Loạt dự án đầu tư công “đắp chiếu” kéo dài

Không chỉ khu vực đầu tư ngoài ngân sách, nhiều dự án đầu tư công tại Hải Phòng cũng rơi vào tình trạng chậm tiến độ, dừng thi công kéo dài nhiều năm. Thực trạng này không chỉ làm gia tăng nguy cơ lãng phí nguồn lực đất đai, vốn đầu tư mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.

KÝ TÚC XÁ, NHÀ CÔNG NHÂN DANG DỞ VÌ THIẾU VỐN

Dự án xây dựng khu ký túc xá sinh viên Trường Đại học Hải Phòng được UBND TP. Hải Phòng quyết định đầu tư từ năm 2007. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 320 tỷ đồng với mục tiêu xây dựng hai khối ký túc xá 8 tầng và một nhà ăn 2 tầng. Trong đó, ngân sách Trung ương là nguồn trái phiếu Chính phủ hơn 286 tỷ đồng, ngân sách thành phố Hải Phòng hơn 21 tỷ đồng, vốn sự nghiệp của Trường Đại học Hải Phòng hơn 12 tỷ đồng. Dự án được thực hiện trong giai đoạn 2008 - 2016.

Dự án đã được bố trí, giải ngân hơn 192 tỷ đồng, còn thiếu hơn 128 tỷ đồng. Sau gần 20 năm triển khai, dự án ký túc xá sinh viên Đại học Hải Phòng vẫn chỉ là các hạng mục thi công dở dang, đã bị dừng thi công từ lâu. Khối nhà 8 tầng mới đạt hơn một nửa khối lượng thi công, công trình khác đạt trên 60% khối lượng xây dựng, nhà ăn cũng chưa hoàn thiện hoang phế theo thời gian.

Dự án khu ký túc xá sinh viên tại phường Chu Văn An thuộc thành phố Chí Linh (nay thuộc phường Chu Văn An, Hải Phòng) được UBND tỉnh Hải Dương (trước đây) phê duyệt từ năm 2009 với tổng mức đầu tư hơn 214 tỷ đồng. Dự án với hạng mục chính xây dựng hai đơn nguyên T2A và T3A cùng một số hạng mục cơ bản nhằm đáp ứng chỗ ở cho hơn 2.200 sinh viên các trường đại học khu vực Chí Linh. Nhưng do nguồn vốn bố trí nhỏ giọt, thiếu ổn định, dự án chỉ được triển khai cầm chừng. Đến năm 2014, công trình buộc phải dừng thi công khi mới hoàn thành phần thô. Từ đó đến nay, dự án rơi vào trạng thái “đắp chiếu”, không thể đưa vào sử dụng.

Dự án phát triển đô thị tại Hải Phòng vướng thủ tục pháp lý

Nhiều dự án đô thị, du lịch quy mô lớn trên địa bàn Hải Phòng rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài do vướng mắc quy hoạch, thủ tục pháp lý…

Không chỉ các ký túc xá, khu nhà ở công nhân nhà máy xơ sợi Đình Vũ cũng rơi vào tình trạng đầu tư dở dang rồi bỏ lửng. Năm 2010, thành phố Hải Phòng giao hơn 7,91 ha đất tại phường Đông Hải cho Công ty Cổ phần Hóa dầu và Xơ sợi Việt Nam thực hiện dự án nhà ở công nhân phục vụ Nhà máy sản xuất xơ sợi tổng hợp Polyeste Đình Vũ. Đến nay, chủ đầu tư mới xây dựng được 2 block chung cư cùng một số hạng mục hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng trên khoảng 4 ha. Hơn 3,91 ha đất còn lại, dù đã hoàn tất san lấp mặt bằng nhưng chưa được triển khai xây dựng.

Trước tình trạng chậm tiến độ kéo dài, tháng 10/2017, UBND TP. Hải Phòng đã ra quyết định thu hồi 3,91 ha đất chưa triển khai theo đề xuất của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Hải Phòng cũng nhiều lần yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện các khối nhà đã xây thô để đưa vào khai thác. Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn án binh bất động, các hạng mục đã xây dựng chưa thể đưa vào vận hành. Tình trạng pháp lý của dự án cũng chưa được xử lý dứt điểm, khiến khu đất rơi vào trạng thái bỏ hoang kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.

