Điều 33a Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Luật Phòng, chống rửa tiền đang đề xuất bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa...

Theo dự thảo, lần đầu tiên một bộ tiêu chí nhận diện giao dịch đáng ngờ đối với tài sản mã hóa được đưa vào luật, làm cơ sở để các tổ chức cung ứng dịch vụ tài sản mã hóa thực hiện nhận diện khách hàng, giám sát và báo cáo giao dịch có rủi ro.

Điểm đáng chú ý là cơ quan quản lý không chỉ tập trung vào quy mô giao dịch mà còn hướng đến hành vi của người dùng.

Ở nhóm dấu hiệu đáng ngờ liên quan đến cách thức luân chuyển dòng tiền, Dự thảo lưu ý các trường hợp chia nhỏ giao dịch để tránh ngưỡng nhận biết khách hàng hoặc ngưỡng báo cáo; giao dịch giá trị lớn diễn ra dồn dập trong thời gian ngắn nhưng không có mục đích kinh doanh rõ ràng. Việc nạp tiền, mua bán và rút tài sản mã hóa liên tiếp ngay sau khi mở tài khoản cũng nằm trong diện bị giám sát nếu không phù hợp với hồ sơ khách hàng.

Một nhóm khác tập trung vào hành vi che giấu nguồn gốc tài sản. Ngân hàng Nhà nước đề xuất coi là đáng ngờ đối với trường hợp sử dụng công cụ làm mờ dấu vết giao dịch, liên tục chuyển đổi giữa nhiều loại tài sản mã hóa hoặc chấp nhận chi phí giao dịch, mức thua lỗ bất thường mà không có lý do hợp lý. Các giao dịch có dấu hiệu gom tài sản từ nhiều ví về một địa chỉ duy nhất hoặc phân tán tài sản tới nhiều ví khác nhau trong thời gian ngắn cũng được đặt dưới cơ chế theo dõi tăng cường.

Dự thảo đồng thời dành sự chú ý lớn đến yếu tố nhận diện khách hàng và tính minh bạch thông tin. Những trường hợp từ chối hoặc trì hoãn cung cấp hồ sơ nhận biết khách hàng, không giải trình được nguồn gốc tài sản, sử dụng thông tin không nhất quán hoặc có dấu hiệu giả mạo sẽ bị coi là có rủi ro cao. Việc truy cập nền tảng bằng công cụ che giấu danh tính hoặc sử dụng địa chỉ Internet không phù hợp với thông tin địa lý đã xác minh cũng có thể trở thành dấu hiệu cảnh báo.

Đáng chú ý, dự thảo không chỉ hướng tới người cố tình che giấu giao dịch mà còn tính đến nguy cơ bị lợi dụng làm trung gian chuyển tiền. Người có hiểu biết hạn chế về tài sản mã hóa nhưng lại phát sinh giao dịch giá trị lớn, tần suất cao hoặc giao dịch theo chỉ dẫn của bên thứ ba có thể bị xem xét là trường hợp đứng tên hộ hoặc bị lôi kéo tham gia hoạt động có rủi ro.

Ở góc độ xuyên biên giới, cơ quan quản lý cũng đề xuất giám sát chặt hơn các giao dịch liên quan đến nền tảng chưa đăng ký, chưa được cấp phép hoặc có liên hệ với quốc gia, vùng lãnh thổ có cơ chế phòng, chống rửa tiền yếu kém.

Hiện, Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến rộng rãi góp ý cho Dự thảo.