Sau thu hoạch vụ chiêm, người dân quê tôi thường dành ra vài tuần ngâm bùn cho những thửa ruộng để chờ vụ cấy mới. Những ngày ấy, người nhà nông hễ ra đồng là có thể dễ dàng bắt được cả giỏ cá, giỏ cua mang về làm thức ăn.

Có lần đi làm về, mẹ đem cả giỏ đầy toàn lươn bắt ở ruộng. Đó là những con lươn sống ở bờ lầy, có màu vàng sẫm, thân tròn và đầu nhỏ... Hôm nào bắt được mớ lươn là hôm ấy bữa cơm gia đình được đổi món. Nào là lươn xào, lươn rang ăn với cơm nóng, nào là lươn kho tương, hay lươn om chuối xanh đậu phụ… Nhưng có lẽ, miến lươn là món ăn được nhiều người biết đến nhất.

Món miến lươn có vị ngon từ chính sự giản dị của các loại nguyên liệu, đó là hương vị riêng của vùng Bắc bộ quê hương. Hơn nữa, miến lươn được xem là món ăn mang đầy đủ biểu tượng về ẩm thực văn hoá Việt Nam, là một món ngon hài hoà âm dương: lươn mang tính âm và rau dăm, ớt mang tính dương. Nghệ thuật chế biến một bát miến lươn đồng giống như thông điệp gửi gắm vào lòng khách ẩm thức cái duyên đằm thắm của người đầu bếp.

Miến rửa sạch đã trần nước sôi, được trần lại vào nồi nước dùng lươn mầu nâu nâu cho miến nở, thấm độ đậm, ngọt của nước dùng rồi cho vào bát. Miến là miến tầu làm bằng đỗ xanh nên sợi miến nhỏ mà giòn chứ không nát. Những miếng thịt lươn đã xào săn lại mà vẫn phô màu vàng óng của da lươn. Hành hoa và rau răm thái nhỏ tăn thường thái trước khi cho vào bát để giữ mùi thơm, hành răm thái càng nhỏ càng tiết mùi thơm nhiều hơn. Rắc hành răm thái nhỏ lên thịt lươn rồi chan nước dùng. Nước dùng lươn màu nâu ngọt trên mức bình thường vì phải đậm đặc mới nổi vị. Và chỉ chan sâm sấp chứ không chan võng, cuối cùng rắc hạt tiêu.

Miến thấm đượm nước dùng, thịt lươn xào săn ăn hơi dẻo rất rõ vị lươn, lại được tẩm ướp nên thơm mùi tiêu và mùi nước mắm ngon thật hấp dẫn. Bát miến lươn, ăn tới miếng cuối cùng vẫn còn nóng. Món miến lươn hấp dẫn mọi mùa, nhưng vào những ngày mưa trời hơi se lạnh còn hấp dẫn hơn nhiều. Bởi vì dù đất trời có ảm đạm đến mấy, khi bê bát miến lươn thơm phức, nóng hổi lên là có thể quên hết mọi chán nản.