Tại hội nghị nhà đầu tư chiều 15/10, lãnh đạo SHB cho biết danh mục L/C mua hẳn miễn truy đòi khoảng 75.000 tỷ đồng đã ở mức cao và dự kiến giảm dần. Ngân hàng cũng thông tin về tình hình thanh toán các khoản L/C và kế hoạch ghi nhận lợi nhuận từ thương vụ chuyển nhượng SHB Finance trong quý IV/2026…

Từ cuối năm 2024, khoản phải thu từ nghiệp vụ mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo thư tín dụng (L/C) do chính ngân hàng phát hành xuất hiện với quy mô đáng kể trong mục tài sản có khác của nhiều ngân hàng thương mại. 

VnEconomy cập nhật số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính của nhóm ngân hàng có công bố thông tin cho thấy, quy mô khoản mục này tăng hơn 2 lần sau 6 quý, từ khoảng 75.000 tỷ đồng lên gần 158.000 tỷ đồng vào cuối quý II/2026. 

Diễn biến này diễn ra sau khi Thông tư 21/2024/TT-NHNN và Thông tư 31/2024/TT-NHNN cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2024. Theo đó, nghiệp vụ UPAS L/C (thư tín dụng trả chậm có điều khoản trả ngay) phải tính vào dư nợ cấp tín dụng sau khi bên thụ hưởng được thanh toán. Trong khi đó, khoản phải thu từ nghiệp vụ mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo L/C do chính ngân hàng phát hành được ghi nhận tại mục tài sản có khác và không thuộc phạm vi phân loại nợ, trích lập dự phòng cụ thể theo Thông tư 31.

Sự gia tăng quy mô khoản mục này thu hút sự quan tâm của giới phân tích về khả năng thanh toán khi đến hạn và công tác quản lý rủi ro tại các ngân hàng có số dư lớn.

Tại hội nghị nhà đầu tư ngày 15/10/2026, ông Đinh Ngọc Dũng, Phó Tổng giám đốc SHB đã giải đáp các câu hỏi liên quan đến nghiệp vụ này, trong đó có quy mô danh mục, tình hình thanh toán và phương án xử lý rủi ro.

Theo báo cáo tài chính quý II/2026 của SHB, số dư nghiệp vụ này ở mức khoảng 75.000 tỷ đồng. Ông Dũng đánh giá đây là mức cao và dự kiến quy mô danh mục sẽ giảm dần trong thời gian tới.

Theo lãnh đạo SHB, quy mô danh mục được xác định trên cơ sở khảo sát nhu cầu khách hàng, chiến lược phát triển tài sản nợ, có của ngân hàng trong từng thời kỳ và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Về cơ sở triển khai, ông Dũng cho biết SHB thực hiện nghiệp vụ mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo L/C căn cứ Điều 52 Thông tư 21/2024/TT-NHNN.

Theo lãnh đạo ngân hàng, việc mua bộ chứng từ được thực hiện trên cơ sở đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có yêu cầu về quyền thụ hưởng của khách hàng, tình trạng thanh toán của bộ chứng từ và việc chấp nhận thanh toán của ngân hàng phát hành hoặc ngân hàng xác nhận.

Đối với các L/C do SHB phát hành, ngân hàng thực hiện quy trình thẩm định tương tự hoạt động cho vay thông thường, từ đánh giá khách hàng, năng lực tài chính đến phương án kinh doanh. Đồng thời, SHB áp dụng các biện pháp quản lý nguồn thu từ phương án kinh doanh để bảo đảm khả năng thanh toán L/C khi đến hạn.

Ông Dũng thông tin toàn bộ danh mục L/C do ngân hàng phát hành đều được áp dụng các biện pháp bảo đảm theo quy định. Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản bảo đảm (LTV) bình quân của SHB khoảng 60%.

Phó Tổng giám đốc SHB khẳng định: “Trong thời gian thực hiện vừa rồi, 100% các L/C đều đã thu đúng hạn, thậm chí có những L/C thu trước hạn”.

Đối với trường hợp khách hàng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khi L/C đến hạn, ông Dũng cho biết ngân hàng sẽ áp dụng các biện pháp xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ tương tự hoạt động cấp tín dụng thông thường.

“Giả sử có rủi ro đó xảy ra thì chúng tôi cũng thực hiện các biện pháp xử lý tài sản bảo đảm, xử lý nợ theo những phương án cấp tín dụng thông thường”, ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, nghiệp vụ mua hẳn miễn truy đòi bộ chứng từ theo L/C hiện đóng góp tỷ trọng lớn vào thu nhập dịch vụ của SHB. Thông tin lãnh đạo SHB chia sẻ tại hội nghị cho thấy thu nhập ngoài lãi hiện chiếm gần 30% tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng, so với mức khoảng 10% trước đây.

Liên quan đến thương vụ chuyển nhượng SHB Finance, ban lãnh đạo SHB cho biết giao dịch đã hoàn tất trong tháng 7/2026 và lợi nhuận từ thương vụ dự kiến được ghi nhận trong quý IV/2026. Giá trị lợi nhuận cụ thể chưa được công bố tại hội nghị.