Nhu cầu nhân lực truyền thông trong doanh nghiệp và quan hệ công chúng đang gia tăng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Dù cả nước đã có gần 20 cơ sở đào tạo ngành này, song việc thiếu giáo trình chuẩn hóa vẫn là một thách thức lớn, dẫn đến người làm truyền thông trong doanh nghiệp vẫn lúng túng mỗi khi xảy ra khủng hoảng truyền thông.

Ngày 17/3/2026, tại Trường Đại học Phương Đông diễn ra chương trình ra mắt hai cuốn sách chuyên ngành gồm “Ứng xử với khủng hoảng truyền thông” và “Tổ chức và quản trị sự kiện”. Sự kiện thu hút sự tham dự của nhiều nhà khoa học, giảng viên, nhà báo  trong lĩnh vực đào tạo, truyền thông và quan hệ công chúng.

Cuốn “Ứng xử với khủng hoảng truyền thông” do TS. Nguyễn Quang Hòa - nhà báo có hơn 50 năm kinh nghiệm thực hiện. Trong sự nghiệp của mình, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Trưởng ban Thư ký Tòa soạn Báo Hà Nội Mới, Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ Thủ đô. Bên cạnh đó, ông còn là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu và sách chuyên ngành báo chí, truyền thông, đồng thời hiện đang giảng dạy tại Trường Đại học Văn Lang và nhiều cơ sở đào tạo khác.

NHU CẦU NHÂN LỰC TRUYỀN THÔNG TRONG DOANH NGHIỆP

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS. Nguyễn Hữu Cương - Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Phương Đông nhấn mạnh: Quản trị khủng hoảng truyền thông là một nội dung quan trọng trong chương trình đào tạo ngành truyền thông và quan hệ công chúng. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy hệ thống giáo trình trong lĩnh vực này tại Việt Nam vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ. Phần lớn giảng viên phải sử dụng tài liệu nước ngoài hoặc sách tham khảo, chưa thực sự phù hợp với bối cảnh trong nước.

Theo ông Cương, nhu cầu nhân lực truyền thông trong doanh nghiệp và quan hệ công chúng đang gia tăng mạnh mẽ trong những năm gần đây. Dù cả nước đã có gần 20 cơ sở đào tạo ngành này, song việc thiếu giáo trình chuẩn hóa vẫn là một thách thức lớn.

"Nội dung cuốn “Ứng xử với khủng hoảng truyền thông” không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn đưa ra nhiều tình huống thực tiễn, được đúc kết từ các vụ khủng hoảng đã xảy ra trong xã hội, từ cá nhân nổi tiếng đến các doanh nghiệp và tổ chức. Qua đó, người đọc có thể tiếp cận những bài học cụ thể, sinh động”, PGS.TS. Nguyễn Hữu Cương chia sẻ.

Các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch truyền thông khủng hoảng từ trước, đặt trong chiến lược quan hệ công chúng tổng thể. Người phát ngôn cũng cần được đào tạo bài bản, thường xuyên thực hành để sẵn sàng ứng phó với các tình huống bất ngờ. Nếu không có sự chuẩn bị, khủng hoảng có thể lan rộng như “vết dầu loang”, kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực về uy tín và hình ảnh”.

TS Nguyễn Quang Hoà. 

Đáng chú ý, cuốn sách hướng dẫn chi tiết các kỹ năng cần thiết khi làm việc với báo chí trong bối cảnh khủng hoảng, như kỹ năng phát ngôn, tổ chức họp báo, viết thông cáo báo chí, trả lời và từ chối phỏng vấn. Ngoài ra, sách cũng giúp người học hiểu rõ cơ chế hoạt động của các cơ quan báo chí, từ đó chủ động xây dựng mối quan hệ hiệu quả với truyền thông.

Chia sẻ về quá trình thực hiện cuốn sách, TS Nguyễn Quang Hòa cho biết ban đầu ông viết sách nhằm phục vụ đào tạo báo chí. Tuy nhiên, trong quá trình giảng dạy quan hệ công chúng, ông nhận thấy nhu cầu về tài liệu chuyên sâu trong lĩnh vực này là rất lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng truyền thông nghiêm trọng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đào tạo bài bản kỹ năng xử lý khủng hoảng.

Một trong những nguyên tắc quan trọng được đề cập trong sách là “24 giờ vàng” – khoảng thời gian quyết định để kiểm soát và xử lý khủng hoảng. Nếu tổ chức không kịp thời phản ứng trong thời gian này, nguy cơ mất kiểm soát thông tin là rất cao. Khác với trước đây, khi các tổ chức có thể xử lý thông tin thông qua một số kênh báo chí truyền thống, hiện nay mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số khiến thông tin lan truyền theo thời gian thực, với tốc độ và phạm vi rộng hơn nhiều.

Ở góc độ thực tiễn, TS Nguyễn Quang Hòa cũng chỉ ra những hạn chế của thị trường dịch vụ PR tại Việt Nam. Nhiều công ty hoạt động chưa chuyên nghiệp, thiếu kinh nghiệm trong tư vấn và xử lý khủng hoảng, trong khi hành lang pháp lý còn chưa hoàn thiện. Điều này khiến các doanh nghiệp dễ rơi vào thế bị động khi đối mặt với khủng hoảng truyền thông.

KẾT HỢP LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN

Cuốn sách thứ hai “Tổ chức và quản trị sự kiện” là công trình đồng tác giả giữa TS Nguyễn Quang Hòa và ThS Lê Duy Hưng Thịnh - một đạo diễn có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, từng tham gia chỉ đạo nhiều chương trình, lễ hội và sự kiện lớn trên cả nước. Sự kết hợp giữa nền tảng lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn đã giúp cuốn sách mang tính ứng dụng cao, phù hợp với nhu cầu đào tạo hiện nay.

TS Nguyễn Quang Hòa đảm nhiệm phần khung lý thuyết, còn ThS Lê Duy Hưng Thịnh phụ trách nội dung thực hành, từ kinh nghiệm tổ chức các chương trình lớn. Cách tiếp cận này giúp người học không chỉ nắm vững kiến thức nền tảng mà còn có thể áp dụng trực tiếp vào công việc.

Thực tế cho thấy nhiều người làm trong lĩnh vực tổ chức sự kiện thường tập trung vào hoạt động thực tiễn để có thu nhập, ít dành thời gian cho nghiên cứu và giảng dạy. Điều này dẫn đến tình trạng người có kinh nghiệm thực tế nhưng thiếu nền tảng lý luận vững chắc".

PGS.TS Phạm Mạnh Hà (Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội).

Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Phạm Mạnh Hà (Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội) đánh giá cao ý nghĩa của hai cuốn sách trong bối cảnh hiện nay; đồng thời cho biết khoảng một thập kỷ trước, khi xây dựng chương trình đào tạo ngành tổ chức sự kiện, khó khăn lớn nhất không phải là đội ngũ giảng viên mà là thiếu tài liệu và giáo trình. Dù ngành này đã được giảng dạy ở một số cơ sở, nhưng số lượng công trình nghiên cứu và sách chuyên sâu còn rất hạn chế.

PGS.TS Phạm Mạnh Hà nhấn mạnh: việc ra mắt hai cuốn sách lần này được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục khoảng trống đó, cung cấp nguồn tài liệu hữu ích cho cả giảng viên và sinh viên, đóng góp thiết thực cho công tác đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực truyền thông và tổ chức sự kiện, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội trong thời đại truyền thông số.