DỰ ÁN GIAO THÔNG, CHỈNH TRANG ĐÔ THỊ ĐÌNH TRỆ

Năm 2007, UBND TP. Hải Phòng giao cho Công ty TNHH MTV Thương mại Đầu tư Phát triển Đô thị làm chủ đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường trục chính Lạch Tray – Hồ Đông với mặt cắt ngang rộng 100m. Dự án thực hiện trên địa bàn các phường phường Gia Viên, Ngô Quyền và Đông Hải với mục tiêu tạo ra tuyến giao thông mới dài khoảng 5,7km kết nối khu vực Cảng biển Hải Phòng với khu đô thị trung tâm Hải Phòng. Dự án với tổng mức đầu tư hơn 4.384 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2008 - 2018.

Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, tổng vốn đã đầu tư cho dự án mới đạt khoảng 325,6 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước đã bố trí 292,4 tỷ đồng, vốn ứng trước là 159,2 tỷ đồng. Dự án mới chỉ hoàn thành khoảng 1 km đường. So với tổng mức đầu tư được duyệt, phần vốn còn thiếu lên tới khoảng 4.092 tỷ đồng. Dự án không thể triển khai tiếp do không được bố trí đủ vốn, trong khi chủ đầu tư lại gặp khó khăn tài chính trong quá trình cổ phần hóa. Đến năm 2023, dự án đã phải dừng thực hiện vĩnh viễn.

Tương tự, năm 2013, Hải Phòng có quyết định đầu tư dự án xây dựng tuyến đường trục chính giao thông Khu đô thị và công nghiệp Bến Rừng, tổng mức đầu tư hơn 992 tỷ đồng (gồm 828 tỷ đồng nguồn vốn phát triển kinh tế ven biển thuộc ngân sách Trung ương hỗ trợ và hơn 164 tỷ đồng do ngân sách thành phố Hải Phòng), dự kiến triển khai trong giai đoạn 2013 - 2017.

Tuy nhiên, hết năm 2018, dự án mới phân bổ hơn 159 tỷ đồng, nguồn vốn còn thiếu hơn 832 tỷ đồng. Bởi vậy, mới hoàn thành giải phóng mặt bằng 14,8 ha trên tổng diện tích 28,9 ha. Khối lượng xây lắp mới đạt khoảng 105 tỷ đồng. Từ năm 2018, dự án đã phải dừng thi công do ngân sách trung ương chưa được bố trí theo kế hoạch và ngân sách địa phương gặp khó khăn.

Từ năm 2009, UBND TP. Hải Phòng phê duyệt dự án đầu tư cải tạo đoạn đường du lịch từ nút giao thông đầu Khu 1 đến Đồi Độc (phường Đồ Sơn). Dự án có tổng mức đầu tư 93 tỷ đồng từ nguồn ngân sách trung ương, thời gian thực hiện dự kiến giai đoạn 2010 - 2021. Ban đầu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là chủ đầu tư. Đến năm 2020, dự án được chuyển giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và hạ tầng triển khai.

Đến năm 2015, dự án mới được bố trí hơn 34 tỷ đồng, phần vốn còn thiếu gần 60 tỷ đồng. Với số vốn đã được bố trí, các gói thầu xây dựng đều đang triển khai dở dang. Từ năm 2015, do không được tiếp tục bố trí vốn từ ngân sách trung ương, dự án buộc phải dừng thi công, kéo dài tình trạng dang dở trong nhiều năm.

Tình trạng nhiều dự án đầu tư công tại Hải Phòng chậm tiến độ, thậm chí dừng thi công kéo dài khiến đất đai bị bỏ hoang, có dấu hiệu gây lãng phí vốn đầu tư. Trong bối cảnh đó, việc rà soát, giải quyết dứt điểm các dự án, công trình tồn đọng, dừng thi công, chậm tiến độ sẽ giúp nâng cao hiệu quả đầu tư công, giải quyết tình trạng dự án treo lãng phí nguồn lực đất đai.

(Kỳ sau: 15 cụm công nghiệp dài cổ chờ bố trí quỹ đất)