thay vì mở rộng quy mô nhân sự một cách ồ ạt.

Ở cấp độ startup, Kashish Gupta, đồng sáng lập Hightouch – một công ty AI marketing tại San Francisco được định giá 1,2 tỷ USD – là một ví dụ điển hình. Với chỉ 55 kỹ sư, Hightouch đã huy động hơn 132 triệu USD và ra mắt các sản phẩm AI lớn, như một AI agent chỉ cần bốn kỹ sư. “Người ưu tiên công việc chính là các kỹ sư”, Gupta khẳng định, nhấn mạnh văn hóa tự chủ và tinh gọn.

AI: ĐỘNG LỰC SIÊU TĂNG TỐC CHO ĐỘI NGŨ NHỎ

Sức mạnh của “đội ngũ nhỏ” được củng cố bởi những bước tiến vượt bậc trong AI. Các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay, vốn là nền tảng cho nhiều ứng dụng AI, đều bắt nguồn từ những nhóm nghiên cứu nhỏ nhưng xuất sắc.

Với nguồn nhân tài AI khan hiếm, các gã khổng lồ như Meta sẵn sàng chi ra những gói bồi thường chín con số để chiêu mộ những bộ óc hàng đầu. Yangshun Tay, một kỹ sư AI, từng chia sẻ: “Chỉ cần vài người tinh hoa, bạn đã có thể tạo ra những đột phá với tác động không cân xứng”.

Nat Friedman, cựu CEO GitHub và hiện là một thành viên trong nỗ lực AI của Meta, cũng ủng hộ triết lý này. Trong tuyên ngôn cá nhân, ông viết: “Đội ngũ nhỏ hơn là tốt hơn. Quyết định nhanh hơn, ít họp hành hơn, vui vẻ hơn”. Friedman cho rằng nhiều công ty công nghệ đang thừa nhân sự gấp hai đến mười lần, làm chậm tiến độ đổi mới.

Tuy nhiên, mô hình đội ngũ nhỏ không phải là liều thuốc tiên cho mọi vấn đề. Tại Meta, sự xuất hiện của TBD Lab với các khoản thu nhập hậu hĩnh đã gây ra căng thẳng nội bộ, thậm chí khiến một số nhà nghiên cứu đe dọa nghỉ việc.

Các đội nhỏ, dù tài năng, vẫn có thể bị kìm hãm bởi bộ máy pháp lý, nhân sự và tuyển dụng của một tập đoàn lớn, như Elliott Parker, CEO của Alloy Partners, chỉ ra. “Một đơn vị đặc biệt có thể khiến những nhân viên cũ cảm thấy bị bỏ rơi, không phải nơi các ngôi sao hội tụ”, ông nói.

Google cũng đối mặt với vấn đề tương tự, khi các nhóm nhỏ đôi khi trùng lặp công việc, dẫn đến sự kém hiệu quả. Meta đã phải tái tổ chức bộ phận AI nhiều lần, giải tán hai đơn vị chỉ trong bốn tháng qua. Tesla, dù thành công với các dự án như Full Self-Driving, cũng phải đối mặt với những thách thức kỹ thuật phức tạp mà các đội nhỏ đôi khi khó giải quyết nhanh chóng.

LIỆU BIG TECH CÓ THỂ BIẾN ĐỔI NHỜ TINH THẦN STARTUP?

Câu hỏi lớn đặt ra là liệu mô hình startup này có thể giúp các gã khổng lồ như Meta, Google hay Tesla duy trì lợi thế trong cuộc đua AI. CEO Parker cảnh báo rằng các đội ngũ đổi mới bên trong các tập đoàn lớn hiếm khi tạo ra sự biến đổi cơ bản như kỳ vọng. Thay vào đó, chúng thường mang lại các sản phẩm mới hoặc cải tiến hiệu quả, nhưng không đủ để thay đổi toàn bộ tổ chức.

Tuy nhiên, Zuckerberg vẫn lạc quan. Trong cuộc họp báo cáo thu nhập gần đây, ông nhấn mạnh: “Đối với nghiên cứu siêu trí tuệ, bạn cần nhóm nhỏ nhất có thể nắm bắt toàn bộ vấn đề, điều này tạo ra một số động lực đặc biệt về cách đội ngũ hoạt động”. CEO Tesla Elon Musk cũng chia sẻ quan điểm tương tự, khi ông liên tục thúc đẩy Tesla hoạt động như một startup, với các nhóm kỹ sư nhỏ nhưng quyết liệt để đạt được những mục tiêu tham vọng.

Dù còn có những nghi ngại song Thung lũng Silicon thực sự đang bước vào “kỷ nguyên tinh thần startup”, được siêu tăng tốc bởi AI. Các Big Tech đang cố gắng tái hiện tinh thần startup để giữ vững vị thế dẫn đầu. Dù thành công hay không, xu hướng này đang định hình lại cách các gã khổng lồ công nghệ vận hành, hứa hẹn một tương lai nơi tốc độ, sự tinh gọn và tài năng trở thành chìa khóa cho đổi mới.