Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt yttrium nghiêm trọng, với lượng tồn kho dự kiến chỉ đủ dùng trong vài tháng. Đây là kim loại chịu nhiệt then chốt trong sản xuất linh kiện bán dẫn, động cơ phản lực và phương tiện giao thông. Trước nguy cơ thiếu hụt xảy ra ngay cuối năm nay, Chính phủ và các tập đoàn Nhật Bản đã đề nghị Mỹ gây sức ép buộc Trung Quốc nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm. Sự khủng hoảng này bắt nguồn từ việc Trung Quốc thống trị chuỗi cung ứng và sử dụng đất hiếm như một công cụ đáp trả trong cuộc chiến thương mại với Mỹ, cũng như phản ứng trước những bình luận gây tranh cãi về Đài Loan từ phía chính khách Nhật Bản. Hệ quả là giá yttrium oxide bên ngoài Trung Quốc tăng vọt gấp 179 lần so với hai năm trước, gây áp lực nặng nề lên các doanh nghiệp vật liệu Nhật Bản. Để ứng phó, Mỹ và Nhật Bản đã thành lập "nhóm phản ứng nhanh" về khoáng sản thiết yếu. Phía Mỹ cáo buộc Trung Quốc không thực hiện đầy đủ cam kết nới lỏng cung ứng đất hiếm theo thỏa thuận đình chiến thương mại. Tình trạng này tạo ra một vòng lặp phụ thuộc phức tạp: chuỗi cung ứng quốc phòng Mỹ dựa vào linh kiện Nhật Bản chứa yttrium, trong khi việc sản xuất máy bay Boeing hay động cơ phản lực cũng đòi hỏi khoáng sản này. Đáng chú ý, sự khan hiếm yttrium còn ảnh hưởng ngược lại Trung Quốc khi làm hạn chế sản xuất dòng máy bay Comac C919. Mỹ hiện dùng điều này làm đòn bẩy, thông báo sẽ không cung cấp động cơ phản lực cho C919 nếu Bắc Kinh không thay đổi cách tiếp cận. Nếu không tìm được nguồn thay thế hoặc đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, vấn đề thiếu hụt yttrium có thể trở thành rủi ro hệ thống đối với nền kinh tế toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến các thương vụ hàng không quy mô lớn giữa Mỹ và Trung Quốc.

1:37

Đọc bài chi tiết

Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) quyết định giữ nguyên lãi suất chủ chốt ở mức 5,75% trong cuộc họp ngày 21/10, đánh dấu lần thứ tư liên tiếp không thay đổi dù đối mặt với áp lực lớn từ thị trường. Trong khi lãi suất cho vay duy trì ở mức 6,5%, BI đã tăng lãi suất tiền gửi qua đêm thêm 0,25 điểm phần trăm lên 5%. Động thái này diễn ra trong bối cảnh đồng rupiah suy yếu gần mức thấp kỷ lục và thị trường chứng khoán chứng kiến những đợt bán tháo nghiêm trọng. Nguyên nhân chính dẫn đến sự bất ổn là cảnh báo từ MSCI về việc có thể hạ bậc thị trường chứng khoán Indonesia xuống trạng thái "thị trường độc lập". Điều này đã kích hoạt làn sóng tháo chạy của dòng vốn ngoại, khiến chỉ số chứng khoán sụt giảm mạnh và gây áp lực mất giá lên đồng nội tệ, vốn đã giảm khoảng 8% từ đầu năm. Nhiều chuyên gia lo ngại việc không tăng lãi suất chủ chốt sẽ làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư và khiến đồng rupiah càng thêm rủi ro. Về mặt kinh tế vĩ mô, lạm phát tháng 9 đạt 3,28%, vẫn nằm trong biên độ mục tiêu. BI khẳng định dự trữ ngoại hối 146,3 tỷ USD là đủ để ổn định tỷ giá. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rủi ro dài hạn nếu MSCI chính thức hạ bậc, có thể khiến hàng tỷ USD vốn thụ động và chủ động rút khỏi thị trường. Việc điều chỉnh này có thể kéo dài đến năm 2027, gây áp lực lên trái phiếu chính phủ và tăng chi phí vốn của quốc gia. Để giải quyết triệt để, Indonesia cần thực hiện các cải cách quản trị thị trường minh bạch, công khai dữ liệu sở hữu và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thay vì chỉ dựa vào các biện pháp điều tiết thanh khoản ngắn hạn của Ngân hàng Trung ương.

1:38

Đọc bài chi tiết