Nền kinh tế Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đang chịu những tác động tiêu cực từ cuộc chiến tranh giữa Mỹ với Iran, khi nhiều người nước ngoài rút khỏi nước này và du khách hủy kế hoạch tới thăm...

Nhưng nhà chức trách UAE khẳng định sự phục hồi đang diễn ra.

Hồi tháng 7 vừa qua, Chính phủ UAE đã đưa ra một đề nghị thu hút sự chú ý: nếu cư dân UAE có thể mời gọi du khách đến nước này trong thời gian từ tháng 7 đến tháng 10 năm nay, họ sẽ đủ điều kiện nhận một gói ưu đãi trị giá khoảng 800 USD. Chính sách này được công bố trong bối cảnh nhiều chính phủ nước ngoài vẫn khuyến cáo công dân của họ không nên du lịch đến UAE vì lý do an toàn liên quan tới cuộc chiến ở Vùng Vịnh.

THIỆT HẠI LỚN RƠI VÀO NGÀNH DU LỊCH, LƯU TRÚ

Sau khi Israel và Mỹ bắt đầu tấn công Iran vào cuối tháng 2, Iran đã đáp trả bằng cách tấn công các đồng minh của Mỹ trong khu vực, bao gồm cả UAE. Kết quả là tỷ lệ lấp đầy khách sạn tại tiểu vương quốc Dubai thuộc UAE giảm mạnh, từ 80% xuống chỉ còn khoảng 10%.

Một số khách sạn tại UAE đã đóng cửa để tiến hành sớm việc cải tạo theo kế hoạch, trong khi các khu nghỉ dưỡng 5 sao khác đã thu hút cư dân UAE bằng các kỳ nghỉ với mức giảm giá 50%.

Theo trang DW, trong số khoảng 11,8 triệu cư dân sống tại UAE, có tới khoảng 10,4 triệu người không phải là công dân của nước này. Những người này bao gồm từ các triệu phú tận hưởng chế độ miễn thuế tại UAE đến những người lao động nhập cư làm việc tại các công trường xây dựng hoặc làm công việc dọn dẹp và gửi tiền lương về cho gia đình ở quê nhà.

Vì lo ngại về an ninh, nhiều cá nhân giàu có đã rời khỏi UAE khi các tên lửa của Iran bắt đầu bay qua đầu. Để đảm bảo họ quay trở lại sau chiến tranh, UAE đã tuyên bố sẽ áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với các quy định về cư trú thuế. Cụ thể, các cá nhân có thể ra khỏi UAE trong thời gian lâu hơn mà không lo mất trạng thái thuế tại nước này.

Tờ New York Times đã đưa tin về tình hình khó khăn mà nhiều người lao động nước ngoài có thu nhập thấp đang phải đối mặt khi công việc trong ngành khách sạn và du lịch ở UAE biến mất. Các phóng viên tại Dubai cho biết họ đã thấy những người đi từng gõ cửa nhà để tìm kiếm việc làm.

UAE cũng đã đưa ra một gói hỗ trợ trị giá khoảng 680 triệu USD (587 triệu euro) để giúp các ngành bị ảnh hưởng. Gói này bao gồm miễn các khoản phí đô thị cho khách sạn, nhà hàng và một số trường tư thục hoặc hoãn việc thu phí cấp phép.

Tuy nhiên, có nhiều chỉ báo đáng lo ngại hơn. Các nhà phân tích dự báo rằng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các quốc gia Vùng Vịnh sẽ sa sút và tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của các nước trong khu vực này sẽ giảm lần đầu tiên kể từ đại dịch Covid-19. Căng thẳng gần đây có giảm bớt, nhưng rủi ro tiềm ẩn của một cuộc xung đột khu vực tái bùng phát sẽ khiến các nhà đầu tư lo ngại trong thời gian còn lại của năm nay - theo cảnh báo của công ty nghiên cứu kinh tế Economist Intelligence Unit (EIU) đưa ra vào ngày 31/7.

Các nhà tuyển dụng ở UAE cho biết họ đang lên kế hoạch cắt giảm việc làm và không có ý định tuyển dụng mới. Cùng với đó, áp lực lạm phát - do các yếu tố như eo biển Hormuz bị chặn lại, khiến giá nguyên liệu thô và nhập khẩu các loại tăng lên - đang gia tăng trên diện rộng. Ngoài ra, giá bất động sản tại UAE cũng sụt giảm.

Với một số con số được đưa ra và các biện pháp có vẻ khẩn cấp mà chính quyền UAE đang triển khai để vực dậy nền kinh tế, có vẻ như nền kinh tế nước này đang thực sự gặp khó. UAE không thường xuyên công bố các số liệu tài chính mới nhất của nước này, nhưng trong một loạt các cuộc trả lời phỏng vấn gần đây, các nhà lãnh đạo UAE lại cho thấy một ấn tượng ngược lại.

