Trong dòng chảy văn hóa Việt Nam, hiếm có con vật nào vừa gần gũi với đời sống thường nhật, vừa mang nhiều tầng ý nghĩa tâm linh như ngựa. Ngựa xuất hiện trong truyền thuyết, tín ngưỡng, lễ nghi; ngựa trong thành ngữ, ca dao; ngựa đi cùng lịch sử mở đất, giữ nước và cả những sinh hoạt đời thường của người dân khắp mọi miền.

Hình tượng ngựa trong văn hóa Việt Nam không chỉ là một biểu tượng quen thuộc trong đời sống thường nhật mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Ngựa xuất hiện trong truyền thuyết, tín ngưỡng, lễ nghi và cả trong thành ngữ, ca dao, gắn liền với lịch sử mở đất, giữ nước của dân tộc. Trong tín ngưỡng dân gian, ngựa được xem là linh vật trung gian giữa con người và thế giới thần thiêng, biểu tượng cho sự trung thành, bền bỉ và khát vọng vươn xa. Hình ảnh ngựa sắt phun lửa của Thánh Gióng là minh chứng rõ nét cho sức mạnh siêu nhiên và tinh thần quật khởi của cộng đồng.

Ngựa không chỉ hiện diện trong đời sống tâm linh mà còn gắn bó mật thiết với nhịp sống nông nghiệp và xã hội tiền hiện đại. Khi giao thông đường bộ còn khó khăn, ngựa là phương tiện quan trọng để vận chuyển hàng hóa, đi lại, truyền tin. Từ vai trò thực tiễn ấy, ngựa dần được “thiêng hóa”, bước vào thế giới biểu tượng, thể hiện qua các câu thành ngữ, tục ngữ như “mã đáo thành công”, “ngựa quen đường cũ”. Những câu này không chỉ phản ánh kinh nghiệm sống mà còn gửi gắm triết lý nhân sinh, khát vọng chinh phục và khả năng làm chủ chính mình.

Trong bối cảnh hiện đại, dù ngựa không còn giữ vai trò thiết yếu trong đời sống thường nhật, hình ảnh ngựa vẫn hiện diện trong các lễ hội truyền thống, tranh Tết, tượng ngựa trang trí, như một ký ức văn hóa sống động, nhắc nhớ về sức mạnh tinh thần bền bỉ, trung thành và khát vọng vươn xa của con người.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 7+8-2026 phát hành ngày 16-23/02/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây: 

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-78-xuan-binh-ngo.html