Dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi) sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi, thông thoáng hơn và hoàn thiện quy định về huy động, phát triển thành viên, loại bỏ các quy định gây trở ngại gia nhập thị trường, từ đó, xây dựng hệ sinh thái các tổ chức kinh tế hợp tác mạnh...

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV, chiều ngày 22/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội nghe Tờ trình về dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi), báo cáo thẩm tra dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi).

HÀNH LANG PHÁP LÝ THÔNG THOÁNG, THUẬN LỢI

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, cho biết, mục đích sửa đổi Luật Hợp tác xã là để tạo hành lang pháp lý thuận lợi, thông thoáng cho phát triển của các tổ chức kinh tế hợp tác trong tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, hội nhập quốc tế, sự phát triển của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Đồng thời, hoàn thiện quy định về huy động, phát triển thành viên, loại bỏ các quy định gây trở ngại gia nhập thị trường.

Đặc biệt, xây dựng hệ sinh thái các tổ chức kinh tế hợp tác mạnh; giúp nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống của các thành viên và góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng, xã hội.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết dự án Luật được xây dựng trên quan điểm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; kế thừa tối đa các quy định của Luật Hợp tác xã năm 2012 còn phù hợp, đang có hiệu lực, hiệu quả, đồng thời giữ vững các nguyên tắc cơ bản của hợp tác xã do Liên minh Hợp tác xã quốc tế đưa ra trong thế kỷ 21.

Các quy định Luật Các tổ chức kinh tế hợp tác được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn phát triển Hợp tác xã ở nước ta từ khi Luật Hợp tác xã năm 2012 có hiệu lực thi hành, đồng thời tiếp thu có chọn lọc các kinh nghiệm quốc tế, phù hợp với xu thế vận động và phát triển của các tổ chức kinh tế hợp tác trong bối cảnh mới. 

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, dự thảo Luật trình Quốc hội bám sát 5 nhóm chính sách gồm: hoàn thiện các quy định về bản chất hợp tác xã, phát triển thành viên hợp tác xã; mở rộng phạm vi điều chỉnh và hoàn thiện các quy định về loại hình tổ chức kinh tế hợp tác, tổ chức đại diện; mở rộng thị trường, nâng cao khả năng huy động vốn, tạo động lực cho hợp tác xã phát triển; hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác quản trị, điều hành hợp tác xã; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh tế tập thể.

Về các vấn đề cần xin ý kiến, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết Chính phủ xin ý kiến Quốc hội về tên dự án luật theo 2 phương án.

Trong đó, phương án 1 là Luật Các tổ chức kinh tế hợp tác; phương án 2 là Luật Hợp tác xã. 

ĐỀ XUẤT BỔ SUNG CHÍNH SÁCH ƯU TIÊN TRONG LĨNH VỰC NÔNG NGHIỆP

Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Hợp tác xã (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết Ủy ban Kinh tế nhất trí với Tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết ban hành Luật Hợp tác xã (sửa đổi) nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý thống nhất, đầy đủ, góp phần thúc đẩy việc phát triển kinh tế tập thể năng động, hiệu quả, bền vững.

Đồng thời ông cũng cho rằng hồ sơ của dự án Luật đáp ứng điều kiện trình Quốc hội; bố cục và kết cấu của dự thảo Luật tương đối chi tiết, bao quát nhiều nội dung.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đề nghị tiếp tục nghiên cứu, kết cấu lại các nội dung dự thảo Luật bảo đảm tính logic, hợp lý hơn; bổ sung tại Điều 4 về giải thích từ ngữ một số thuật ngữ được sử dụng nhiều tại dự thảo Luật như “tổ chức đại diện”, “quyền hưởng dụng”....

Đồng thời, đề nghị nghiên cứu bổ sung, luật hóa tối đa các quy định tại các văn bản dưới luật được áp dụng ổn định thời gian qua, giảm thiểu các quy định chờ hướng dẫn.

Đối với các nội dung không thể quy định chi tiết tại dự thảo Luật, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo các văn bản hướng dẫn kèm theo, đảm bảo hiệu lực thi hành của Luật theo quy định.

Ủy ban Kinh tế nhận thấy về cơ bản các nội dung của 8 chính sách tại Nghị quyết số 20-NQ/TW được thể chế hóa tại dự thảo Luật.

Tuy nhiên, việc thể chế hóa một số chính sách còn chung chung, chưa cụ thể, vì vậy, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát, cụ thể hóa các chính sách bảo đảm quy định thống nhất với các luật có liên quan, phù hợp với quy định tại dự án Luật Đất đai (sửa đổi) cũng đang được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các chính sách ưu tiên cho các tổ chức kinh tế tập thể trong lĩnh vực nông nghiệp theo đúng chủ trương được nêu tại Nghị quyết số 20-NQ/TW.

Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục rà soát, nghiên cứu quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng phù hợp với tên gọi của dự án Luật là Luật Hợp tác xã (sửa đổi); tiếp tục rà soát, nghiên cứu, đề xuất những quy định khác nhau giữa Luật này và các luật liên quan.

Từ đó, làm cơ sở để Quốc hội xem xét, quyết định những nội dung đặc thù đối với hợp tác xã quy định ngay tại dự thảo Luật này hay dẫn chiếu hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định tại pháp luật có liên quan bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Đồng thời, cần nghiên cứu, xem xét bổ sung quy định giao hệ thống Liên minh Hợp tác xã thực hiện một số nội dung dịch vụ công trong việc hỗ trợ, thúc đẩy việc tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới theo chủ trương được nêu tại Nghị quyết số 20-NQ/TW...

"Làm rõ hơn quy định tại Điều 21 của dự thảo Luật về nguồn hình thành Quỹ, cơ chế vận hành Quỹ và cơ quan chịu trách nhiệm quản lý Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã ở Trung ương và ở cấp tỉn, tránh chồng chéo, trùng lặp với vai trò và chức năng của Ngân hàng Hợp tác xã và Quỹ tín dụng nhân dân", Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nêu rõ.

Ngoài những nội dung nêu trên, Ủy ban Kinh tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định khác tại dự thảo Luật, tránh tình trạng quy định chung chung gây khó khăn trong thực tế triển khai; rà soát, không quy định lại những nội dung được quy định tại các luật khác, tránh trùng lặp, xung đột pháp luật, đồng thời tiếp tục rà soát, chỉnh lý về từ ngữ, câu chữ và kỹ thuật văn bản để hoàn thiện dự án Luật. 

Trên cơ sở các nội dung báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung cho ý kiến về một số nội dung về tên dự án Luật; việc thể chế hóa nội dung 8 chính sách tại Nghị quyết số 20-NQ-TW; việc mở rộng phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng: bổ sung Tổ hợp tác và Liên đoàn Hợp tác xã; tổ chức đại diện, Liên minh Hợp tác xã; tài sản, tài chính, kiểm toán hợp tác xã; mô hình tổ chức quản trị đối với các hình thức tổ chức hợp tác xã; quản lý nhà nước đối với hợp tác xã; việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ của hợp tác xã...