NỀN KINH TẾ ĐANG SUY YẾU HAY HỒI PHỤC?

Một ví dụ về việc các biện pháp kinh tế của UAE nhằm giảm thiểu tác động của chiến tranh Mỹ - Iran được thể hiện một cách không đồng nhất là khi Ngân hàng Trung ương UAE đề nghị một hạn ngạch hoán đổi tiền tệ (currency swap line) với Mỹ.

Hạn ngạch hoán đổi tiền tệ cho phép các quốc gia hoặc tổ chức trực tiếp có được thanh khoản ngoại tệ mà không cần đến thị trường ngoại hối. "Trong những năm gần đây, các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ đã trở thành một công cụ quan trọng để duy trì sự ổn định tài chính và ngăn chặn căng thẳng thị trường ảnh hưởng đến nền kinh tế thực”, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giải thích trong một báo cáo.

Khi tin tức về yêu cầu của UAE được công bố, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết cuộc thảo luận về vấn đề này được khởi động để giúp nền kinh tế UAE đối phó với hậu quả từ chiến tranh.

Nhưng ngay sau đó, đại sứ UAE tại Mỹ, ông Yousef Al Otaiba, đã tuyên bố trên mạng xã hội rằng "bất kỳ gợi ý nào cho rằng UAE cần hỗ trợ tài chính từ bên ngoài đều hiểu sai sự thật … UAE là một trong những nền kinh tế có khả năng phục hồi tài chính nhất thế giới”.

Vào tháng 5, ông Abdul Aziz al-Ghurair, Chủ tịch Liên đoàn Ngân hàng UAE, nói với các nhà báo tại một cuộc họp báo rằng không có bất kỳ mối lo ngại nào về sự thoái lui của dòng tiền khỏi UAE hoặc sự thiếu hụt thanh khoản USD ở nước này.

Lý do thực sự mà UAE thảo luận về một hạn ngạch hoán đổi tiền tệ với Mỹ có thể giống như “một biện pháp dự phòng hơn là một dấu hiệu của sự căng thẳng nghiêm trọng” - ông Adam Holdstock, một nhà kinh tế tại công ty tư vấn Oxford Economics, giải thích.

Số tiền lưu thông tại UAE, còn được gọi là cơ sở tiền tệ, đã giảm 8% trong tháng 3 - ông Holdstock nói với DW. "Vị thế cơ bản của UAE là mạnh mẽ và cơ sở tiền tệ của nước này đã ổn định kể từ sau đợt giảm đó”, ông cho biết.

Một câu hỏi được đặt ra là liệu nền kinh tế UAE đang thực sự gặp khó khăn hay đang trên đà phục hồi?

“Cả hai đều đúng nếu xét theo từng lĩnh vực của nền kinh tế. Phần lớn thiệt hại tập trung vào các lĩnh vực bán lẻ, vận tải và lưu trữ và du lịch, vì dòng khách quốc tế được dự báo phải đến năm 2028 mới trở lại mức của năm 2025”, ông Holdstock nói.

Nhưng các lĩnh vực được bảo vệ tốt hơn hơn, như dịch vụ tài chính và hoạt động liên quan đến Chính phủ, đang bù đắp một phần tổn thất - ông Holdstock giải thích, nói rằng đó là lý do tại sao bức tranh tổng thể của nền kinh tế UAE "trông khả quan hơn so với dữ liệu đơn lẻ về tình hình kinh doanh của các khách sạn”.

"UAE đang làm mọi thứ có thể để quản lý áp lực liên quan đến cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran. Nhưng trong bối cảnh cả khu vực bị mắc kẹt trong tình trạng lấp lửng giữa xung đột và ổn định, rất khó để xây dựng và duy trì động lực kinh tế trên nhiều mặt trận. Còn quá sớm để nói về một sự phục hồi thực sự vì một kết thúc bền vững cho cuộc xung đột là điều vẫn chưa đạt được”, ông Robert Mogielnicki - người sáng lập công ty tư vấn Polisphere Advisory - nói với DW.

Tuy nhiên, ông Mogielnicki và các nhà phân tích khác dự báo kinh tế UAE sẽ phục hồi trong tương lai.

"Các yếu tố cơ bản của UAE - gồm quy định thân thiện với doanh nghiệp, vị trí của nước này là một trung tâm hàng không toàn cầu, và sức thu hút đối với dòng vốn và nhân lực chất lượng cao - vẫn còn nguyên vẹn”, ông Holdstock lập luận.