Giá đồng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) đã lên mức cao nhất mọi thời đại sau nhiều tuần tăng mạnh...

Trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (7/9), giá hợp đồng kim loại đồng kỳ hạn ba tháng trên LME có thời điểm tăng tới 0,8%, đạt kỷ lục 14.533 USD/tấn, trước khi thu hẹp mức tăng lúc đóng cửa.

Giá đồng đã tăng 17% từ đầu năm nay và 47% trong 12 tháng qua do tình trạng mất cân đối cung - cầu kéo dài. Phần lớn các mỏ đồng lớn trên thế giới đã được khai thác trong nhiều năm nên khó tăng sản lượng đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các trung tâm dữ liệu, dự án năng lượng tái tạo và lưới điện. 

Khai thác đồng là hoạt động tốn kém, trong khi việc đưa một mỏ mới vào vận hành có thể mất khoảng 10 năm, khiến nguồn cung kim loại này khó tăng nhanh.

Bối cảnh trên càng củng cố triển vọng lạc quan về giá đồng trong những năm tới.

Tuy nhiên, gần đây, các yếu tố ngắn hạn đã tác động mạnh hơn đến thị trường. Đáng chú ý, các nhà giao dịch đã chuyển hàng trăm nghìn tấn đồng sang Mỹ trong năm nay để hưởng lợi từ mức giá cao hơn tại đây.

Thị trường dự báo Mỹ sẽ áp thuế quan đối với đồng tinh luyện nhập khẩu, dù đã gần 2 tháng trôi qua kể từ thời hạn Bộ Thương mại Mỹ phải trình Nhà Trắng báo cáo về sự cần thiết của biện pháp này.

Theo thống kê của hãng tin Bloomberg, tổng lượng đồng tồn kho trên toàn cầu hiện vẫn tương đối cao, nhưng phần lớn tập trung tại Mỹ, trong khi lượng đồng trong hệ thống kho toàn cầu của LME giảm mạnh. Điều này làm giảm nguồn cung sẵn có trong ngắn hạn, gây sức ép lên các nhà giao dịch bán khống và góp phần đẩy giá lên kỷ lục dù nhu cầu vẫn yếu.

“Đà tăng gần đây chủ yếu do dòng chảy đồng thay đổi vì thuế quan, chứ không phải nhu cầu tiêu thụ cuối cùng vượt quá mức bình thường. Đây là tình trạng thiếu hụt cục bộ, không phải nhu cầu toàn cầu vượt nguồn cung”, ông Cristian Cifuentes, chuyên gia phân tích cấp cao tại tổ chức nghiên cứu ngành đồng Cesco của Chile, nhận xét với Bloomberg.

Giá đồng tại London vẫn tăng trong phiên thứ Hai dù giao dịch khá trầm lắng. Các sàn giao dịch Mỹ đóng cửa nghỉ lễ Lao động, khiến nhà đầu tư trên các thị trường tài chính trở nên thận trọng hơn.

Đà tăng cũng diễn ra bất chấp những trở ngại ngày càng lớn về kinh tế vĩ mô và địa chính trị, từ cuộc chiến tại Iran đến chi phí đi vay tăng mạnh ở Mỹ. Những yếu tố này sẽ gây thêm sức ép lên các doanh nghiệp sản xuất cần nhiều vốn trên toàn cầu.

Giá đồng cao cũng có thể làm giảm lượng tiêu thụ khi người mua tìm kiếm vật liệu thay thế. Tuy nhiên, đến nay, sức ép từ phía cầu vẫn chưa làm chậm đáng kể đà tăng giá của kim loại này.

Lượng đồng nhập khẩu vào Mỹ tăng lên mức kỷ lục do giá hợp đồng tương lai trên sàn Comex tại New York liên tục cao hơn giá trên LME. Chênh lệch này đã tạo ra cơ hội kinh doanh lớn cho các nhà giao dịch kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu đề cập tới việc áp thuế quan đồng vào tháng 2 năm ngoái. 

Tới tháng 7/2025, ông Trump ký tuyên bố áp thuế 50% đối với đồng bán thành phẩm và các sản phẩm phái sinh chứa nhiều đồng nhập khẩu. Tuy nhiên, đồng tinh luyện không thuộc phạm vi áp thuế khi đó.

Hoạt động giao dịch dựa trên kỳ vọng áp thuế quan đã làm lượng đồng tồn kho trên toàn cầu suy giảm. Tình trạng căng thẳng nguồn cung trên LME lên đến đỉnh điểm vào tháng trước, khi lượng đồng tồn kho làm cơ sở cho hoạt động giao dịch các hợp đồng của sàn giảm xuống mức cực thấp.

Lượng đồng mới được bổ sung vào các kho của LME đã phần nào giảm bớt tình trạng căng thẳng. Tuy nhiên, giá đồng giao ngay vẫn cao hơn đáng kể giá kỳ hạn 3 tháng. Trạng thái này, được gọi là backwardation, cho thấy lượng đồng sẵn có để giao ngay đang không đủ đáp ứng nhu cầu.

Giá đồng tăng cao mang lại nguồn lợi lớn cho các tập đoàn khai khoáng hàng đầu thế giới. Từ lâu, những doanh nghiệp này đã muốn mở rộng hoạt động khai thác đồng do nhu cầu đối với kim loại này được dự báo sẽ tăng mạnh trong thời gian dài. Trong báo cáo tài chính gần nhất, Rio Tinto, BHP, Glencore và Zijin Mining đều công bố lợi nhuận tăng mạnh, một phần nhờ mảng đồng hoạt động tốt.

Dù vậy, một số tập đoàn khai khoáng lớn vẫn gặp khó khăn trong vận hành trong năm nay. Dữ liệu được công bố ngày thứ Hai cho thấy doanh thu xuất khẩu đồng của Chile, nước sản xuất đồng lớn nhất thế giới, đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 1 năm vào tháng 8.

Nếu ngành khai khoáng không phục hồi trong nửa cuối năm, nguồn cung đồng từ hoạt động khai thác trên toàn cầu sẽ giảm trong cả năm, dần giảm đầu tiên kể từ năm 2017.

“Nhu cầu tăng mạnh cùng những khó khăn về nguồn cung sẽ khiến cán cân thị trường trong tương lai thắt chặt hơn, qua đó hỗ trợ giá đồng”, ông Michael Cuoco, Giám đốc bộ phận kim loại tại StoneX Financial, nhận định.