Thu nhập ngày càng thấp đang được coi là nguyên nhân mấu chốt dẫn đến tình trạng thiếu trầm trọng lao động phổ thông tại Hà Nội

Mức thu nhập hiện tại ngày càng thấp so với giá cả đang được coi là nguyên nhân mấu chốt dẫn đến tình trạng thiếu trầm trọng lao động phổ thông tại Hà Nội hiện nay.

Theo thống kê của Sở Lao động, Thương binh và xã hội Hà Nội,  hết quý 1/2009 có khoảng 15.000 lao động làm việc tại các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố bị mất việc, ngoài ra còn một tỷ lệ khá cao người lao động thất nghiệp trước đó.

Tỷ lệ thất nghiệp ở mức cao là vậy nhưng “cơn khát” lao động phổ thông vẫn ngày càng tăng.

Trong năm nay, Hà Nội đã trải qua gần mười phiên giao dịch giới thiệu việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu lao động, việc làm cho doanh nghiệp và người lao động, Nhưng trong khi một số doanh nghiệp  “bội thu” số đơn xin việc của những ứng cử viên có trình độ đại học, cao đẳng, thì nhiều đơn vị vẫn tiếp tục chạy đua tìm lao động có trình độ phổ thông.

Bài toán khó

Từ đầu năm 2009 đến nay, Trung tâm giới thiệu việc làm Hà Nội nhận được yêu cầu tuyển dụng 70.000 lao động trong đó có 35.400 lao động phổ thông nhưng chỉ đáp ứng được khoảng 1.700 lao động. Trong phiên giao dịch việc làm kỳ 2 tháng 9 vừa qua, nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông là 1.648 lao động nhưng kết thúc phiên chỉ tuyển dụng được 202 lao động. Tại phiên giao dịch việc làm, các bàn tuyển dụng lao động phổ thông vắng hơn cả.

Đại diện của Công ty phụ tùng xe máy ôtô Goshi - Thăng Long cho biết, các phiên giao dịch việc làm gần đây, công ty có nhu cầu tuyển dụng 500 công nhân. Yêu cầu đối với ứng viên chỉ là tốt nghiệp THPT, từ 18–25 tuổi, mức lương khởi điểm 1,3 triệu đồng/tháng. Cùng với các chế độ đãi ngộ như: trợ cấp ăn trưa 10.000 đồng/bữa, trợ cấp chuyên cần 200.000 đồng/tháng, nâng lương một lần/năm, thưởng ba lần/năm. Nhưng kết quả phiên giao dịch kỳ 1 tháng 9 tuyển được 8 công nhân, phiên giao dịch kỳ 2 ngày 20/9 tuyển được 3 công nhân.

 Công ty liên doanh TNHH KFC Việt Nam cần tuyển 60 lao động phổ thông. Đến 11 giờ trưa, sau ba tiếng diễn ra phiên giao dịch việc làm mới đây, công ty chỉ nhận được 10 bộ hồ sơ đăng ký. Công ty Cổ phần dịch vụ Sudico cần tuyển 50 nhân viên bảo vệ với tiêu chuẩn rất đơn giản, chỉ cần có sức khỏe tốt, tốt nghiệp PTTH trở lên, mức lương khởi điểm 1.700.000 đồng/tháng nhưng cũng không đủ.

Công ty cổ phần ôtô - xe máy Hà Nội cũng tham gia phiên giao dịch nhưng cả buổi chỉ có 2 hồ sơ đăng ký tuyển dụng. Một cán bộ phòng nhân sự - hành chính của công ty than phiền, cho dù không yêu cầu cao, chỉ cần tốt nghiệp THPT là đủ tiêu chuẩn, thế nhưng việc tuyển lao động phổ thông đang là bài toán khó giải của doanh nghiệp từ nhiều tháng nay.

Theo khảo sát của Trung tâm giới thiệu việc làm Hà Nội, mỗi phiên giao dịch việc làm có khoảng 3.000 người tham gia, trong đó có tỷ lệ khá cao là lao động phổ thông. Tuy nhiên, từ đầu năm 2009 đến nay, trung tâm chỉ tuyển được 4% lao động phổ thông so với nhu cầu của các doanh nghiệp.

Cần có chính sách ưu đãi

Mặc dù sức ép về việc làm khá lớn, số lượng người trong độ tuổi lao động thất nghiệp tại Hà Nội đang chiếm tỷ lệ cao, nhưng số lao động phổ thông không thích làm những công việc ổn định tại các doanh nghiệp, công ty, khu công nghiệp cũng đang có xu hướng gia tăng.

Theo Phó giám đốc Trung tâm giới thiệu việc làm Hà Nội Vũ Thị Thanh, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc thiếu lao động phổ thông tại Hà Nội trong giai đoạn này. Trong đó, nguyên nhân mấu chốt là mức thu nhập hiện tại ngày càng thấp so với giá cả.

Những doanh nghiệp được coi là có mức lương cao, thì nay, với đà tăng giá thu nhập của người lao động cũng chỉ còn ở mức trung bình. Trong khi đó, người lao động phổ thông luôn làm việc trong tình trạng “đứng núi này, trông núi nọ”. Chỉ cần các doanh nghiệp khác thêm quyền lợi mới, tăng mức thu nhập và điều kiện đi lại, họ sẵn sàng chuyển đổi chỗ làm việc.

Bên cạnh đó, nhiều người Hà Nội không muốn con em mình làm những công việc phổ thông với cường độ lao động căng thẳng, vất vả. Đó là chưa kể đến việc thu hút đầu tư ở các tỉnh đang tăng lên, các khu công nghiệp ở địa phương đã trở thành nơi thu hút lao động tại chỗ, nên việc tìm nhân lực phổ thông cho doanh nghiệp ở Hà Nội lại càng khó.

Trước tình hình hiện nay, theo bà Thanh, các doanh nghiệp cần tính toán để có chế độ tiền lương thỏa đáng cho người lao động, và những ưu đãi phù hợp mức sống. Phải coi đây là sự đầu tư nhằm gắn kết lâu dài người lao động với doanh nghiệp, khi đó mới giải quyết được việc thiếu lao động phổ thông.